Tiwaz

Ang hugis

Isang patayong linya na may dalawang guhit na nagtatagpo sa isang punto sa itaas nito, na bumubuo ng dulo ng palaso o sibat.

Mas maipagtatanggol ang pagbasang ito kaysa sa karamihan ng mga interpretasyon sa hugis, dahil ito ay isang runa na may dokumentadong kaugnayan sa mga sandata at dahil ang hugis ay talagang mukhang palaso. Isa rin ito sa mga runa na madalas matagpuang inuulit, magkapatong sa iisang patayong linya, sa mga inskripsiyon sa mga dulo ng sibat at iba pang mga kagamitang pandigma.

Ang diyos, at ang pinakalumang patong ng relihiyong Germanic

Tīwaz ay pangalan ng isang diyos, at mas matanda ito sa wikang Germanic. Nagmula ito sa Proto-Indo-European na dyēus, ang amang-langit, ang parehong ugat na nagbigay sa Griyegong Zeus, Latin na Iuppiter at Sanskrit na Dyaus. Si Tiwaz ang Germanic na miyembro ng pamilyang iyon.

Mahalaga iyon para sa kung ano talaga siya sa simula. Sa mga natitirang mapagkukunang Norse, mula sa ikalabintatlong siglo, si Týr ay isang pangalawang pigura at si Odin ang punong diyos. Ipinahihiwatig ng etimolohiya na ang kaayusan ay dating baligtad, na si Týr ang pinuno ng panteon at pinalitan siya ni Odin sa isang puntong hindi natin matukoy ang petsa.

Ang pangalan ay nasa lahat ng dako sa ordinaryong bokabularyo kapag nakita mo ito. Ang Martes o Tuesday sa Ingles ay araw ni Týr, isang direktang salin ng Latin na dies Martis, araw ni Mars, na nagsasabi sa atin na kinilala siya ng mga Romano bilang kanilang diyos ng digmaan. Si Tacitus, na nagsulat noong 98 CE, ay nagpangalan kay Mars sa mga diyos na Germanic na tumatanggap ng alay na tao.

Ang kamay sa bibig ng lobo

Tinatawag ng parehong saknong na Scandinavian si Týr na iisang-kamay at idinaragdag ng Icelandic ang ulfs leifar, ang mga tira ng lobo. Ipinapalagay nilang alam mo ang kuwento.

Kailangang itali ng mga diyos si Fenrir, ang lobo na nakatadhanang pumatay kay Odin sa Ragnarök. Dalawang kadena ang nabigo. Ang ikatlo, ang Gleipnir, ay ginawa ng mga duwende mula sa anim na imposibleng bagay at mukhang isang lasong sutla. Si Fenrir, na naghihinala ng isang patibong, ay sumang-ayon lamang na matali kung ang isa sa mga diyos ay maglalagay ng kamay sa kanyang bibig bilang isang pangako ng mabuting hangarin.

Ginawa ito ni Týr. Ang tali ay tumagal, ang lobo ay hindi makawala, at kinagat nito ang kamay hanggang sa maputol. Tumawa ang mga diyos, sabi ng pinagkuhanan, maliban kay Týr.

Ito ang kuwento na nagbibigay sa runa ng kahulugan nito, at ang detalyeng mahalaga ay ang pangako ay ginawa nang may masamang hangarin ngunit tinupad pa rin. Alam ni Týr na ang laso ay tatagal. Ibinigay niya ang kanyang kamay na alam niyang mawawala ito sa kanya, dahil kung walang pangako, hindi mangyayari ang pagtatali. Ang diyos ng mga sumpa ay ang diyos na tumupad sa isang sumpang wala siyang intensiyong tuparin nang tapat, at binayaran nang buo ang halaga para rito.

Iyon ay isang mas kumplikadong pigura kaysa sa "diyos ng katarungan", at ito ang dahilan kung bakit ang runang ito ay hindi lamang isang kard ng magandang kinalabasan.

