Juyeok, οι Αλλαγές στην Κορέα
Η Κορέα δεν αποδέχτηκε απλώς το Βιβλίο των Αλλαγών· αναμετρήθηκε μαζί του. Οι λόγιοι της δυναστείας Joseon οικοδόμησαν πάνω στους όρους του μια ολόκληρη μεταφυσική της αρχής και της υλικής δύναμης, ένας γιατρός μετέτρεψε τις τέσσερις εικόνες του σε ιατρικό σύστημα που ασκείται μέχρι σήμερα, και ένας μύστης του δέκατου ένατου αιώνα το επανέγραψε ως προφητεία για μια νέα επερχόμενη εποχή.
- 12
- ρεύματα
- 12
- στοχαστές
- 600
- χρόνια κορεατικού σχολιασμού
Τα ρεύματα
Από το νεοκομφουκιανικό πρόγραμμα των ακαδημιών της Joseon μέχρι μια ιδιοσυστασιακή ιατρική και μια νέα ιερή γραφή, αυτές είναι οι κατευθύνσεις προς τις οποίες οι Κορεάτες στοχαστές εξέλιξαν τις Αλλαγές.
Η παράδοση του Goryeo
Οι Αλλαγές έφτασαν μαζί με τα κομφουκιανικά κλασικά κείμενα και το σύστημα των κρατικών εξετάσεων, και μελετώνταν παράλληλα με βουδιστικές και γεωμαντικές παραδόσεις, πολύ πριν εμφανιστεί ο νεοκομφουκιανισμός για να τις συστηματοποιήσει.
Η παράδοση των διαγραμμάτων
Το έργο Iphak doseol του Kwon Geun δίδαξε τα κλασικά κείμενα μέσω σχημάτων, προσφέροντας στον κορεατικό νεοκομφουκιανισμό μια οπτική παιδαγωγική όπου τα διαγράμματα των τριγραμμάτων και της Υπέρτατης Πολικότητας επιτελούν το μεγαλύτερο μέρος του εξηγητικού έργου.
Η αριθμολογία του Hwadam
Ο Seo Gyeongdeok διάβασε τις Αλλαγές μέσα από την κοσμολογία συμβόλου-αριθμού του Shao Yong και υποστήριξε την προτεραιότητα της υλικής δύναμης, εγκαινιάζοντας μια γραμμή κορεατικής σκέψης που ερχόταν σε αντίθεση με την κυρίαρχη ορθοδοξία της απόλυτης προτεραιότητας της αρχής.
Η διαμάχη αρχής και υλικής δύναμης
Η κεντρική αντιπαράθεση της φιλοσοφίας των Joseon, η οποία διεξήχθη κυρίως με λεξιλόγιο αντλημένο από τις Αλλαγές και το διάγραμμα της Υπέρτατης Πολικότητας. Το αν η αρχή (li) μπορεί να δράσει ή αν μόνο η υλική δύναμη (gi) ενεργεί αποτέλεσε αντικείμενο συζήτησης για τρεις αιώνες.
Η αντιπαράθεση των Τεσσάρων-Επτά
Μια αλληλογραφία δεκαετιών σχετικά με το αν οι τέσσερις ηθικές απαρχές και τα επτά συναισθήματα πηγάζουν από την αρχή ή από την υλική δύναμη. Πρόκειται για την πιο παρατεταμένη φιλοσοφική συζήτηση στην κορεατική ιστορία, βασισμένη στη μεταφυσική των Αλλαγών.
Συστηματικό Yeokhak
Το Yeokhak dosol του Jang Hyeon-gwang οργάνωσε τη μελέτη των Αλλαγών σε ένα ολοκληρωμένο σχήμα διαγραμμάτων και συσχετίσεων, αποτελώντας την πληρέστερη κορεατική πραγματεία στην παράδοση συμβόλου-αριθμού.
Η ανάγνωση Silhak
Οι λόγιοι της «Πρακτικής Μάθησης» (Silhak) εφάρμοσαν φιλολογική ανάλυση και κριτικό πνεύμα στο κλασικό έργο. Το Jueok sajeon του Jeong Yak-yong ανασυνθέτει την αρχαία μαντική μέθοδο από το ίδιο το κείμενο, αντί να αποδέχεται άκριτα την ερμηνεία των Song.
Ιδιοσυστασιακή ιατρική Sasang
Ο Lee Je-ma κατέταξε την ανθρωπότητα σε τέσσερις ιδιοσυστασιακούς τύπους βασισμένους στις τέσσερις εικόνες των Αλλαγών, με τον καθένα να διαθέτει ξεχωριστή φυσιολογία, ιδιοσυγκρασία και θεραπεία. Παραμένει αναγνωρισμένος κλάδος της κορεατικής ιατρικής.
