Ρουνομορφικές γραφές

Όγκαμ

Το αυτόχθον αλφάβητο της Ιρλανδίας, χαραγμένο ως μία έως πέντε χαραγές κατά μήκος της ακμής μιας όρθιας πέτρας. Είκοσι γράμματα σε τέσσερις οικογένειες των πέντε, σχεδιασμένα για μια γλώσσα που δεν υπάρχει πια και διάσημα σήμερα για κάτι που δεν υπήρξαν ποτέ.

20
κύρια γράμματα
~400
διασωθείσες πέτρες
c. 400–700
μ.Χ. σε πέτρα

Το αλφάβητο

Είκοσι feda σε τέσσερα aicmí, ακολουθούμενα από τα forfeda που προστέθηκαν αργότερα. Κάθε κάρτα παραθέτει την πραγματική ριζική σημασία του γράμματος και, ξεχωριστά, το δέντρο που του απέδωσαν οι μεσαιωνικοί σχολιαστές.

Οι γλύφοι του Όγκαμ εμφανίζονται σε Unicode, διατεταγμένοι από αριστερά προς τα δεξιά. Σε μια όρθια πέτρα τα γράμματα εκτείνονται από κάτω προς τα πάνω κατά μήκος της ακμής, επομένως αυτή η σειρά αποτελεί πρακτική σύμβαση και όχι πιστή αναπαράσταση.

Aicme Beithe

1–5

Η ομάδα B: μία έως πέντε χαραγές στα δεξιά της κεντρικής γραμμής, ή κάτω από αυτήν όταν η γραμμή εκτείνεται οριζόντια. B, L, F, S, N.

ᚁ
1

Beithe

b /b/

δέντρο σημύδας

Ένα από τα οκτώ feda των οποίων η δενδρική ονομασία είναι γνήσια. Παλαιά ιρλανδική beithe, ομόρριζο με το ουαλικό bedw και το λατινικό betula.

ᚂ
2

Luis

l /l/

λάμψη φλόγας ή φυτό

Το πρώτο όνομα στο οποίο καταρρέει η δενδρική θεωρία. Το Luis δεν έχει καμία ετυμολογική σύνδεση με τη σουρβιά· σημαίνει φλόγα ή βότανο, και τα κένινγκ του αναφέρονται στα βοοειδή.

ᚃ
3

Fern

f /w/ > /f/

δέντρο σκλήθρου

Γνήσια δενδρικό, από το πρωτοϊνδοευρωπαϊκό *wernā. Τα κένινγκ του καλύπτουν ασπίδες και καρδάρες γάλακτος, τις δύο κύριες πρακτικές χρήσεις του ξύλου σκλήθρου.

ᚄ
4

Sail

s /s/

δέντρο ιτιάς

Γνήσιο όνομα, ομόρριζο με το λατινικό salix. Τα κένινγκ του εκτείνονται από την ωχρότητα του πτώματος μέχρι το πρώτο νέκταρ της χρονιάς.

ᚅ
5

Nin

n /n/

διχαλωτό κλαδί· αντίον του αργαλειού

Δεν είναι δέντρο. Nin σημαίνει διχάλα ή υπερώο, και κατέληξε να σημαίνει το ίδιο το γράμμα του Όγκαμ, καθώς κάθε γράμμα διακλαδώνεται από την κεντρική γραμμή.

Aicme hÚatha

6–10

Η ομάδα H: μία έως πέντε χαραγές στα αριστερά της κεντρικής γραμμής, ή πάνω από αυτήν. H, D, T, C, Q. Περιλαμβάνει το χειλοϋπερωικό /kʷ/ που αργότερα χάθηκε στην Παλαιά Ιρλανδική.

ᚆ
6

Úath

h /j/ (αμφισβητούμενο)

τρόμος

Σημαίνει τρόμος, και οι τρεις κατάλογοι κένινγκ συμφωνούν. Η απόδοση στον κράταιγο αποτελεί μεταγενέστερο εξορθολογισμό βασισμένο στην ιδέα ενός επίφοβου αγκαθωτού φράχτη.

ᚇ
7

Dair

d /d/

δέντρο βελανιδιάς

Γνήσιο όνομα, από το πρωτοϊνδοευρωπαϊκό *doru- (ξύλο). Τα κένινγκ του αναφέρονται στον αρχιτεχνίτη όσο και στο ίδιο το δέντρο.

ᚈ
8

Tinne

t /t/

σιδερένια ράβδος

Μεταλλουργία, όχι βοτανική. Το Tinne είναι ράβδος μετάλλου, και τα κένινγκ του κατονομάζουν το μεδούλι του κάρβουνου και τη λεπίδα του όπλου.

