Beithe

Ένα από τα οκτώ που επιβεβαιώνονται

Η φήμη του Όγκαμ ως αλφαβήτου των δέντρων στηρίζεται σε μια χούφτα γραμμάτων, και αυτό εδώ είναι το πιο αδιάσειστο από αυτά.

Η παλαιά ιρλανδική λέξη beithe σημαίνει σημύδα. Έχει αμιγή κελτική καταγωγή, πλαισιώνεται από τη μέση ουαλική bedw, με ένα γαλατικό ομόρριζο πίσω και από τις δύο, ενώ βρίσκεται πολύ κοντά στο λατινικό betula. Δεν υπάρχει καμία αμφισβήτηση, καμία ανάγκη ανακατασκευής και κανένας αυθαίρετος συνειρμός. Οι μεσαιωνικοί σχολιαστές απέδωσαν σε αυτό το γράμμα τη σημύδα, και για μία φορά απλώς συμφωνούσαν με το όνομα αντί να του επιβάλλουν μια αυθαίρετη ερμηνεία.

Περίπου οκτώ από τα είκοσι κύρια feda ανήκουν σε αυτή την κατηγορία. Στα υπόλοιπα δώδεκα αρχίζουν τα προβλήματα, και με το Luis, το αμέσως επόμενο γράμμα, οι δυσκολίες ξεκινούν αμέσως.

Τρία κένινγκ που περιγράφουν ένα και το αυτό δέντρο

Τα Bríatharogaim για το Beithe είναι ασυνήθιστα συγκεκριμένα, και όταν διαβαστούν μαζί συνθέτουν μια ακριβή οπτική περιγραφή.

Féochos foltchain, μαραμένο πόδι με λεπτά μαλλιά, αντιπαραθέτει τα δύο μισά μιας σημύδας. Η βάση μιας ώριμης σημύδας είναι σκούρα, τραχιά και έντονα αυλακωμένη, εντελώς διαφορετική από τον κορμό ψηλότερα· η κόμη της είναι λεπτεπίλεπτη, κρεμάμενη και ανάλαφρη. Ένα δέντρο, δύο εντελώς διαφορετικές υφές, και το κένινγκ κατονομάζει και τις δύο μέσα σε τρεις λέξεις.

Glaisem cnis, η πιο σταχτιά επιδερμίδα, εστιάζει στον φλοιό. Το Cnes είναι το δέρμα (η ίδια λέξη που χρησιμοποιείται και για τον άνθρωπο), και ο φλοιός της σημύδας είναι ωχρός, λεπτός σαν χαρτί, και ξεφλουδίζει σε φύλλα όπως το δέρμα μετά από ένα έγκαυμα. Η επιλογή της λέξης δεν είναι καθόλου τυχαία.

Maise malach, ομορφιά του φρυδιού, είναι το πιο δυσερμήνευτο και το πιο ευφυές. Η πιθανότερη ερμηνεία αφορά τα σκούρα οριζόντια φακοειδή ανοίγματα (φακές) που σχηματίζουν ζώνες στον λευκό κορμό της σημύδας: κοντά, σκούρα τόξα πάνω σε ανοιχτόχρωμο φόντο, όψη που θυμίζει ακριβώς φρύδι.

Τρεις ανεξάρτητοι κατάλογοι, τρία διαφορετικά χαρακτηριστικά, όλα καρπός άμεσης παρατήρησης και όχι συμβολισμού. Έτσι μοιάζει ένας κατάλογος κένινγκ όταν το όνομα του γράμματος είναι γνήσιο.

Το πρώτο γράμμα και η πρώτη χαραγή

Το Beithe είναι μία μόνη χαραγή στα δεξιά της κεντρικής γραμμής και αποτελεί το απλούστερο σημάδι στο αλφάβητο.

Αυτό του προσδίδει έναν δομικό ρόλο πέρα από τη φωνητική του αξία. Ολόκληρο το σύστημα βασίζεται σε μια θέση συν μια καταμέτρηση, και εδώ έχουμε τη θέση ένα, καταμέτρηση ένα: την αφετηρία του κανάβου. Ο χαράκτης που σχεδιάζει μια επιγραφή ξεκινά από εδώ.

Το γράμμα δανείζει επίσης το όνομά του στην ομάδα του. Το Aicme Beithe είναι η οικογένεια του B, τα πρώτα πέντε γράμματα, καθώς τα aicmí ονομάζονται σε όλο το αλφάβητο από το εναρκτήριο γράμμα τους.

