Egyptische decanen in de islamitische wereld
De Arabische overlevering van de decanen
Toen de Egyptische tempels sloten, overleefden de zesendertig decanen als afbeeldingen in boeken. Griekse beeldlijsten reisden door Sassanidisch Perzië en India, kwamen in het Bagdad van de negende eeuw weer samen in de Grote Inleiding van Abu Ma'shar, werden talismanrecepten in de Picatrix en gingen in Toledo en aan het hof van Alfonso X over in het Latijn en het Castiliaans.
- beeldreeksen voor elke decaan
- 3
- gezichten, elk met een planeetheerser
- 36
- de Picatrix in het Castiliaans
- 1256
Etappes van de overlevering
De decanen bereikten de Arabische astrologie al twee keer vertaald, uit het Grieks in het Middelperzisch en in het Sanskriet. Deze kaarten volgen de beelden en de heersers door elke tussenstap heen, tot in de synthese van Abu Ma'shar, de handboeken van de magiërs en de Latijnse en Castiliaanse versies.
De Griekse beeldlijsten
Het vertrekpunt is Grieks. Teucer van Babylon catalogiseerde voor elke decaan de figuren van de sterrenbeelden die ermee opkwamen, de paranatellonta, en gaf de decanen zelf een afgebeelde gedaante. Die lijsten, niet de Egyptische sterrenklokken, zijn wat de latere Arabische, Perzische en Indiase tradities kopieerden en bewerkten.
De Perzische tussenstap
Sassanidische geleerden vertaalden Griekse astrologische boeken in het Middelperzisch, en de catalogus van Teucer was daar zeer waarschijnlijk bij. Onderweg veranderden de beelden: ze kregen Iraanse kleding en nieuwe attributen. Arabische schrijvers noemden het resultaat later de Perzische reeks en behandelden die als een zelfstandige autoriteit naast de Griekse.
De Indiase drekkana's
De Indiase astrologie nam de decanen uit Griekse handboeken over als drekkana's, een woord ontleend aan het Griekse dekanos. De Yavanajataka en later Varahamihira beschrijven voor elk een figuur, zoals een gewapende donkere man voor de eerste van Ram. Hun heersers volgen de tripliciteit, een andere regel dan de Griekse.
De Grote Inleiding van Abu Ma'shar
De encyclopedische inleiding tot de astrologie die Abu Ma'shar in de negende eeuw in Bagdad schreef, bracht alles bijeen wat toen over de tekens bekend was, inclusief een volledige behandeling van de decanen. Het was het meest gelezen Arabische astrologische handboek in het middeleeuwse Europa, en het belangrijkste kanaal voor de decaanbeelden.
Drie hemels voor elke decaan
Voor elk van de zesendertig decanen schreef Abu Ma'shar op wat de Perzen, de Indiërs en de Grieken daar zagen opkomen. De drie reeksen komen zelden overeen; het zijn drie generaties kopieerwerk naar één Hellenistische bron. Abu Ma'shar zette ze naast elkaar zonder ze in één beeld te dwingen.
Gezichten en hun heersers
Arabische astrologen noemden elke decaan een gezicht, wajh, en gaven hem de planeetheerser uit het Hellenistische schema, in de dalende Chaldeeuwse volgorde vanaf Mars aan het begin van Ram. Het gezicht werd de kleinste van de vijf essentiële waardigheden, na teken, exaltatie, tripliciteit en term.
Al-Biruni ordent de schema's
Het Boek van onderricht in de beginselen van de sterrenkunst van al-Biruni zet de gezichten met hun Chaldeeuwse heersers uiteen en merkt op dat de Indiërs de tekens op dezelfde manier verdelen, maar de heersers anders toewijzen. Het is een heldere beschrijving van twee rivaliserende systemen waartussen astrologen nog altijd kiezen.
De Picatrix
De Ghayat al-hakim, Het doel van de wijze, in het Latijn bekend als de Picatrix, is een handboek van astrale magie dat in al-Andalus werd samengesteld. Tussen planeet- en maanbeelden geeft het voor elk van de zesendertig gezichten een figuur met de krachten waarover dat gezicht heerst, klaar om te worden gegraveerd.
Van beeld naar talisman
In de magische teksten was een decaanbeeld een bruikbaar patroon. In de juiste steen of het juiste metaal gesneden op een moment dat de hemel gunstig was, moest de figuur de kracht van zijn gezicht naar beneden halen. De beeldlijsten van de astrologen werden de ontwerpbladen van de talismanmakers.