Ang bituing Ingles

Ang saknong sa Lumang Ingles ay gumagawa na naman ng kakaibang bagay at hindi naglalarawan sa anumang diyos. Ang Tir ay isang tiyak na tanda na nananatiling tapat sa mga maharlika, palaging nasa landas nito sa itaas ng mga ulap ng gabi, at hindi kailanman nabibigo.

Iyan ay isang bagay na selestiyal, kadalasang tinutukoy bilang ang North Star o bilang isang konstelasyong sirkumpolar. Kung ang Anglo-Saxon na Inglatera ay talagang nawala ang diyos o sadyang umiiwas na pangalanan siya ay katulad ng argumento na ang Ansuz ay naging isang bibig. Gumagana pa rin ang aktwal na nilalaman ng saknong para sa runa: isang bagay na nakapirmi, maasahan, at kapaki-pakinabang na gabay, na nananatiling tapat at hindi kailanman nabibigo.

Nagtatagpo ang dalawang pagbasa sa pagiging maaasahan. Ang isa ay nakarating doon sa pamamagitan ng isang diyos na nagbayad para sa kanyang salita; ang isa naman ay sa pamamagitan ng isang bituin na hindi gumagalaw.

Sa mga sandata

Ang Tiwaz ang runa na may pinakamatibay na ebidensiya para sa sinadyang paggamit na hindi alpabetiko, at ang ebidensiya ay partikular sa halip na pangkalahatan.

Ang runa ay lumilitaw na inuulit, magkapatong at pinarami sa mga kagamitang pandigma sa buong rehiyon ng Elder Futhark: mga dulo ng sibat, mga palamuti sa espada, at mga katulad nito. Ang Sigrdrífumál sa Poetic Edda ay nag-uutos na ang mga runa ng tagumpay ay iukit sa puluhan ng espada at pangalanan si Týr nang dalawang beses, na panitikang Icelandic mula sa ikalabintatlong siglo sa halip na isang tagubilin mula sa Iron Age, ngunit naglalarawan ito ng isang gawain na hindi kinokontra ng arkeolohiya.

Ito ang pinakamalapit na nakikita sa corpus sa isang dokumentadong ritwal na paggamit ng isang partikular na runa. Hindi pa rin ito sapat bilang patunay: ang mga inuulit na runa ay maaaring salamangka sa alpabeto o dekorasyon, at ang mga pagkakasunud-sunod ay hindi pa natutukoy ang kahulugan. Ngunit sa dalawampu't apat, ito ang isa kung saan pinakamatibay ang kaso.

Sa pagbasa, nakabaling paitaas

Ang Tiwaz ang runa ng katarungan, at ito ay mas mahigpit kaysa sa ipinapahiwatig ng pariralang iyon.

Kapag nakabaling paitaas, nangangahulugan ito na ang sitwasyon ay hahatulan batay sa mga merito nito at ang kaso ng nagtatanong ay matibay. Maganda itong basahin sa mga usaping legal, mga alitan, mga pormal na desisyon, at anumang may pamamaraan at kinalabasan. Saklaw din nito ang personal na bersyon: pagkilos batay sa isang prinsipyo, pagtupad sa isang salita na naging mahal, at paggawa ng tama sa halip na kung ano ang komportable.

Ang hindi nito iniaalok ay isang libreng pagkapanalo. Ang bawat bersyon ng runang ito ay may kalakip na kapalit. Gumagana ang katarungan ni Týr dahil binayaran niya ito, at ang Tiwaz sa isang latag ay madalas na nagmamarka ng isang punto kung saan ang tamang kinalabasan ay nangangailangan sa nagtatanong na may isuko. Ito ang runa ng pagtanggap sa pagkawala na nagpapaging posible sa resolusyon.