Jeongyeok, οι Ορθές Αλλαγές
Η αναδιάταξη των τριγραμμάτων από τον Kim Il-bu σε μια τρίτη ακολουθία μετά από εκείνες του Fu Xi και του βασιλιά Wen. Παρουσιάστηκε ως αποκάλυψη ότι το σύμπαν ετοιμάζεται να μεταβεί από μια εποχή αγώνων σε μια εποχή ισορροπίας.
Οι νέες θρησκείες
Τα κινήματα Donghak, Jeungsan-gyo και Daesun Jinrihoe ενσωμάτωσαν την προσδοκία του Jeongyeok για μια νέα εποχή, καθιστώντας τις Αλλαγές μέρος των ιερών κειμένων των αυτόχθονων κορεατικών θρησκευτικών ρευμάτων.
Η εθνική σημαία
Η σημαία της Κορέας φέρει την Υπέρτατη Πολικότητα στο κέντρο και τέσσερα τρίγραμμα στις γωνίες: Qian, Kun, Kan και Li, δηλαδή ουρανό, γη, νερό και φωτιά. Κανένα άλλο έθνος δεν έχει τοποθετήσει τις Αλλαγές στη σημαία του.
Pungsu και τοπογραφική μαντεία
Η κορεατική γεωμαντεία χρησιμοποιεί τα τρίγραμμα και τη διάταξη του Ύστερου Ουρανού για τη χωροθέτηση τάφων, κατοικιών και πρωτευουσών. Διαμόρφωσε την επιλογή της θέσης της Hanyang (Σεούλ) και διατήρησε πολιτική βαρύτητα μέχρι τον εικοστό αιώνα.
Οι στοχαστές
Αυλικοί φιλόσοφοι, αντιφρονούντες λόγιοι, ένας γιατρός και ένας προφήτης, καλύπτοντας τους έξι αιώνες από την ίδρυση της δυναστείας Joseon έως την ιαπωνική προσάρτηση.
Κουόν Γκουν
Λόγιος της πρώιμης περιόδου Joseon, του οποίου το Iphak doseol δίδαξε τη νεοκομφουκιανική μεταφυσική μέσω σχημάτων. Καθιέρωσε την οπτική προσέγγιση μέσω διαγραμμάτων που καθόρισε τον τρόπο με τον οποίο οι Κορεάτες σπουδαστές προσέγγιζαν τις Αλλαγές για αιώνες.
Σο Γκιόνγκντοκ
Γνωστός ως Hwadam, αρνήθηκε τα δημόσια αξιώματα και δίδαξε ιδιωτικά, αναπτύσσοντας μια μονιστική φιλοσοφία της υλικής δύναμης (gi) βασισμένη στην αριθμολογική κοσμολογία του Shao Yong. Η θέση του αποτέλεσε το σημείο αναφοράς για τη μετέπειτα κορεατική σκέψη που εστίαζε στο gi.
Γι Χουάνγκ (Τοέγκιε)
Ο πλέον σεβαστός Κορεάτης κομφουκιανιστής, ο οποίος υποστήριζε ότι η αρχή (li) είναι ενεργή και προηγείται της υλικής δύναμης. Τα «Δέκα Διαγράμματα», που υπέβαλε στον νεαρό βασιλιά, συνοψίζουν το σύστημά του, ενώ η αλληλογραφία του άνοιξε την αντιπαράθεση των Τεσσάρων-Επτά.
Γκι Ντε-σουνγκ
Ο κατά πολύ νεότερος συνομιλητής του Toegye, ο οποίος αμφισβήτησε τον διαχωρισμό των τεσσάρων ηθικών απαρχών από τα επτά συναισθήματα. Η ανταλλαγή επιστολών τους, που διεξήχθη με υποδειγματική ευγένεια επί οκτώ χρόνια, αποτελεί το θεμελιώδες κείμενο του κορεατικού φιλοσοφικού διαλόγου.
Γι Ι (Γιούλγκοκ)
Ο μεγάλος αντίποδας του Toegye, ο οποίος υποστήριξε ότι μόνο η υλική δύναμη (gi) ενεργεί και ότι η αρχή (li) είναι το δομικό της πρότυπο. Πολιτικός αλλά και φιλόσοφος, υπηρέτησε σε ανώτατα αξιώματα και πίεσε έντονα για στρατιωτικές και διοικητικές μεταρρυθμίσεις.