Naar het Latijn
De Grote Inleiding werd binnen tien jaar twee keer in het Latijn vertaald: door Johannes van Sevilla in 1133 en in een verkorte versie door Herman van Karinthië in 1140. De kortere inleiding van al-Qabisi, met haar tabel van gezichten, volgde en werd een universitair leerboek.
Het hof van Alfonso
Onder Alfonso X van Castilië werd de Picatrix in 1256 in het Castiliaans vertaald en van daaruit in het Latijn. De lapidaria van de koning, eveneens uit Arabische bronnen geput, verbinden stenen met de tekens en hun onderverdelingen, zodat de decanen de Europese magie tegelijk als beelden en als edelstenen binnenkwamen.
De Hebreeuwse brug
Het begin van de wijsheid van Abraham ibn Ezra, halverwege de twaalfde eeuw in het Hebreeuws geschreven, herhaalt de decaanbeelden van Abu Ma'shar. Het werd in het Frans vertaald en daarna door Pietro d'Abano in Padua in het Latijn, waarmee een tweede weg openging waarlangs de beelden Italiaanse lezers en schilders bereikten.
Samenstellers, vertalers en uitgevers
De astrologen die de decaanbeelden in het Arabisch verzamelden, de vertalers die ze in het Latijn, Castiliaans en Hebreeuws overbrachten, en de moderne geleerden die de beelden tot Egypte terugvoerden.
Abu Ma'shar al-Balkhi
Astroloog uit Chorasan wiens Grote Inleiding de Perzische, Indiase en Griekse beelden van alle zesendertig decanen bewaarde en in twee Latijnse versies in het middeleeuwse Europa het standaardnaslagwerk daarvoor werd.
Al-Qabisi
Astroloog aan het hof van Sayf al-Dawla wiens beknopte inleiding, in het Latijn bekend als Alchabitius, de gezichten en hun heersers opsomde en eeuwenlang aan Europese universiteiten werd onderwezen.
Abu Rayhan al-Biruni
Kenner van de sterrenkunde, van India en van kalenders, wiens Boek van onderricht uit 1029 de gezichten uitlegt en de Griekse en Indiase manieren vergelijkt om decaanheersers toe te wijzen.
De auteur van de Picatrix
Lang vereenzelvigd met de astronoom Maslama al-Majriti uit Córdoba, een toeschrijving die nu wordt verworpen; sommige recente geleerden stellen Maslama ibn Qasim al-Qurtubi uit de tiende eeuw voor. Wie hij ook was, hij bracht de beelden van de gezichten bijeen in een handboek van magie.
Johannes van Sevilla
Vertaler van Arabische astrologie in het Latijn wiens volledige versie van de Grote Inleiding, voltooid in 1133, en wiens vertaling van al-Qabisi Latijnse lezers de gezichten en hun beelden gaven.
Herman van Karinthië
Vertaler die in 1140 een verkorte Latijnse Grote Inleiding maakte. Zijn versie werd in 1489 in Augsburg gedrukt, met houtsneden van de decaanfiguren.
Abraham ibn Ezra
Dichter, bijbelcommentator en astroloog wiens Hebreeuwse werk Het begin van de wijsheid de decaanbeelden van Abu Ma'shar herhaalt en via Pietro d'Abano Latijnse lezers bereikte.
Alfonso X van Castilië
Koning wiens vertalers de Picatrix, astrale lapidaria en de Alfonsinische tafels in het Castiliaans overzetten, de grootste afzonderlijke overdracht van Arabische sterrenkennis naar een Europese volkstaal.
Franz Boll
Klassiek filoloog wiens Sphaera uit 1903 de teksten van Teucer uitgaf en aantoonde dat de drie beeldreeksen van Abu Ma'shar van één Grieks origineel afstammen, de uitkomst waarop Warburg voortbouwde.
David Pingree
Historicus van de exacte wetenschappen die de Yavanajataka en de Latijnse Picatrix uitgaf en de Indiase drekkanafiguren terugvoerde op Grieks-Egyptische decaanbeelden.