ᚉ
9

Coll

c /k/

δέντρο φουντουκιάς

Γνήσιο όνομα, ομόρριζο με το ουαλικό collen. Η φουντουκιά του Σολομού της Γνώσης και σημαντική πηγή διατροφής.

ᚊ
10

Ceirt

q /kʷ/

θάμνος ή κουρέλι

Διατηρεί το χειλοϋπερωικό /kʷ/ που έχασε η Παλαιά Ιρλανδική. Η ρίζα του ανάγεται στην πρωτοϊνδοευρωπαϊκή λέξη για τη δρυ πίσω από το λατινικό quercus, αλλά στην παλαιοϊρλανδική περίοδο συνέπεσε με τη λέξη για το κουρέλι.

Aicme Muine

11–15

Η ομάδα M: μία έως πέντε χαραγές διαγώνια κατά πλάτος της κεντρικής γραμμής. M, G, NG, Z, R. Οι πιο αρχαϊκοί ήχοι και τα λιγότερο βοτανικά ονόματα στο αλφάβητο.

ᚋ
11

Muin

m /m/

ο λαιμός ή το άνω μέρος της πλάτης

Τριπλό ομώνυμο στην Παλαιά Ιρλανδική, και οι συντάκτες των κένινγκ αξιοποίησαν και τις τρεις σημασίες ταυτόχρονα. Η απόδοση στην άμπελο αποτελεί καθαρή σχολαστική επινόηση.

ᚌ
12

Gort

g /ɡ/

περιφραγμένο χωράφι

Ομόρριζο με το αγγλικό garden. Κάθε κένινγκ περιγράφει βοσκότοπο και κοπάδια· η απόδοση στον κισσό δεν έχει κανένα γλωσσολογικό έρεισμα.

ᚍ
13

nGéadal

ng /ɡʷ/

σφαγή

Από το πρωτοϊνδοευρωπαϊκό *gwen- (φονεύω). Τα κένινγκ συνδέουν την αρχή της σφαγής με τον βιοπορισμό του γιατρού, μια ζοφερή οικονομική παρατήρηση.

ᚎ
14

Straif

z /st/ ή /sw/

θείο

Χημεία αντί για δέντρα. Τα κένινγκ του καλύπτουν τη βαφή υφασμάτων, τα φυλαγμένα μυστικά και τον καπνό του καιόμενου θείου.

ᚏ
15

Ruis

r /r/

ερυθρότητα

Και οι τρεις κατάλογοι κένινγκ περιγράφουν ένα πρόσωπο κοκκινισμένο από ντροπή ή οργή. Η απόδοση στον σαμπούκο λειτουργεί μόνο μέσω του χρώματος των καρπών του.

Aicme Ailme

16–20

Τα φωνήεντα: μία έως πέντε εγκοπές κάθετα πάνω στην κεντρική γραμμή. A, O, U, E, I. Κανένα από τα ονόματά τους δεν αντιστοιχεί με βεβαιότητα σε αυτόχθον ιρλανδικό δέντρο, σημείο όπου η θεωρία των δέντρων καταρρέει οριστικά.

ᚐ
16

Ailm

a /a/

άγνωστη· ο ίδιος ο φθόγγος A

Ετυμολογία ασαφής. Τα κένινγκ του είναι μεταγλωσσικά, περιγράφοντας το φωνήεν ως τον πρώτο ήχο μιας κραυγής ή μιας απάντησης παρά ως οποιοδήποτε φυτό.

ᚑ
17

Onn

o /o/

δέντρο φράξου

Η πιο παράδοξη περίπτωση της σειράς: το όνομα αντιστοιχεί σε γνήσιο δέντρο, αλλά οι μεσαιωνικοί σχολιαστές το αγνόησαν και του απέδωσαν τον ασπάλαθο.

ᚒ
18

Úr

u /u/

χώμα και ο τάφος

Βέβαιη σημασία και ζοφερή. Τα κένινγκ του εκτείνονται από τις παγωμένες κατοικίες και το σάβανο του νεκρού έως τη βλάστηση των φυτών.

ᚓ
19

Edad

e /e/

άγνωστη

Το ένα μέλος ενός ομοιοκατάληκτου ζεύγους με το Idad, πιθανότατα επινοημένο για να συμπληρώσει τη σειρά των φωνηέντων. Τα κένινγκ του παραδίδονται αλλοιωμένα στα χειρόγραφα.

