NL (Nederlands)
ᚱ
Reið
rijden, een reis; een wagen; donder
Vooruitgang waar een ander met eigen moeite voor betaalt
- Sound
- r /r/
- Positie
- 5
- Group
- Freyrs ætt
- Descended from
- Ouder Futhark Raidho (*raidō)
- Unicode
- U+16B1
- Tijdsframe
- Onderweg
- Ja / Nee
- Ja, maar ga na wie het eigenlijke werk verricht
Rechtop
- een reis
- rijden
- beweging
- een route
- vooruitgang
- de moeite van de drager
- een voertuig
- toewijding aan een koers
In the rune poems
Ræið kveða rossom væsta; Reginn sló sværðet bæzta.
Men zegt dat rijden het zwaarste is voor paarden; Reginn smeedde het beste zwaard.
Reið er sitjandi sæla ok snúðig ferð ok jórs erfiði. iter ræsir.
Rijden is een gezegend zitten, een snelle tocht en de moeite van het paard. Reis; vorst.
Across the scripts
ᚱ
Raidho
De voorloper, gereconstrueerd als *raidō. De Oudengelse strofe stelt tegenover hoe gemakkelijk praten over rijden binnenshuis klinkt en hoe zwaar het is op een echt paard.
ᚱ
Reið
Jonger Futhark
Ongewijzigd in vorm en naam. Oudnoords reið betekent ook wagen en afzonderlijk donder, waar de associatie met Þórr vandaan komt.
ᚱ
Rad
Oudengels rad leverde zowel road (weg) als raid (inval) op, die ooit één woord vormden: een rit, en een rit gericht tegen iemand anders.
Drie betekenissen in één Oudnoords woord
Het Oudnoordse woord reið omvat meer betekenissen dan de naam in het Ouder Futhark, en deze extra lagen zijn wezenlijk voor het begrip van de rune.
Het betekent rijden, de handeling zelf. Het betekent een wagen of strijdwagen. En het betekent donder: reið in de zin van het rollende geraas aan de hemel, waardoor Þórr, wiens wagen door bokken wordt getrokken, in de hedendaagse praktijk soms aan deze rune wordt gekoppeld.
De wagenbetekenis is historisch gezien het meest dragend. De Germaanse religie kende een gedocumenteerde traditie van processiewagens: Tacitus beschrijft hoe de godin Nerthus in een overhuifde kar over het platteland werd gevoerd, en het Osebergschip bevatte een verfijnd gesneden wagen die nooit voor alledaags transport was gebruikt. Verplaatsing in een processie was een gewijde handeling.
Niets daarvan wordt met zoveel woorden over de rune beweerd; het vormt het semantische veld waarin de naam rust.
Beide gedichten kiezen de kant van het paard
Dit is de constante rode draad die door alle drie de runengedicht-tradities loopt, wat zeldzaam is.
De Noorse strofe is nuchter en direct: men zegt dat rijden het zwaarste is voor paarden. De IJslandse tekst noemt drie kenningar en plaatst hetzelfde inzicht op de derde plek, na de aangename kanten: een gezegend zitten, een snelle tocht en jórs erfiði, de moeite van het paard.
De Oudengelse strofe maakt een vergelijkbare beweging door de krijger die bij het haardvuur over rijden praat te contrasteren met de man die werkelijk de lange paden aflegt.
Drie onafhankelijke tradities herinneren er elk aan dat het gemak aan de ene partij toebehoort en de zware arbeid aan de andere. Voor een rune die in moderne boeken vaak eenvoudig wordt samengevat als reizen en vooruitgang, is dit een wezenlijke en gemakkelijk over het hoofd geziene nuance.
Reginn en het zwaard
De tweede Noorse regel lijkt een metrische rijmvuller om væsta op bæzta te laten rijmen, maar de gekozen figuur is allerminst willekeurig.
Reginn is de dwergensmid uit de Völsunga-saga: pleegvader van Sigurðr, broer van Fáfnir en maker van het zwaard Gramr, waarmee Sigurðr de draak velt. Reginn beraamt vervolgens de moord op Sigurðr om de goudschat te bemachtigen en wordt daarop zelf gedood.
Het Noorse gedicht vlecht voortdurend zulke fragmenten in. Fróði verschijnt bij Ár, Loki bij Bjarkan en Reginn op deze plek. Wie het alfabet leerde, kreeg tegelijkertijd een rondgang langs de randen van de heldenepiek, waarbij het gedicht aannam dat de toehoorder de verhalen al goed genoeg kende om aan één naam voldoende te hebben.
Dat was het doel van deze teksten: geheugensteunen voor een cultuur die haar overlevering mondeling bewaarde.
In de duiding
Reið staat voor beweging langs een vastliggende route. De duiding binnen het zestientallige Futhark komt in grote lijnen overeen met die van het Ouder Futhark, met het paard nog duidelijker op de voorgrond.
De rune duidt op iets dat gaande is: een reis, een project halverwege de rit, een proces met stappen die in vaste volgorde moeten plaatsvinden. Zij markeert noch het besluit om te vertrekken, noch de uiteindelijke aankomst.
Wat de Noordse gedichten indringender vragen dan de Engelse tekst, is wie de last draagt. In zakelijke vragen is dat meestal letterlijk (welke persoon of bron het werk werkelijk opvangt) en in persoonlijke kwesties wijst het vaak op degene die overvraagd wordt.
De wagenbetekenis levert een secundaire duiding op van ritueel of procedurele gang van zaken, beweging waarvan de ordelijke volgorde het eigenlijke doel is. Dat is een verantwoorde uitbreiding en geen letterlijke bewering uit de gedichten.
Als letter
Een duidelijke /r/, en een van de meest voorkomende letters in het corpus. De Oudnoordse grammatica staat er vol van, aangezien de nominatief enkelvoud van zeer veel mannelijke zelfstandige naamwoorden eindigt op -r.
Het loont om Reið te onderscheiden van ᛦ ýr, dat een ander r-achtig geluid weergeeft: het resultaat van de oude Germaanse slot-z. Eeuwenlang hielden Scandinavische graveurs beide tekens strikt gescheiden; het moment waarop dat onderscheid verdwijnt, vormt een bruikbaar hulpmiddel bij het dateren van inscripties.
Questions to sit with
- Wie draagt in deze onderneming werkelijk de zwaarste last, en houdt diegene het vol?
- Zit u comfortabel op het paard of bent u zelf het paard?
- De route kent fasen die op volgorde moeten worden doorlopen: welke probeert u over te slaan?
Veelgestelde vragen
Laatste Berichten
Ontdek de oude wijsheid van tarotkaarten en ontgrendel de mysteries van je spirituele reis. Onze blog is jouw toegangspoort tot het begrijpen van de rijke symboliek, betekenissen en praktische toepassingen van tarot lezen.