Hoe de decanen Egypte overleefden
In de late oudheid leidden de decanen twee levens. In de tempels waren het goden met namen en heiligdommen; in de Griekse astrologie waren het gezichten van tien graden van de tekens van de dierenriem, elk met een planeetheerser en een afbeelding. Toen de tempels sloten, eindigde het eerste leven, en het tweede ging verder in boeken. Alles wat de middeleeuwse wereld over de decanen wist, kwam uit die boeken, en vrijwel niets daarvan kwam rechtstreeks uit het Grieks. De lijn liep via het Middelperzisch en het Sanskriet naar het Arabisch, en vandaar naar het Latijn, het Castiliaans en het Hebreeuws. Bij elke stap werden de beelden gekopieerd, verkeerd gelezen, opnieuw getekend en van nieuwe betekenissen voorzien, en de Egyptische sterrenklok werd een reeks talismanontwerpen waarvan niemand die ze gebruikte de herkomst kon zien.
De afbeeldingen van Teucer
De sleutelbron is een Griekse auteur, Teucer van Babylon, die waarschijnlijk rond het begin van onze jaartelling schreef. Zijn Babylon was de vestingstad bij het huidige Caïro, niet de Mesopotamische stad. Teucer beschreef teken voor teken en decaan voor decaan de sterrenbeelden die naast elk segment van de dierenriem opkwamen, de paranatellonta, en putte daarbij uit Egyptische, Griekse en Babylonische sterrenfiguren tegelijk. Sommige van die figuren horen bij geen enkel sterrenbeeld dat een Griekse astronoom zou herkennen; ze vormen de zogeheten vreemde sfeer, de sphaera barbarica. De catalogus van Teucer gaf elke decaan een menigte beelden en was gemakkelijk te kopiëren, in te korten en aan te passen. Precies dat is ermee gebeurd.
Via Perzië en India
Onder de Sassanidische koningen werden Griekse astrologische boeken in het Middelperzisch vertaald, en de catalogus van Teucer was daar zeer waarschijnlijk bij. Onderweg kregen de beelden Iraanse details. Arabische schrijvers behandelden deze Perzische versie later als een aparte autoriteit. Een tweede tak ging naar het oosten. Griekse handboeken bereikten West-India in de eerste eeuwen n.Chr., en de Yavanajataka, een Sanskrietberijming van een Grieks werk, geeft elke decaan een figuur. Het Sanskrietwoord voor decaan, drekkana, is ontleend aan het Griekse dekanos. Het handboek van Varahamihira uit de zesde eeuw herhaalt deze figuren. De eerste decaan van Ram is bijvoorbeeld een donkere, woeste man met roodachtige ogen en een witte doek om zijn middel geknoopt, die een bijl draagt. David Pingree, die de Yavanajataka uitgaf, betoogde dat zulke figuren teruggaan op Grieks-Egyptische decaanbeelden, bewerkt voor een Indiaas publiek.
De Grote Inleiding van Abu Ma'shar
Abu Ma'shar kwam uit Balkh in Chorasan en werkte in Bagdad, waar hij halverwege de negende eeuw zijn Grote Inleiding tot de wetenschap van de astrologie schreef. Het is een systematische behandeling van de tekens en hun onderverdelingen, en de decanen krijgen er uitvoerig aandacht. Voor elk van de zesendertig noteerde Abu Ma'shar drie beschrijvingen: wat volgens de Perzen daar opkwam, wat volgens de Indiërs, en wat volgens de Grieken. Hij probeerde ze niet met elkaar te verzoenen. De Perzische en de Griekse reeks sommen menigten opkomende figuren op; de Indiase reeks geeft per decaan één overheersende figuur, dicht bij de drekkana's van Varahamihira. In 1903 toonde de filoloog Franz Boll aan dat alle drie na eeuwen van gescheiden kopiëren van hetzelfde Hellenistische materiaal afstammen, vooral van Teucer. Abu Ma'shar had, zonder het te weten, dezelfde tekst in drie vertalingen naast elkaar gezet.
Woorden voor de decaan
De wisselende namen van de decaan leggen zijn reis vast. De Grieken noemden de zesendertig dekanoi, de tientallen, naar de weken van tien dagen van de Egyptische kalender, en astrologen noemden elk ervan ook een prosopon, een gezicht, toen het een segment van tien graden van een teken was geworden. Het Sanskriet leende het Griekse woord als drekkana. Arabische schrijvers vertaalden het Griekse begrip en niet de Griekse klank, en noemden elk segment wajh, gezicht, terwijl al-Biruni de ontleende vorm darijan gebruikte toen hij de Indiase decanen beschreef. Het Latijn nam het Arabische gebruik over als facies, en middeleeuwse Latijnse teksten gebruiken facies en decanus naast elkaar. Elke taal bewaarde een spoor van de route: de Sanskriet- en Arabische vormen van het woord dekanos wijzen terug naar het Grieks, en het Arabische en Latijnse woord voor gezicht wijst terug naar de Hellenistische gezichten van de tekens.