ᚔ
20

Idad

i /i/

άγνωστη· πιθανώς ίταμος

Το τελευταίο από τα είκοσι κύρια feda, με βάθος πέντε εγκοπών. Τα κένινγκ του, το αρχαιότερο των δέντρων και το ωραιότερο των παλαιών, ταιριάζουν στον ίταμο, ακόμη κι αν η ετυμολογία δεν μπορεί να το επιβεβαιώσει πλήρως.

Τα forfeda

21–26

Συμπληρωματικά γράμματα, σχεδιασμένα κατά την περίοδο των χειρογράφων για ήχους που τα αρχικά είκοσι δεν μπορούσαν να αποδώσουν. Τα σχήματά τους είναι σύνθετοι βρόχοι και πλέγματα αντί για απλές χαραγές, και με μία εξαίρεση σπανίως εμφανίζονται σε πέτρα.

ᚕ
21

Ébad

ea /k/ ή /x/, αργότερα ea

ο τύπος KOI· αργότερα σολομός

Το μόνο forfid που απαντά στις πέτρες με σχετική κανονικότητα, σχεδόν πάντα στον τύπο KOI, το ογκαμικό αντίστοιχο του λατινικού hic iacet.

ᚖ
22

Ór

oi /oi/

χρυσός

Ένα λατινικό δάνειο που απέκτησε δικό του γράμμα. Τα κένινγκ του εξυμνούν τον χρυσό ως την πιο σεβάσμια από τις ουσίες.

ᚗ
23

Uilleann

ui /ui/

αγκώνας

Ονομάστηκε από το ίδιο του το σχήμα. Το γράμμα καμπυλώνει, και uilleann είναι η παλαιοϊρλανδική λέξη για τον αγκώνα.

ᚘ
24

Ifín

io /p/, αργότερα io

αρχικά το γράμμα P

Επινοήθηκε επειδή η ιρλανδική είχε χάσει εντελώς το /p/ και τα λατινικά δάνεια το χρειάζονταν, για να απογυμνωθεί αργότερα από αυτή την αξία όταν οι μεταγενέστεροι γραφείς ταξινόμησαν τα forfeda σε φωνήεντα.

ᚙ
25

Emancholl

ae /x/, αργότερα ae

δίδυμο της φουντουκιάς

Δύο σχήματα C πλεγμένα πάνω στην κεντρική γραμμή. Το κένινγκ του, ο στεναγμός ενός αρρώστου, μιμείται τον τραχύ τριβόμενο ήχο που κάποτε απέδιδε.

ᚚ
26

Peith

p /p/

ένα μαλακό B

Το υποκατάστατο του P, επινοημένο αφού το Ifín έχασε αυτόν τον ήχο. Μια τροποποιημένη Beithe, αποκαλούμενη beithe bog (μαλακή σημύδα).

Από πού το γνωρίζουμε

Τετρακόσιες πέτρες, δύο μεσαιωνικές πραγματείες, τρεις κατάλογοι κένινγκ και ένα μυθιστόρημα του εικοστού αιώνα που προκάλεσε μεγαλύτερη σύγχυση από όλα μαζί.

Το νοτιοϊρλανδικό σώμα επιγραφών

Κέρι, Κορκ και Γουότερφορντ 4ος–7ος αιώνας

Οι περισσότερες από τις περίπου 400 διασωθείσες πέτρες Όγκαμ βρίσκονται σε τρεις κομητείες. Αποτελούν ταυτόχρονα μνημεία και εδαφικές διεκδικήσεις, καταγράφοντας ένα όνομα στη γενική πτώση και τη γενεαλογία που δικαιολογούσε την κατοχή της γης.

MAQI MUCOI και οι τυποποιημένες πέτρες

Ιρλανδία και ιρλανδική διασπορά 4ος–7ος αιώνας

Το σώμα των επιγραφών είναι έντονα τυποποιημένο. MAQI σημαίνει «γιος του», MUCOI σημαίνει «της φυλής ή της γενιάς του», ANM σημαίνει «όνομα του». Η φράση MAQI MUCOI από μόνη της εμφανίζεται περίπου ογδόντα φορές, γι' αυτό και οι πέτρες προσφέρουν πλούσιες γραμματικές πληροφορίες αλλά σχεδόν τίποτε άλλο.

Οι πέτρες KOI

Ιρλανδία 5ος–6ος αιώνας

Μια χούφτα επιγραφών φέρουν τον τύπο KOI, γραμμένο με το forfid Ébad, που λειτουργεί ως το ιρλανδικό αντίστοιχο του λατινικού hic iacet («εδώ κείται»). Είναι το μοναδικό συμπληρωματικό γράμμα που εμφανίζεται σε ορθόδοξα μνημεία με κάποια κανονικότητα.