Τζανγκ Χιόν-γκουανγκ
Συνέταξε το Yeokhak dosol, την πιο συστηματική κορεατική μελέτη των Αλλαγών στην παράδοση συμβόλου-αριθμού, συγκεντρώνοντας τα διαγράμματα και τις συσχετίσεις σε ένα ενιαίο και συνεκτικό σύστημα.
Γι Ικ
Εξέχων λόγιος του κινήματος Silhak, ο οποίος μελέτησε τα κλασικά κείμενα με γνώμονα την πρακτική μεταρρύθμιση και με δεκτικότητα απέναντι στη δυτική μάθηση που έφτανε μέσω της Κίνας. Οι εγκυκλοπαιδικές σημειώσεις του περιλαμβάνουν εκτενείς αναλύσεις για τις Αλλαγές.
Τζονγκ Γιακ-γιονγκ (Ντασάν)
Ο πιο επιβλητικός λόγιος της Κορέας, ο οποίος συνέγραψε το Jueok sajeon κατά τη διάρκεια δεκαοκτώ ετών εξορίας, ανασυνθέτοντας φιλολογικά την αρχαία μαντική μέθοδο αντί να αποδεχτεί άκριτα την ερμηνεία του Zhu Xi. Στην εξορία αυτή παρήγαγε εκατοντάδες τόμους.
Τσόε Χαν-γκι
Διαμόρφωσε μια φιλοσοφία της υλικής δύναμης που ενσωμάτωνε τη δυτική επιστήμη καθώς αυτή έφτανε στην Κορέα, αντιμετωπίζοντας τα κλασικά κείμενα ως περιγραφές φυσικών διεργασιών παρά μιας άκαμπτης ηθικής τάξης.
Κιμ Χανγκ (Ιλ-μπου)
Δημιούργησε το Jeongyeok το 1885, μια τρίτη διάταξη τριγραμμάτων που παρουσιάστηκε ως εξ αποκαλύψεως, διδάσκοντας ότι η εποχή των συγκρούσεων ολοκληρώνεται και ξεκινά μια εποχή αρμονικής ισορροπίας. Το έργο του τροφοδότησε άμεσα τα νέα θρησκευτικά κινήματα της Κορέας.
Λι Τζε-μα
Γιατρός και στρατιωτικός που κατέταξε τους ανθρώπους σε τέσσερις ιδιοσυστασιακούς τύπους με βάση το πρότυπο των τεσσάρων εικόνων, με τον καθένα να απαιτεί διαφορετική θεραπευτική αγωγή. Το έργο του Dongui susese bowon θεμελίωσε την ιατρική Sasang, η οποία ασκείται στην Κορέα μέχρι σήμερα.
Κανγκ Τζουνγκσάν
Θρησκευτικός ιδρυτής του οποίου η διδασκαλία για την «Αναδιάταξη του Σύμπαντος» άντλησε από την προσδοκία του Jeongyeok για μια νέα εποχή. Τα κινήματα που προήλθαν από αυτόν συγκαταλέγονται στις μεγαλύτερες αυτόχθονες θρησκείες της Κορέας.
Ένα κλασικό έργο που μετατράπηκε σε εθνικό διάλογο
Το Βιβλίο των Αλλαγών έφτασε στην Κορέα μαζί με τον υπόλοιπο κομφουκιανικό κανόνα. Για αρκετούς αιώνες μελετήθηκε όπως ακριβώς και στην Κίνα: ως ένα από τα Πέντε Κλασικά Κείμενα, ως αντικείμενο κρατικών εξετάσεων και μέσα από τα σχόλια της σχολής Cheng-Zhu. Αυτό όμως που καθιστά την κορεατική ιστορία μοναδική είναι όσα συνέβησαν όταν οι λόγιοι της δυναστείας Joseon πήραν τη μεταφυσική του τόσο σοβαρά, ώστε άρχισαν να διαφωνούν δημόσια για το νόημά της.
Το λεξιλόγιο των Αλλαγών – η αρχή και η υλική δύναμη (li και gi), η Υπέρτατη Πολικότητα (Taegeuk), οι τέσσερις εικόνες και τα τρίγραμμα – έγινε η γλώσσα εργασίας της κορεατικής φιλοσοφίας. Όταν οι Κορεάτες στοχαστές διαφωνούσαν για την ηθική, την ανθρώπινη φύση ή τη συγκρότηση του κόσμου, επιχειρηματολογούσαν με έννοιες αντλημένες από αυτό το κείμενο, και το έπρατταν επί τρεις αιώνες.