Gezichten als waardigheid
De Arabische astrologie gaf de decaan een technische naam, wajh, gezicht (meervoud wujuh), en een vaste plaats in de leer van de planetaire waardigheden. Een planeet is sterk in haar eigen teken, in haar exaltatie, in haar tripliciteit, in haar term, en ten slotte in haar gezicht. Het gezicht is de zwakste van de vijf, en latere middeleeuwse puntensystemen gaven het de minste punten. De planeetheerser van elk gezicht was degene die Hellenistische astrologen hadden toegewezen: de zeven planeten in dalende Chaldeeuwse volgorde, Saturnus, Jupiter, Mars, Zon, Venus, Mercurius, Maan, te beginnen met Mars in het eerste gezicht van Ram en zo rond de dierenriem. Zesendertig gezichten verdeeld over zeven planeten laten er één over, zodat Mars over zowel het laatste gezicht van Vissen als het eerste van Ram heerst. Arabische leerboeken zoals dat van al-Qabisi gaven deze reeks als tabel weer, en in die vorm bereikte ze elke Latijnse student van de astrologie.
Twee manieren om over een decaan te heersen
Indiase astrologen verdeelden het teken op dezelfde manier, maar wezen de heersers toe volgens de tripliciteit. De eerste decaan hoort bij de heer van het teken zelf, de tweede bij de heer van het volgende teken van hetzelfde element, de derde bij de heer van het laatste. Al-Biruni, die de Indiase sterrenkunde uit eerste hand kende, zette beide systemen uiteen in zijn Boek van onderricht in de beginselen van de sterrenkunst, geschreven in 1029. Het verschil doet ertoe omdat beide systemen nog in gebruik zijn. De Chaldeeuwse volgorde bleef bewaard in de westerse traditie en in de tarottoewijzingen van de Golden Dawn; de tripliciteitsvolgorde duikt op in veel moderne populaire astrologie.
| Decaan | Chaldeeuwse heerser (gezicht) | Indiase heerser (tripliciteit) |
|---|---|---|
| Ram 0–10° | Mars | Mars |
| Ram 10–20° | Zon | Zon |
| Ram 20–30° | Venus | Jupiter |
| Stier 0–10° | Mercurius | Venus |
| Stier 10–20° | Maan | Mercurius |
| Stier 20–30° | Saturnus | Saturnus |
| Tweelingen 0–10° | Jupiter | Mercurius |
| Tweelingen 10–20° | Mars | Venus |
| Tweelingen 20–30° | Zon | Saturnus |
De Picatrix
De Ghayat al-hakim, Het doel van de wijze, is een omvangrijk handboek van astrale magie dat in al-Andalus werd samengesteld. Het werd lang toegeschreven aan de astronoom Maslama al-Majriti uit Córdoba, die rond 1007 stierf; die toeschrijving wordt nu verworpen. Het werk wordt meestal in de elfde eeuw gedateerd, al wijzen sommige recente geleerden het toe aan Maslama ibn Qasim al-Qurtubi, een Cordobaan uit de tiende eeuw. Tot de bronnen behoren Sabisch, hermetisch en Indiaas materiaal, naast de astrologen. Tussen de lijsten van planeet- en maanbeelden staat voor elk van de zesendertig gezichten een figuur, samen met wat dat gezicht beheerst. De beelden volgen grotendeels de Indiase reeks van Abu Ma'shar. Het eerste gezicht van Ram is een lange donkere man met roodachtige ogen, staand in een wit gewaad dat om het middel is gegord, toornig en sterk; het gezicht betekent kracht, hoge positie en vermetelheid. De figuur is herkenbaar de drekkana van de Sanskriethandboeken, maar dan zonder de bijl.