Ang pagbasa ng tagumpay ay totoo ngunit may kundisyon. Ang Tiwaz ay paborable sa sinumang talagang nasa tama, at isa ito sa ilang mga runa na binabasang hindi paborable sa isang nagtatanong na wala sa tama.

Sa pagbasa, pabaligtad

Bumabaligtad ang Tiwaz, at ang hugis ng palaso na nakaturo pababa ay isa sa mga mas madaling basahing pagbaligtad sa hanay.

Kapag pabaligtad, ito ay pagkabigo ng katarungan. Isang hindi patas na kinalabasan, isang natalong kaso, awtoridad na ginamit nang masama, o isang sinirang sumpa. Sa mga legal na katanungan, ito ay isang runa na tuwirang nakakapanghina ng loob.

Sinasaklaw din nito ang dalawang mas banayad na pagkabigo. Kaduwagan, sa partikular na kahulugan ng hindi paglalagay ng kamay sa bibig: ang sandali kung saan ang paggawa ng tama ay may kapalit at tatanggi ang nagtatanong. At ang kabaligtaran nito, sakripisyong ginawa nang walang saysay, isang taong nagbabayad ng totoong halaga para sa isang prinsipyo na hindi naman nakataya o isang layunin na hindi karapat-dapat doon.

Kasigasigan ang ikatlong pabaligtad na pagbasa. Ang Tiwaz na pabaligtad kung minsan ay nagmamarka sa isang tao na labis na nakakatiyak na sila ay nasa tama na huminto na sila sa pagsuri.

Makabagong paggamit, at maling paggamit

Ang oak, ang elementong hangin at ang mga ugnayan sa itaas ay nagmula sa muling pagbuhay noong ika-dalawampung siglo, pangunahin kina Thorsson at Aswynn. Ang pag-uugnay kay Týr ay hindi isang makabagong imbensyon, dahil ang runa ay ipinangalan sa kanya.

Tulad ng Sowilo, Algiz at Othala, ang runang ito ay kinuha noong ika-dalawampung siglo ng kilusang Völkisch kasunod ni Guido von List at pagkatapos ay ginamit sa mga kontekstong Nazi, kung saan lumitaw ito bilang ang Tyr-Rune o Kampf-Rune sa mga insignia ng ilang unit ng pagsasanay ng SA at SS at sa mga alaala ng Reich Labour Service. Ginagamit pa rin ito ng ilang grupo ng sukdulang kanan.

Ang runa ay isang titik para sa tunog na t, ipinangalan sa isang diyos na ang pangalan ay mas nauna pa sa Germanic. Ang pag-angkin ay kamakailan lamang at walang kaugnayan sa alinman sa mga iyon. Ang parehong katotohanan ay dapat malaman ng sinumang gumagamit nito sa publiko.

Kasama ng ibang mga runa

Ang Tiwaz kasama ang Sowilo (ᛊ) ay ang pares na itinuturing ng makabagong gawain bilang tagumpay, at kapansin-pansin na ang tagumpay ay nagmumula sa Tiwaz habang ang Sowilo ay nagbibigay ng direksyon kaysa tagumpay.

Ang Tiwaz kasama ang Raidho (ᚱ) ay batas at pamamaraan na magkasama, at magandang basahin sa mga pormal na proseso kung saan ang pagkakasunud-sunod ng mga hakbang ay kinakailangang sundin.

Ang Tiwaz kasama ang Thurisaz (ᚦ) ay naglalagay ng puwersa sa ilalim ng batas, na siyang pinakamaipagtatanggol na bersyon ng tunggalian na iniaalok ng hanay.

Ang Tiwaz kasama ang Gebo (ᚷ) ay ang sumpa: isang obligasyon na pinasok nang kusa at ngayon ay nagbubuklod sa magkabilang panig.

Ang Tiwaz kasama ang Naudhiz (ᚾ) o Isa (ᛁ) ay katarungang naantala o naharang, at sa mga katanungang legal ay kadalasang nangangahulugan na ang proseso kaysa sa hatol ang problema.