Þurs

Kung ano ang isang þurs

Ang mga þursar at jötnar ay ang mga kapangyarihang nakahanay laban sa mga diyos sa kosmolohiya ng Norse, at hindi lang sila malalaking tao. Kabilang sila sa labas: sa Útgarðr, ang espasyo sa kabila ng nababakurang nakapaloob na lugar, laban sa Miðgarðr, ang nakapaloob na gitna. Ang pagkakaiba ay batay sa espasyo at ito ang nagsasaayos na ideya ng kosmolohiya ng Norse.

Binibigyan nito ang runa ng isang tiyak na katangian. Ang isang þurs ay hindi masama sa moral na kahulugan. Ito kung ano ang nasa labas doon, ito ay mas malakas kaysa sa iyo, at wala itong mga obligasyon sa iyo. Ang bawat panlipunang mekanismo ng mga Norse (kabilang ang pagkakamag-anak, panunumpa, kabayaran, at mabuting pakikitungo) ay gumagana sa loob ng bakod at hindi umaabot sa kabila nito.

Parehong pinapanatili ng mga tula ang pagkamasungit. Sinasabi ng Norwegian na ang higante ay nagdudulot ng kvinna kvillu, sakit o pighati sa mga kababaihan. Inuulit ito ng Icelandic bilang kvenna kvöl, pagpapahirap sa mga kababaihan, pagkatapos ay idinaragdag ang nakatira sa bangin at asawa ng isang higanteng babae.

Pighati sa mga kababaihan

Parehong umaabot ang mga tula sa iisang ugnayan at nararapat na maging direkta tungkol sa posibleng ibig sabihin nito.

Ang pinakamalamang na pagbasa ay sakit sa panganganak at sa pagbubuntis, na sa panahong ito ay pumatay ng napakaraming kababaihan nang walang magamit na paliwanag. Ang pag-uugnay nito sa isang pagalit na panlabas na kapangyarihan ay kung ano ang ginagawa ng kultura na walang teorya ng mikrobyo sa isang sanhing hindi nakikita.

May isang kaugnay at mas mahusay na naidokumentong bahagi sa mga huling materyal ng Norse at Anglo-Saxon kung saan ang sakit ay nauunawaan bilang isang pag-atake mula sa labas (tulad ng elf-shot o ang pagpasok ng isang pagalit na nilalang). Sa mga kasong ito, ang lunas ay palayasin ang umaatake sa halip na gamutin ang katawan. Ang dalawang tula ng runa ay mga siksik na pagmumuni-muni ng modelong iyon.

Dapat itong panghawakan ng modernong mambabasa bilang makasaysayang paniniwala tungkol sa sakit, hindi bilang anumang bagay tungkol sa mga kababaihan.

Ang kaisa-isang runa na may pinatunayang mahiwagang paggamit

Ito ang tunay na nagpapakilala sa Þurs mula sa ninuno nitong Nakatatandang Futhark, at ito ay hindi karaniwan sa korpus.

Ang Saknong 36 ng Skírnismál, sa Patulang Edda, ay nagpapakita kay Skírnir na tinatakot si Gerðr para magpakasal kay Freyr. Sinabi niya na nag-ukit siya ng þurs para rito kasama ang tatlong patpat pa: kahalayan at kabaliwan pati na rin ang hindi matiis na pagnanasa. Maaari niya rin itong tanggalin muli nang kasing bilis ng pag-ukit niya dito. Ito ay isang pinangalanang runa na ginamit bilang sumpa sa isang teksto na may nakasaad na epekto.

Ang Buslubæn (isang tula ng sumpa sa huling Bósa saga) ay nagtatapos sa isang pagkakasunud-sunod ng mga runa na hinahamon ang mambabasa na bigyan ng kahulugan, at kasama ang parehong tradisyon ng pagsumpa ng runa.

Pareho itong pampanitikan at parehong huli na (ikalabintatlong siglo at pagkatapos) kaya alinman ay hindi katibayan tungkol sa kasanayan noong Panahon ng Viking. Ang kung ano sila ay katibayan na ang mga midyebal na taga-Iceland ay naniniwala na ang isang tiyak na runa ay maaaring iukit upang magdulot ng pinsala, at na ang runa na kanilang inabot ay ito.

Iyon ay isang tunay at limitadong pag-angkin. Ito rin ay higit na malaki kaysa sa umiiral para sa anumang iba pang titik sa hilera.

Sa pagbasa

Ang Þurs ay binabasa bilang isang pagalit na pwersa na hindi makukumbinsi.

Kung saan ang Thurisaz ng Nakatatandang Futhark ay maaaring basahin bilang isang nagtatanggol na tinik (ang pagbasa ng England), ang tradisyon ng Norse ay walang ibinibigay na ganoong pagpapalambot. Inilalarawan ng parehong tula ang isang bagay na nagpapahirap. Binasa sa pamamagitan ng labing-anim na runang hilera, ito ang runa ng bagay na paparating sa iyo mula sa labas ng bakod: sakit o isang agresibong panig pati na ang mga pangyayaring mayroong isang ahente sa likod nito.

Nagdaragdag ang paggamit ng Skírnismál ng pangalawa at hindi komportableng pakiramdam ng pamimilit. Ang runa ay lilitaw sa panitikan bilang instrumento para sa pagpilit ng pahintulot ng isang tao. Sa isang pagkalat na binabasa bilang panggigipit na inilalapat sa isang tao o inilalapat ng nagtatanong, nararapat itong pangalanan kapag lumilitaw ito sa mga tanong tungkol sa relasyon.

Walang iniaalok na baligtad na kahulugan dito. Ang pagbaligtad ay modernong kombensiyon na nakasentro sa Nakatatandang Futhark at hindi sinusuportahan ng mga mapagkukunan ng Nakababatang Futhark ang pagpapalawig nito.

Bilang isang titik

Sinasaklaw ng Þurs ang parehong interdental fricatives: ang th ng thin at ang th ng this. Pinaghiwalay sila ng Matandang Norse ngunit ang iskrip ay hindi.

Ang kabilang buhay ng titik ay mas mahaba kaysa sa iskrip. Ang mga eskribang Anglo-Saxon at Norse na sumusulat sa alpabetong Latin ay iningatan ito bilang þ, at ginagamit pa rin ito ng Icelandic hanggang ngayon. Ang Icelandic ang kaisa-isang buhay na wika na gumagawa nito.