Ουαλία, Σκωτία, Κορνουάλη και Νήσος του Μαν

Βρετανία 5ος–7ος αιώνας

Ο ιρλανδικός εποικισμός μετέφερε τη γραφή πέρα από τη θάλασσα. Αρκετές ουαλικές πέτρες είναι δίγλωσσες, φέροντας Όγκαμ στην ακμή και λατινικά στην κύρια όψη, χάρη στις οποίες επιβεβαιώθηκαν αρχικά οι φωνητικές αξίες ορισμένων γραμμάτων.

Λίθος του Killogrone (CIIC 235)

Κομητεία Κέρι 6ος αιώνας

Μια ασυνήθιστα πυκνή επιγραφή που συνδυάζει τυποποιημένες λέξεις με συμπληρωματικά γράμματα, αποδεικνύοντας έμπρακτα ότι το ορθόδοξο σώμα επιγραφών δεν είναι παντού απλοϊκό.

Auraicept na n-Éces

Ιρλανδία 7ος–8ος αιώνας, διευρύνθηκε αργότερα

Το Εγχειρίδιο των Λογίων: η πραγματεία που οργανώνει τα γράμματα σε aicmí, παραθέτει τα δενδρικά ονόματα και εντάσσει το Όγκαμ στη βιβλική ψευδοϊστορία, αποδίδοντας την επινόησή του στον Φένιους Φάρσα στον Πύργο της Βαβέλ.

In Lebor Ogaim

Βιβλίο του Μπαλιμόουτ διασώζεται σε αντίγραφο 14ου αιώνα

Η Πραγματεία του Όγκαμ, η οποία καταγράφει περίπου εκατό παραλλαγές του Όγκαμ: όγκαμ των πουλιών, των χρωμάτων, των ασπίδων, του νερού και άλλες. Πρόκειται για κρυπτογραφικούς κώδικες παρά για αλφάβητα, που αντικατοπτρίζουν μια λόγια τάξη που πειραματιζόταν με μια γραφή που κανείς δεν χρειαζόταν πλέον στην πράξη.

Τα τρία Bríatharogaim

Ιρλανδία Παλαιοϊρλανδική περίοδος

Τρεις ανεξάρτητοι κατάλογοι κένινγκ δύο λέξεων, που αποδίδονται στους Morann mac Moín, Mac ind Óc και Cú Chulainn. Αποτελούν ό,τι πλησιέστερο διαθέτει το Όγκαμ σε ρουνικό ποίημα και είναι η βασική απόδειξη ότι τα περισσότερα γράμματα δεν ονομάστηκαν ποτέ από δέντρα.

Damian McManus

σύγχρονη ακαδημαϊκή έρευνα 1991

A Guide to Ogam, η θεμελιώδης σύγχρονη μελέτη, η οποία ανέλυσε τα κένινγκ και το λεξιλόγιο της Παλαιάς Ιρλανδικής, τεκμηριώνοντας ότι μόνο περίπου οκτώ από τα είκοσι ονόματα είναι γνήσια βοτανικά. Το μεγαλύτερο μέρος όσων αναφέρονται εδώ για την ετυμολογία βασίζεται σε αυτό το έργο.

Robert Graves, Η Λευκή Θεά

σύγχρονη επινόηση 1948

Ένα βιβλίο ποιητή που προσάρμοσε ένα επινοημένο κελτικό δενδροημερολόγιο δεκατριών μηνών στο Όγκαμ. Αποτελεί την πηγή σχεδόν κάθε αντιστοιχίας δέντρου και μήνα που κυκλοφορεί σήμερα, δεν έχει καμία ιστορική βάση και ο ίδιος ο Γκρέιβς δεν ισχυρίστηκε ποτέ ότι έκανε ιστορική έρευνα.

Το ξόρκι Super Petram

Ντόνεγκαλ και Μιθ καταγράφηκε τον 19ο αιώνα

Παραλλαγές του Όγκαμ εμφανίζονται σε λαϊκά θεραπευτικά ξόρκια για τον πονόδοντο, δομημένα γύρω από τον Άγιο Πέτρο που παραπονιέται στον Χριστό για ένα πονεμένο δόντι στον Ιορδάνη. Απόδειξη ότι η γραφή διατήρησε ένα κύρος αυθεντίας για αιώνες αφότου έπαψε να είναι αναγνώσιμη.