Η αντιπαράθεση των Τεσσάρων-Επτά
Το κορυφαίο κεφάλαιο άνοιξε το 1559, όταν ένας νεαρός λόγιος, ο Gi Dae-seung, έγραψε στον ηλικιωμένο και καθολικά σεβαστό Yi Hwang (γνωστό ως Toegye), αμφισβητώντας μια διατύπωσή του για τις τέσσερις ηθικές απαρχές και τα επτά συναισθήματα. Προέρχονται οι τέσσερις απαρχές από την αρχή (li) και τα επτά συναισθήματα από την υλική δύναμη (gi), όπως υποστήριζε ο Toegye, ή πρόκειται για μια διάκριση που η ίδια η μεταφυσική δεν μπορεί να υποστηρίξει;
Η αλληλογραφία διήρκεσε οκτώ χρόνια, διεξήχθη με βαθιά ευγένεια αλλά και αξιοσημείωτη φιλοσοφική αυστηρότητα, και ουσιαστικά δεν έκλεισε ποτέ. Ο Yi I, γνωστός ως Yulgok, πήρε αργότερα το μέρος του Gi και προχώρησε το επιχείρημα ακόμη περισσότερο, υποστηρίζοντας ότι μόνο η υλική δύναμη ενεργεί στην πραγματικότητα και ότι η αρχή είναι το δομικό της πρότυπο, όχι κάποιος ανεξάρτητος παράγοντας. Οι θέσεις του Toegye και του Yulgok εξελίχθηκαν στους δύο πόλους του κορεατικού κομφουκιανισμού, με τους οπαδούς τους να συνεχίζουν τη διαμάχη μέχρι τον δέκατο ένατο αιώνα.
Αξίζει να σημειωθεί πόσο ασυνήθιστο είναι αυτό το φαινόμενο. Η αντιπαράθεση των Τεσσάρων-Επτά υπήρξε μια διαρκής, λεπτομερώς καταγεγραμμένη φιλοσοφική διαμάχη πολλών γενεών, η οποία διεξήχθη σχεδόν εξ ολοκλήρου με το εννοιολογικό λεξιλόγιο του Βιβλίου των Αλλαγών. Τίποτα απόλυτα αντίστοιχο δεν σημειώθηκε στην Κίνα ή στην Ιαπωνία.
Ο Dasan και η επιστροφή στη μαντεία
Το πιο εντυπωσιακό δείγμα κορεατικής λογιοσύνης πάνω στο κείμενο προήλθε από έναν άνθρωπο που δεν είχε τίποτε άλλο να κάνει. Ο Jeong Yak-yong, γνωστός ως Dasan, ενεπλάκη στους διωγμούς των καθολικών το 1801 και εξορίστηκε στις νότιες ακτές για δεκαοκτώ χρόνια, όπου συνέγραψε εκατοντάδες τόμους για τα κλασικά κείμενα, το δίκαιο, τη διοίκηση και την ιατρική.
Το έργο του Jueok sajeon υιοθετεί μια φιλολογική προσέγγιση ριζοσπαστική για την εποχή της. Αντί να αποδεχτεί την ερμηνεία των Song, ο Dasan προσπάθησε να ανασυνθέσει τον τρόπο με τον οποίο η δυναστεία Zhou χρησιμοποιούσε πραγματικά το βιβλίο, αναλύοντας τις μαντικές διαδικασίες μέσα από εσωτερικές μαρτυρίες και πρώιμες πηγές. Αντιμετώπισε τις Αλλαγές ως ιστορικό ντοκουμέντο με μια πρωταρχική μέθοδο που είχε συγκαλυφθεί από αιώνες φιλοσοφικών στρωμάτων – ένα επιχείρημα που προανήγγειλε τη δυτική ακαδημαϊκή έρευνα του εικοστού αιώνα κατά έναν ολόκληρο αιώνα.
Τέσσερις εικόνες, τέσσερα σώματα
Το 1894 ένας γιατρός, ο Lee Je-ma, δημοσίευσε ένα έργο που οδήγησε τις Αλλαγές σε ένα εντελώς πρωτόγνωρο πεδίο. Η ιατρική του, η Sasang, διαχωρίζει τους ανθρώπους σε τέσσερις ιδιοσυστασιακούς τύπους, οι οποίοι αντλούνται από τις τέσσερις εικόνες που παρεμβάλλονται ανάμεσα στην Υπέρτατη Πολικότητα και τα οκτώ τρίγραμμα: μείζον γιανγκ (taeyang), έλασσον γιανγκ (soyang), μείζον γιν (taeum) και έλασσον γιν (soeum).
