Týr

Naiwan ng lobo

Ulfs leifar. Ito ang pinakamatipid na kenning sa tulang Icelandic at ang ibig sabihin nito ay ang nawawalang kamay ni Týr.

Ipinagpapalagay na alam na ang kwento at hindi na isinasalaysay. Kailangang igapos ng mga diyos si Fenrir, ang lobo na itinakdang pumatay kay Óðinn sa Ragnarök. Nabigo ang dalawang tanikala. Ang pangatlo, Gleipnir, ay ginawa ng mga duwende mula sa anim na imposibleng bagay: ang tunog ng yabag ng pusa, balbas ng babae, ugat ng bundok, litid ng oso, hininga ng isda, at laway ng ibon. Mukha itong lasong sutla. Nagsuspetsa si Fenrir na may panlilinlang at pumayag lamang siyang igapos kung may diyos na maglalagay ng kamay sa bibig niya bilang patunay ng mabuting hangarin.

Ginawa ito ni Týr. Tumalab ang pagkakagapos. Kinagat ng lobo at naputol ang kamay. Isinasaad ng Gylfaginning na tumawa ang lahat maliban kay Týr.

Ang detalyeng nagbibigay kahulugan sa rune ay na ang panunumpa ay huwad at tinupad pa rin. Alam ni Týr na tatalab ang lason at ibinigay ang kanyang kamay kahit alam niyang mawawala ito dahil hindi magaganap ang pagkakagapos nang walang panunumpa na ibinigay sa tila mabuting hangarin. Ang diyos ng mga panunumpa ang nagbayad nang buo para sa isang panunumpa na wala siyang balak tuparin nang tapat.

Ito ay isang mas kumplikadong pigura kaysa sa isang diyos ng katarungan. Ito ang dahilan kung bakit ang rune na ito ay hindi kailanman binabasa bilang isang libreng panalo.

Madalas na kailangang umihip ng panday

Ang ikalawang linya sa Norwegian ay mukhang karaniwang pamuno ngunit may ginagawa ito rito.

Opt værðr smiðr blása: madalas na kailangang umihip ng panday, na nangangahulugang paganahin ang mga bulusan. Tumutugma ito, ása laban sa blása, na siyang pangunahing dahilan kung bakit ito naroon.

Ngunit kapag inilagay sa ilalim ng isang diyos na iisa ang kamay, binabasa ito bilang komento sa trabahong gagana lamang kung ipagpapatuloy. Ang isang bloomery furnace ay kailangang panatilihin sa tamang temperatura sa loob ng maraming oras. Kapag huminto sa pag-ihip, masisira ang buong proseso ng pagtutunaw. Kapag binasa ang dalawang linya nang magkasama, pinagtatambal ng saknong ang isang sakripisyo na ginawa minsan at ang isang pagsisikap na kailangang ulitin nang walang katapusan. Pareho itong halaga na kailangang bayaran upang mapanatili ang isang bagay.

Maaaring higit pa ito sa nilayon ng makata. Ang mga ikalawang linya sa tulang Norwegian ay madalas na tugma lamang.

Ang tagubilin sa victory-rune

Ito ang tiyak na dahilan kung bakit mas mahalaga si Týr sa tradisyong Norse kaysa sa Elder Futhark.

Sa ika-6 na saknong ng Sigrdrífumál sa Poetic Edda, itinuturo ng valkyrie na si Sigrdrífa kay Sigurðr kung anong mga rune ang dapat iukit. Nagsimula siya sa victory-runes: iukit ang mga ito sa puluhan ng espada, sa talim, at sa plato, at pangalanan nang dalawang beses si Týr.

Ito lamang ang lugar sa panitikang Norse kung saan ang isang partikular na rune ay pinangalanan para sa isang tiyak na mahiwagang layunin sa isang set ng mga tagubilin. Ipinagpatuloy ng tula ang ale-runes, birth-runes, sea-runes, limb-runes, speech-runes, at mind-runes. Wala sa iba ang nagpapangalan ng isang indibidwal na titik sa ganitong paraan.

Dalawang babala. Ang tula ay mula sa ikalabintatlong siglo na nagtatala ng maalamat na nakaraan, kaya sinasabi nito kung ano ang pinaniniwalaan ng mga medieval na Icelander tungkol sa mga rune kaysa sa kung ano ang ginawa ng mga inukit noong Viking Age. Ang arkeolohiya ay hindi nagkakasalungat: ang paulit-ulit at nakapatong na mga t-rune ay lumilitaw sa mga bahagi ng armas sa buong daigdig ng mga Aleman.

Ang kumbinasyong iyon (isang malinaw na pampanitikang tagubilin at isang tumutugmang pisikal na pattern) ay kasinglakas ng pinakamagandang kaso para sa anumang rune sa corpus. Hindi pa rin ito patunay.

Prinsipe ng mga templo

Ang ikatlong kenning ng saknong na Icelandic ay hofa hilmir, prinsipe ng mga templo, at medyo kakaiba ito.

Nang isulat ang tula, isa na lamang maliit na pigura si Týr sa natitirang mitolohiya at nasa likuran nina Óðinn at Þórr. Gayunpaman, ang etimolohiya ay tumuturo sa kabilang direksyon: ang Tíwaz ay nagmula sa Proto-Indo-European na ama ng kalangitan, na kapareho ng ugat nina Zeus at Jupiter, na nagpapahiwatig na minsan siyang namuno sa pantheon at inilipat sa ibang posisyon.

Maaaring ang Hofa hilmir ay isang fossil ng lumang katayuang iyon. Sinusuportahan ng katibayan ng mga pangalan ng lugar ang isang totoong kulto: ang Tyrseng, Tislund, at mga katulad na pangalan sa buong Denmark. Ang Martes (Tuesday) mismo ay isang calque ng Latin na dies Martis. Ginagawa ng gloss na Icelandic ang parehong pagkakakilanlan sa pamamagitan ng pagtambal sa kanya kay Mars, kung saan itinambal din nito si Óðinn kay Jupiter.

Nakuha ng mga Romano ang tumbasang iyon nang hiwalay. Pinangalanan ni Tacitus si Mars sa mga diyos ng Aleman na tumatanggap ng sakripisyo.

Sa pagbasa

Si Týr ay katarungang may kalakip na presyo, at ginagawang mas malinaw ng tradisyong Norse ang presyo kaysa sa Ingles.

Kapag patayo, pinapaboran nito kung sino ang totoong nasa tama. Ito ay isa sa ilang mga rune na binabasa bilang hindi paborable sa isang nagtatanong kung wala siya sa tama. Nababagay ito sa mga legal na katanungan, pormal na pagtatalo, at anumang may pamamaraan at hatol.

Ang palagi nitong tinutukoy ay ang sandali kung saan ang tamang kinalabasan ay nangangailangan na may sumuko ng isang bagay. Hindi isang simbolikong galaw: ang kamay ni Týr ay hindi na muling tutubo. Sa isang spread, madalas itong tumuturo sa kung ano ang kailangang tanggapin ng nagtatanong na mawala upang makuha ang resolusyon na gusto nila.

Ang tagubilin sa Sigrdrífumál ay nagdaragdag ng isang pagbasang pandigma na nangangahulugang tagumpay sa isang paligsahan. Kapansin-pansin na kahit doon ay inuukit ang mga rune sa isang armas ng isang tao na kailangang umalis at gamitin ito.