Τι είναι πραγματικά το Όγκαμ

Το Όγκαμ είναι ένα αλφάβητο που επινοήθηκε για την καταγραφή της Πρωτοϊρλανδικής, του αρχαιότερου καταγεγραμμένου σταδίου των γοϊδελικών γλωσσών, και χαρασσόταν σε όρθιες πέτρες στην Ιρλανδία περίπου από τον τέταρτο έως τον έβδομο αιώνα.

Ο σχεδιασμός του διαφέρει ριζικά από οποιοδήποτε γερμανικό σύστημα. Δεν υπάρχει ρεπερτόριο σχημάτων γραμμάτων προς αποστήθιση. Υπάρχει μια κεντρική γραμμή-κορμός (stemline), η οποία σε ένα μνημείο είναι η φυσική ακμή ή ράχη (arris) της ίδιας της πέτρας, και τα γράμματα σχηματίζονται χαράσσοντας μία έως πέντε γραμμές σε μία από τέσσερις θέσεις σε σχέση με αυτήν: στα δεξιά, στα αριστερά, διαγώνια κατά πλάτος, ή ως εγκοπές κάθετα πάνω στη γραμμή. Τέσσερις θέσεις επί πέντε χαραγές δίνουν ακριβώς είκοσι γράμματα, και το σύστημα οριοθετείται από τα όρια της ανθρώπινης αντίληψης: κανείς δεν μπορεί να καταμετρήσει έξι παράλληλες χαραγές με μια ματιά.

Τα γράμματα ονομάζονται feda («ξύλα» / «δέντρα») και μια ομάδα πέντε γραμμάτων αποτελεί ένα aicme («οικογένεια»). Στην πέτρα το κείμενο διαβάζεται από κάτω προς τα πάνω στην αριστερή ακμή, περνά πάνω από την κορυφή και κατεβαίνει στη δεξιά πλευρά.

Γιατί εντάσσεται στην ενότητα των Ρούνων

Δεν πρόκειται για ρουνική γραφή. Το Όγκαμ δεν έχει καμία σχέση με το Αρχαίο Φούθαρκ: διαφορετική γλωσσική οικογένεια, διαφορετική σχεδιαστική αρχή, διαφορετική προέλευση, κανένα κοινό γράμμα. Τίποτα σε αυτό δεν κατάγεται από τις γερμανικές σειρές και κανένας ρούνος δεν κατάγεται από αυτό.

Αυτό που μοιράζονται είναι η λειτουργία και η όψη. Και οι δύο είναι γωνιώδεις γραφές χαραγμένες σε σκληρά υλικά από λαούς των οποίων οι γείτονες έγραφαν στα λατινικά, και οι δύο χρησιμοποιήθηκαν για επιτύμβια μνημεία και διεκδικήσεις ιδιοκτησίας, και οι δύο απέκτησαν μια αποκρυφιστική υστεροφημία που δεν επεδίωξαν ποτέ. Γι' αυτό το Όγκαμ βρίσκεται εδώ, και η διάκριση αξίζει να παραμένει σαφής.

Το αλφάβητο των δέντρων είναι μεσαιωνικό και ως επί το πλείστον εσφαλμένο

Αυτό είναι το πιο κρίσιμο στοιχείο σε αυτή τη σελίδα.

Το Όγκαμ είναι ευρέως γνωστό ως το Κελτικό Αλφάβητο των Δέντρων, στο οποίο κάθε γράμμα αντιστοιχεί σε ένα δέντρο και το αλφάβητο κωδικοποιεί ένα ημερολόγιο ιερών δέντρων. Αυτή η πεποίθηση έχει δύο πηγές, και καμία από αυτές δεν αποτελεί αρχαία ιρλανδική πρακτική.

Η πρώτη είναι η μεσαιωνική λογιοσύνη. Όταν τα λατινικά εκτόπισαν το Όγκαμ από την καθημερινή γραφή, η γραφή πέρασε στα μοναστήρια και έγινε αντικείμενο σπουδής. Οι γραφείς παρατήρησαν ότι τα γράμματα ονομάζονταν feda (ξύλα/δέντρα) και ότι μια χούφτα από αυτά έφεραν πράγματι ονόματα δέντρων. Στη συνέχεια εργάστηκαν συστηματικά ώστε να τα μετατρέψουν όλα σε δέντρα, και όπου ένα όνομα σήμαινε ξεκάθαρα κάτι άλλο, επινόησαν μια δικαιολογία. Το Auraicept na n-Éces είναι αρκετά ειλικρινές ώστε να παραδεχτεί ότι ορισμένα από τα δέντρα του δεν είναι γνωστά σε κανέναν, και αποδίδει τον κατάλογο σε ένα μυστηριώδες «Βιβλίο των Δέντρων του Όγκαμ».