Κάθε τύπος στο σύστημά του έχει χαρακτηριστική σωματική διάπλαση, ξεχωριστή ιδιοσυγκρασία, συγκεκριμένη ισορροπία ισχύος και αδυναμίας των οργάνων, καθώς και ένα αντίστοιχο σύνολο θεραπειών και διατροφικών επιλογών. Μια θεραπεία κατάλληλη για έναν τύπο μπορεί να αποβεί ιδιαίτερα επιβλαβής για έναν άλλον, καθιστώντας τη σωστή τυπολογική διάγνωση την κεντρική κλινική πράξη.
Η ιατρική Sasang δεν αποτελεί ιστορικό αξιοπερίεργο. Είναι επίσημα αναγνωρισμένος κλάδος της παραδοσιακής κορεατικής ιατρικής, διδάσκεται στις ιατρικές σχολές της χώρας, εφαρμόζεται σε κλινικές και αποτελεί αντικείμενο διαρκούς έρευνας για το κατά πόσο η τυπολογία της αντιστοιχεί σε μετρήσιμες φυσιολογικές διαφορές. Πρόκειται ίσως για την πιο ουσιαστική πρακτική εφαρμογή που γέννησαν ποτέ οι Αλλαγές.
Μια τρίτη διάταξη
Το 1885 ο Kim Il-bu εξέδωσε το Jeongyeok (τις Ορθές Αλλαγές), παρουσιάζοντας μια νέα διάταξη των τριγραμμάτων πλάι στις δύο κανονικές ακολουθίες που αποδίδονται στον Fu Xi και τον βασιλιά Wen. Υποστήριξε ότι οι διατάξεις του Πρώιμου και του Ύστερου Ουρανού περιγράφουν κοσμικές εποχές, ότι η εποχή στην οποία ανήκουν πλησιάζει στο τέλος της, και ότι η δική του διάταξη αποτυπώνει την εποχή που επίκειται να ανατείλει: μια περίοδο κατά την οποία οι ανισορροπίες του παρόντος κόσμου αποκαθίστανται.
Η ιστορική συγκυρία υπήρξε καθοριστική. Τη δεκαετία του 1880 η Κορέα βρισκόταν υπό έντονη πίεση από την Ιαπωνία, την Κίνα και τη Ρωσία, ενώ η δυναστεία παρήκμαζε οφθαλμοφανώς. Ένα κείμενο εξ αποκαλύψεως που διακήρυσσε ότι η εποχή των συγκρούσεων έφτανε στο τέλος της βρήκε πρόσφορο έδαφος. Η προσδοκία μιας επερχόμενης κοσμικής αναδιάταξης πέρασε στο κίνημα Donghak, στη διδασκαλία του Kang Jeungsan και στις νέες θρησκείες που γεννήθηκαν από αυτά, αρκετές από τις οποίες διατηρούν σημαντικό μέγεθος μέχρι σήμερα.
Στην εθνική σημαία
Η Κορέα είναι η μόνη χώρα της οποίας η εθνική σημαία αποτελεί διάγραμμα από το Βιβλίο των Αλλαγών. Η σημαία Taegeukgi φέρει στο κέντρο της την Υπέρτατη Πολικότητα με συνυφασμένο το κόκκινο και το μπλε χρώμα, και τέσσερα τρίγραμμα στις γωνίες: Qian, Kun, Kan και Li, δηλαδή ουρανό, γη, νερό και φωτιά. Το σχέδιο χρονολογείται από το 1882 και υιοθετήθηκε σε μια στιγμή που η Κορέα προσπαθούσε να διακηρύξει την ανεξάρτητη υπόστασή της απέναντι στις δυνάμεις που την πίεζαν.
Η αποτύπωση αυτής της συγκεκριμένης κοσμολογίας στη σημαία υπήρξε μια βαθιά δήλωση για τη συλλογική αυτοσυνειδησία της Κορέας. Οι Αλλαγές αποτελούσαν ήδη για πεντακόσια χρόνια την κοινή γλώσσα της κορεατικής πνευματικής ζωής, και ενσωματώθηκαν στη σημαία όχι ως διακοσμητικό στοιχείο, αλλά ως επιτομή ενός ολόκληρου πολιτισμού.
Συχνές ερωτήσεις
Τελευταίες Αναρτήσεις
Ανακαλύψτε την αρχαία σοφία των καρτών ταρώ και ξεκλειδώστε τα μυστήρια του πνευματικού σας ταξιδιού. Το ιστολόγιό μας είναι η πύλη σας για την κατανόηση του πλούσιου συμβολισμού, των νοημάτων και των πρακτικών εφαρμογών της ανάγνωσης ταρώ.