Αξίζει να παρατηρήσει κανείς τι δεν έχει το Όγκαμ σε σύγκριση με μια ρουνική σειρά: δεν υπάρχει όνομα για το αλφάβητο που να προέρχεται από τα αρχικά του γράμματα. Το Futhark και το futhorc ονομάστηκαν με αυτόν τον τρόπο, αλλά το Όγκαμ όχι. Τα γράμματα είναι feda, δηλαδή δέντρα ή ξύλα, και το αλφάβητο είναι Όγκαμ, ό,τι κι αν σήμαινε αρχικά αυτή η λέξη.

Το δέντρο

Η σημύδα είναι πρωτοπόρο είδος και όσα πρεσβεύει το γράμμα απορρέουν από αυτή την ιδιότητα.

Ευδοκιμεί σε φτωχά εδάφη, αναπτύσσεται γρήγορα, παράγει άφθονους σπόρους και αποικίζει εκτάσεις που έχουν καεί, υλοτομηθεί ή εγκαταλειφθεί προτού προλάβει να φυτρώσει οτιδήποτε άλλο. Έχει μικρή διάρκεια ζωής για τα δεδομένα των δασών και δεν είναι αυτό που θα παραμείνει τελικά εκεί: προετοιμάζει το έδαφος για τα δέντρα βραδύτερης ανάπτυξης που θα την αντικαταστήσουν. Στην Ιρλανδία και τη Βρετανία ήταν από τα πρώτα δέντρα που επέστρεψαν καθώς υποχωρούσαν οι πάγοι.

Ο φλοιός της σημύδας είναι αδιάβροχος και ξεφλουδίζει σε φύλλα, γεγονός που τον καθιστούσε χρήσιμο για δοχεία και στέγες σε όλη τη βόρεια Ευρώπη, ενώ από τα κλαδιά της έφτιαχναν σκούπες.

Το ίδιο δέντρο αντιπροσωπεύει και τον γερμανικό ρούνο Berkano, του οποίου η παλαιοαγγλική στροφή βασίζεται σε ένα παράδοξο: η σημύδα είναι άκαρπη, κι όμως βγάζει βλαστούς χωρίς σπόρο. Δύο ανεξάρτητα αλφάβητα, σε δύο διαφορετικά νησιά, επέλεξαν και τα δύο αυτό το δέντρο για ένα γράμμα και παρατήρησαν σε αυτό ακριβώς το ίδιο γνώρισμα.

Στην ανάγνωση

Η σύγχρονη μαντεία του Όγκαμ αποτελεί κατασκεύασμα του εικοστού αιώνα βασισμένο στον Robert Graves, και είναι χρήσιμο να προσεγγίζεται με αυτή τη γνώση. Ωστόσο, το Beithe είναι ένα από τα γράμματα όπου η σύγχρονη ανάγνωση και η ιστορική ονομασία πράγματι συγκλίνουν, επειδή τα κένινγκ αφορούν το δέντρο και ο χαρακτήρας του δέντρου είναι αδιαμφισβήτητος.

Ερμηνεύεται ως ένα ξεκίνημα που έχει ριζώσει αλλά παραμένει ακόμη μικρό. Κάτι που άρχισε σε έδαφος εκχερσωμένο, καμένο ή κατεστραμμένο: το πρώτο στοιχείο ζωής που επιστρέφει μετά από μια δύσκολη περίοδο, βιώσιμο μεν, αλλά όχι ακόμη εύρωστο.

Τα κένινγκ προσθέτουν μια διάσταση που η σύγχρονη προσέγγιση συνήθως παραβλέπει. Και τα τρία αφορούν την εμφάνιση: ωχρό δέρμα, λεπτά μαλλιά, σκούρα τόξα πάνω σε λευκό φόντο. Η σημύδα ξεχωρίζει εύκολα, ιδιαίτερα στο χειμωνιάτικο δάσος όπου όλα γύρω είναι γκρίζα. Το Beithe συχνά σηματοδοτεί κάτι νέο που είναι ταυτόχρονα ορατό, κάτι που λειτουργεί αμφίδρομα: γίνεται αντιληπτό νωρίς, αλλά μένει και νωρίς εκτεθειμένο.

Καθώς είναι το πρώτο γράμμα, ερμηνεύεται επίσης απλώς ως η αρχή: η εναρκτήρια κίνηση, το πρώτο σημάδι προτού υπάρξει οτιδήποτε άλλο για σύγκριση.