Η δεύτερη είναι ένα μυθιστόρημα. Το 1948 ο Ρόμπερτ Γκρέιβς (Robert Graves) εξέδωσε το βιβλίο Η Λευκή Θεά (The White Goddess) και προσάρμοσε ένα επινοημένο δενδροημερολόγιο δεκατριών μηνών στο αλφάβητο. Σχεδόν κάθε αντιστοιχία δέντρου και μήνα που κυκλοφορεί στη σύγχρονη εποχή ανάγεται σε αυτό το βιβλίο. Πρόκειται για έργο ποιητικής φαντασίας· ο Γκρέιβς δήλωνε ανοιχτά ότι δεν επρόκειτο για επιστημονική μελέτη, και αποτελεί τον άμεσο πρόγονο των περισσότερων σύγχρονων μεθόδων που πωλούνται ως «μαντεία του Όγκαμ».

Αυτό που πραγματικά δείχνουν τα τεκμήρια, όπως τεκμηριώθηκε κυρίως από τον Damian McManus, είναι ότι μόνο περίπου οκτώ από τα είκοσι ονόματα γραμμάτων έχουν ασφαλείς βοτανικές ετυμολογίες. Τα υπόλοιπα σημαίνουν μια ράβδο μετάλλου, θείο, ένα χωράφι, μια διχάλα ή αντίον αργαλειού, ερυθρότητα, τρόμο, φονικό, χώμα, έναν αγκώνα, χρυσό, και σε δύο περιπτώσεις απολύτως τίποτα που να μπορεί να ανακατασκευαστεί.

Τα κένινγκ και η λειτουργία τους

Το Όγκαμ δεν διαθέτει ρουνικό ποίημα. Αυτό που διαθέτει είναι κατά κάποιο τρόπο ανώτερο: τρεις ανεξάρτητους καταλόγους κένινγκ δύο λέξεων που ονομάζονται Bríatharogaim και αποδίδονται στους Morann mac Moín, Mac ind Óc και Cú Chulainn.

Κάθε κατάλογος δίνει μια συμπυκνωμένη φράση για κάθε γράμμα, και επειδή οι τρεις κατάλογοι συντέθηκαν χωριστά, η συμφωνία μεταξύ τους αποτελεί ουσιαστική απόδειξη. Όπου και οι τρεις περιγράφουν ένα κοκκινισμένο πρόσωπο, το γράμμα σημαίνει ερυθρότητα. Όπου και οι τρεις περιγράφουν φόβο, το γράμμα σημαίνει τρόμο. Όπου η δενδρική απόδοση έρχεται σε αντίθεση και με τους τρεις, η δενδρική απόδοση είναι η μεταγενέστερη παρεμβολή.

Διαβασμένα ως σύνολο, συνθέτουν μια εικόνα της πρώιμης ιρλανδικής υλικής ζωής που δεν έχει καμία σχέση με ιερά άλση: κατασκευή ασπίδων, καρδάρες γάλακτος, τήξη σιδήρου, μελισσοκομία, βοσκότοποι, βαφή υφασμάτων, το εισόδημα του γιατρού από τα τραύματα των άλλων, και το παγωμένο χώμα πάνω από ένα πτώμα.

Τι λένε οι πέτρες

Σχεδόν τίποτα, και πάντα το ίδιο πράγμα.

Οι επιγραφές του Όγκαμ είναι στη συντριπτική τους πλειονότητα κύρια ονόματα στη γενική πτώση, συνδεδεμένα με ένα μικρό σύνολο τυποποιημένων λέξεων: MAQI (γιος του), MUCOI (της φυλής/γενιάς του), ANM (όνομα του). Η φράση MAQI MUCOI από μόνη της απαντά περίπου ογδόντα φορές.

Αυτό τις καθιστά φτωχή λογοτεχνία αλλά εξαιρετικό γλωσσολογικό θησαυρό. Επειδή η Πρωτοϊρλανδική δεν είχε υποστεί ακόμη τη φωνητική κατάρρευση που δημιούργησε την Παλαιά Ιρλανδική (την απώλεια των εσωτερικών φωνηέντων, την πτώση των τελικών συλλαβών και την εμφάνιση των αρχικών μεταβολών συμφώνων), αυτές οι πέτρες διατηρούν ινδοευρωπαϊκές πτωτικές καταλήξεις που έχουν χαθεί από κάθε μεταγενέστερο ιρλανδικό κείμενο. Μια πέτρα Όγκαμ είναι το απολίθωμα μιας γλώσσας που κανείς δεν έχει μιλήσει εδώ και χίλια τετρακόσια χρόνια.