Hoe een gezichtsbeeld werd gebruikt
De Picatrix behandelt de beelden niet als beschrijvingen van de hemel. Het behandelt ze als patronen. De algemene theorie, uitvoerig uiteengezet, is dat hemellichamen krachten naar beneden zenden en dat een figuur die onder de juiste stand en van het juiste materiaal wordt gemaakt, die krachten kan ontvangen en vasthouden. Een gezichtsbeeld dat in een geschikte steen of een geschikt metaal werd gegraveerd terwijl het betreffende deel van de dierenriem sterk stond, moest de invloed van dat gezicht dragen. In de praktijk geeft de Picatrix veel uitvoeriger procedures voor de planeten en de maanhuizen dan voor de gezichten, maar door de zesendertig beelden met hun krachten op te sommen, stelde het de decanen ter beschikking van de talismanmaker. De decanen waren in een andere vorm teruggekeerd naar het beschermende gebruik dat ze op Egyptische amuletten hadden gehad.
Latijnse versies in Toledo
De vertaalbeweging van de twaalfde eeuw in Spanje bracht de Grote Inleiding twee keer in het Latijn. Johannes van Sevilla voltooide in 1133 een volledige versie; Herman van Karinthië maakte in 1140 een verkorte. Het Latijnse woord voor de decaan werd facies, gezicht. De inleiding van al-Qabisi, door Johannes van Sevilla vertaald als het werk van Alchabitius, werd het standaardleerboek voor beginners aan de Europese universiteiten en bracht de tabel van gezichten mee. De versie van Abu Ma'shar door Herman werd in 1489 in Augsburg gedrukt door Erhard Ratdolt, met houtsneden van de decaanfiguren, de eerste gedrukte afbeeldingen van de decanen.
Alfonso X en de Castiliaanse Picatrix
In Castilië bevorderde het hof van Alfonso X vertalingen in de volkstaal. De Picatrix werd in 1256 in het Castiliaans vertaald, en een Latijnse versie die daarvan kort daarna werd gemaakt, verspreidde zich wijd in handschrift. De lapidaria van de koning, eveneens uit Arabische bronnen geput, verbinden stenen met de tekens en hun onderverdelingen, zodat een lezer voor een bepaald deel van de dierenriem zowel de edelsteen als het beeld kon vinden. Van de Castiliaanse Picatrix zijn alleen fragmenten bewaard; de Latijnse tekst is degene die de Europese magie vormde, en de kritische editie van David Pingree uit 1986 is er het moderne naslagwerk voor.
De Hebreeuwse route naar Italië
Abraham ibn Ezra, een Spaans-joodse geleerde die zijn latere jaren al rondzwervend in Italië, Frankrijk en Engeland doorbracht, schreef halverwege de twaalfde eeuw een reeks astrologische verhandelingen in het Hebreeuws. Zijn werk Het begin van de wijsheid bevat de decaanbeelden in de vorm van Abu Ma'shar. Eind dertiende eeuw werden zijn werken in het Frans vertaald en daarna in het Latijn door Pietro d'Abano, de arts en filosoof uit Padua. Toen Aby Warburg de decaanfiguren die rond 1470 in Ferrara werden geschilderd tot Abu Ma'shar terugvoerde, behoorden de Latijnse versies die met Pietro d'Abano verbonden zijn tot de teksten die hij vergeleek. Dat verhaal gaat verder op de Renaissancepagina van deze sectie.
Veelgestelde vragen
Hoe bereikten de Egyptische decanen de Arabische astrologie?
Langs een omweg. Griekse astrologen in Romeins Egypte, vooral Teucer, maakten van de decanen gezichten van tien graden met beelden. Die Griekse lijsten werden onder de Sassaniden in het Middelperzisch vertaald en in het Sanskriet bewerkt tot de Indiase drekkana's. Arabische astrologen in Bagdad erfden alle drie de versies, en Abu Ma'shar zette ze in de negende eeuw in zijn Grote Inleiding naast elkaar.
Wat zijn de drie beeldreeksen bij Abu Ma'shar?
Voor elke decaan legde Abu Ma'shar vast wat volgens de Perzen, de Indiërs en de Grieken daar opkwam. De Perzische en de Griekse reeks noemen verscheidene opkomende figuren; de Indiase reeks geeft per decaan één hoofdfiguur. Franz Boll toonde in 1903 aan dat alle drie na eeuwen van gescheiden kopiëren uit hetzelfde Hellenistische materiaal voortkomen, vooral uit het werk van Teucer van Babylon.
Wat is een gezicht in de Arabische astrologie?