Αποτελούν επίσης τίτλους ιδιοκτησίας. Μια πέτρα που κατονομάζει έναν άνδρα και τη γενιά του, τοποθετημένη σε ένα σύνορο, αποτελεί γενεαλογικό επιχείρημα για το ποιος κατέχει τη γη.

Μαντεία

Δεν υπάρχει καμία ένδειξη ότι οι δρυΐδες χρησιμοποιούσαν το Όγκαμ για να προβλέψουν το μέλλον. Καμία απολύτως: ούτε αρχαιολογική, ούτε κειμενική, ούτε στους νομικούς κώδικες.

Η γραφή είναι ένα σύστημα καταγραφής, η διασωθείσα χρήση της είναι επιτύμβια και εδαφική, η μεσαιωνική της επιβίωση γραμματική και κρυπτογραφική, και οι πρωιμότερες πηγές που περιγράφουν την ιρλανδική μαντεία δεν την αναφέρουν καθόλου. Η σύγχρονη μαντεία του Όγκαμ συγκροτήθηκε τον εικοστό αιώνα πάνω στα θεμέλια που έθεσε ο Γκρέιβς, σε συνειδητή απομίμηση του ριξίματος ρούνων, το οποίο αποτελεί εξίσου πρακτική του εικοστού αιώνα.

Αυτό δεν την καθιστά άχρηστη, και αυτός ο ιστότοπος δεν προσποιείται το αντίθετο ούτε για το ταρώ. Σημαίνει ωστόσο ότι όποιος ισχυρίζεται ότι διαβάζει το Όγκαμ όπως οι δρυΐδες, περιγράφει κάτι που επινοήθηκε μέσα στην εποχή μας.

Συχνές ερωτήσεις

Ένα αλφάβητο που επινοήθηκε για την καταγραφή της Πρωτοϊρλανδικής, χαραγμένο σε όρθιες πέτρες στην Ιρλανδία περίπου από τον τέταρτο έως τον έβδομο αιώνα. Τα γράμματα σχηματίζονται χαράσσοντας μία έως πέντε γραμμές σε μία από τέσσερις θέσεις σε σχέση με μια κεντρική γραμμή, η οποία σε ένα μνημείο είναι η φυσική ακμή της πέτρας. Τέσσερις θέσεις επί πέντε χαραγές δίνουν είκοσι γράμματα.

Όχι. Δεν έχει καμία σχέση με το Αρχαίο Φούθαρκ ή τους διαδόχους του: διαφορετική γλωσσική οικογένεια, διαφορετική σχεδιαστική αρχή, διαφορετική προέλευση και ούτε ένα κοινό γράμμα. Αυτό που μοιράζονται είναι η λειτουργία και η όψη: μια γωνιώδης γραφή χαραγμένη σε σκληρό υλικό από λαούς των οποίων οι γείτονες έγραφαν λατινικά, χρησιμοποιούμενη για μνημεία και διεκδικήσεις ιδιοκτησίας.

Όχι, και αυτός είναι ο πιο επίμονος μύθος γύρω από αυτό. Μόνο περίπου οκτώ από τα είκοσι ονόματα γραμμάτων έχουν ασφαλείς βοτανικές ετυμολογίες. Τα υπόλοιπα σημαίνουν μια ράβδο μετάλλου, θείο, ένα χωράφι, μια διχάλα, ερυθρότητα, τρόμο, φονικό, χώμα και εντελώς διαφορετικά πράγματα. Το δενδρικό σχήμα επιβλήθηκε από μεσαιωνικούς γραφείς που παρατήρησαν ότι τα γράμματα ονομάζονταν feda (ξύλα/δέντρα) και προσπάθησαν να τα μετατρέψουν όλα σε δέντρα.

Από το βιβλίο «Η Λευκή Θεά» (The White Goddess) του Robert Graves, που εκδόθηκε το 1948. Ο Graves προσάρμοσε ένα επινοημένο ημερολόγιο δεκατριών μηνών στο αλφάβητο, και σχεδόν κάθε αντιστοιχία δέντρου και μήνα που κυκλοφορεί σήμερα ανάγεται σε αυτό το βιβλίο. Πρόκειται για ποιητική φαντασία παρά για επιστημονική μελέτη, και ο ίδιος ο Graves δεν ισχυρίστηκε ποτέ το αντίθετο.

Οι τέσσερις οικογένειες των πέντε γραμμάτων στις οποίες χωρίζεται το αλφάβητο, καθεμία από τις οποίες ορίζεται από τη θέση των χαραγών της σε σχέση με την κεντρική γραμμή: δεξιά, αριστερά, διαγώνια κατά πλάτος ή ως εγκοπές κάθετα πάνω στη γραμμή. Ονομάζονται από το πρώτο τους γράμμα: Aicme Beithe, Aicme hÚatha, Aicme Muine, Aicme Ailme.

Τρεις ανεξάρτητοι κατάλογοι κένινγκ δύο λέξεων για κάθε γράμμα, που αποδίδονται στους Morann mac Moín, Mac ind Óc και Cú Chulainn. Αποτελούν το πλησιέστερο αντίστοιχο ρουνικού ποιήματος για το Όγκαμ, και επειδή οι τρεις κατάλογοι συντέθηκαν ανεξάρτητα, η συμφωνία μεταξύ τους συνιστά πραγματική απόδειξη. Είναι ο κύριος λόγος που γνωρίζουμε ότι τα περισσότερα γράμματα δεν ονομάστηκαν ποτέ από δέντρα.

Κύρια ονόματα στη γενική πτώση, συνδεδεμένα με λίγες τυποποιημένες λέξεις: MAQI («γιος του»), MUCOI («της φυλής του»), ANM («όνομα του»). Η φράση MAQI MUCOI από μόνη της απαντά περίπου ογδόντα φορές. Αποτελούν μνημεία και εδαφικές διεκδικήσεις, και η αξία τους είναι γλωσσολογική: διατηρούν ινδοευρωπαϊκές πτωτικές καταλήξεις που εξαφανίστηκαν πριν καταγραφεί η Παλαιά Ιρλανδική.

Συμπληρωματικά γράμματα που σχεδιάστηκαν κατά την περίοδο των χειρογράφων για ήχους που τα αρχικά είκοσι δεν μπορούσαν να αποδώσουν, συμπεριλαμβανομένου του λατινικού /p/, το οποίο η ιρλανδική είχε χάσει εντελώς. Τα σχήματά τους είναι σύνθετοι βρόχοι και πλέγματα αντί για απλές χαραγές, και εκτός από το Ébad στον τύπο KOI σπανίως εμφανίζονται σε πέτρα.

Δεν υπάρχει καμία ένδειξη για κάτι τέτοιο: ούτε αρχαιολογική, ούτε κειμενική, ούτε στους νομικούς κώδικες. Η διασωθείσα χρήση της γραφής είναι επιτύμβια και εδαφική, ενώ η μεσαιωνική της επιβίωση γραμματική και κρυπτογραφική. Η σύγχρονη μαντεία του Όγκαμ συγκροτήθηκε τον εικοστό αιώνα πάνω στα θεμέλια του Graves, σε συνειδητή απομίμηση του ριξίματος ρούνων, το οποίο αποτελεί εξίσου πρακτική του εικοστού αιώνα.

Από κάτω προς τα πάνω κατά μήκος της αριστερής ακμής, συνεχίζοντας στην κορυφή και κατεβαίνοντας στη δεξιά πλευρά. Η σειρά Unicode σε αυτή τη σελίδα παρουσιάζεται από αριστερά προς τα δεξιά για λόγους διευκόλυνσης, όπως γράφεται στα χειρόγραφα, αλλά όχι όπως είναι χαραγμένη στις πέτρες.

Επειδή κανείς δεν μπορεί να καταμετρήσει έξι παράλληλες χαραγές με μια ματιά. Το σύστημα κωδικοποιεί ένα γράμμα ως θέση συν έναν αριθμό χαραγών, και η ανθρώπινη αντίληψη περιορίζει την άμεση αναγνώριση ποσότητας (subitizing) σε περίπου πέντε. Τέσσερις θέσεις επί πέντε χαραγές κλείνουν το σύνολο στα είκοσι, και ό,τι προστέθηκε αργότερα έπρεπε να κατασκευαστεί από σύνθετα σχήματα.

Τελευταίες Αναρτήσεις

Ανακαλύψτε την αρχαία σοφία των καρτών ταρώ και ξεκλειδώστε τα μυστήρια του πνευματικού σας ταξιδιού. Το ιστολόγιό μας είναι η πύλη σας για την κατανόηση του πλούσιου συμβολισμού, των νοημάτων και των πρακτικών εφαρμογών της ανάγνωσης ταρώ.