Een andere naam voor een decaan: een van de drie segmenten van tien graden van een teken, in het Arabisch wajh en in het Latijn facies genoemd. Elk gezicht heeft een planeetheerser, toegewezen in de dalende Chaldeeuwse volgorde, te beginnen met Mars in het eerste gezicht van Ram. In de leer van de essentiële waardigheden is het gezicht de zwakste van de vijf, na teken, exaltatie, tripliciteit en term.
Waarom gebruiken sommige astrologen andere decaanheersers?
Omdat er twee systemen samen zijn overgeleverd. De Griekse en Arabische traditie wijst de heersers toe in de Chaldeeuwse volgorde. De Indiase astrologie wijst ze toe volgens de tripliciteit: de heer van het teken, dan de heer van het volgende teken van hetzelfde element, dan de heer van het laatste. Al-Biruni beschreef beide in 1029. De Chaldeeuwse volgorde is de klassieke westerse; de tripliciteitsvolgorde is gangbaar in de moderne populaire astrologie.
Wat is de Picatrix?
Een handboek van astrale magie, in al-Andalus in het Arabisch geschreven onder de titel Ghayat al-hakim, Het doel van de wijze. Het legt uit hoe men geloofde dat beelden die onder de juiste hemelse omstandigheden werden gemaakt, planetaire krachten konden vangen, en het geeft een figuur voor elk van de zesendertig gezichten. Het werd in 1256 aan het hof van Alfonso X in het Castiliaans vertaald en daarna in het Latijn, waarin het het bekendste handboek van astrale magie in Europa werd.
Wie schreef de Picatrix?
Niemand weet het zeker. De oude toeschrijving aan de astronoom Maslama al-Majriti uit Córdoba, die rond 1007 stierf, is losgelaten. Sommige geleerden geven nu de voorkeur aan Maslama ibn Qasim al-Qurtubi, een Cordobaan uit de tiende eeuw, terwijl anderen een datering in de elfde eeuw aanhouden zonder een auteur te noemen. De Latijnse naam Picatrix staat in de proloog van de vertaling als naam van de samensteller, en de herkomst ervan is onduidelijk.
Hoe ziet de eerste decaan van Ram eruit in de Picatrix?
Een lange donkere man met roodachtige ogen, staand in een wit gewaad dat om het middel is gegord, toornig en sterk. Het gezicht zou kracht, hoge positie en vermetelheid betekenen. De figuur komt overeen met de eerste Indiase drekkana van Ram, die in de Sanskriethandboeken ook een bijl draagt, en ze keert terug in de fresco's van Ferrara en in de lijst van gezichtsbeelden van Agrippa.
Wanneer werden de Arabische decaanteksten in het Latijn vertaald?
Grotendeels in het Spanje van de twaalfde en dertiende eeuw. Johannes van Sevilla vertaalde de Grote Inleiding van Abu Ma'shar in 1133 volledig, en Herman van Karinthië maakte in 1140 een verkorte versie. De inleiding van al-Qabisi, met haar tabel van gezichten, werd in dezelfde periode vertaald. De Picatrix volgde in de dertiende eeuw, in 1256 uit het Arabisch in het Castiliaans en daarna in het Latijn.
Werden de decanen in de islamitische wereld voor talismannen gebruikt?
Ze werden daarvoor opgesomd. De Picatrix geeft voor elk gezicht een beeld met de krachten waarover het heerst, uitgaande van het beginsel dat een figuur die onder de juiste hemel in geschikt materiaal werd gegraveerd, een hemelse kracht naar beneden kon halen. De uitgewerkte recepten richten zich meer op de planeten en de maanhuizen, maar de gezichtsbeelden leverden de patronen die latere Europese magiërs kopieerden.
Wisten Arabische astrologen dat de decanen uit Egypte kwamen?
Alleen vaag. Arabische bronnen schrijven astrologische kennis in het algemeen toe aan Hermes, de Babyloniërs, de Perzen en de Indiërs, en de decaanbeelden kwamen bij hen binnen als Perzisch, Indiaas en Grieks. Het directe verband met de Egyptische sterrenklokken werd door moderne geleerden gereconstrueerd, van Boll en Gundel tot Neugebauer en Parker, op grond van teksten die de middeleeuwse astrologen nooit hebben gezien.
Laatste Berichten
Ontdek de oude wijsheid van tarotkaarten en ontgrendel de mysteries van je spirituele reis. Onze blog is jouw toegangspoort tot het begrijpen van de rijke symboliek, betekenissen en praktische toepassingen van tarot lezen.