ᛁ

Is

lód

Wszystko zostaje zatrzymane i staje się na chwilę przejrzyste

Sound
i /i/
Pozycja
11
Group
Ætt Hægla
Descended from
Starszy futhark Isa (*īsaz)
Unicode
U+16C1
Czas
Aż do odwilży
Tak / Nie
Jeszcze nie

Pozycja prosta

  • lód
  • cisza
  • zawieszenie
  • zastój
  • przejrzystość
  • piękno
  • śliska powierzchnia
  • utrwalenie

In the rune poems

Is byþ ofereald, ungemetum slidor, glisnaþ glæshluttur gimmum gelicust, flor forste geworuht, fæger ansyne.

Lód jest nadzwyczaj zimny i bezmiernie śliski; lśni czysto jak szkło, wielce podobny do klejnotów, posadzka ułożona przez mróz, piękna dla oka.

Staroangielski poemat runiczny · Is

Across the scripts

ᛁ

Isa

Starszy futhark

Pierwotna forma, rekonstruowana jako *īsaz. Pojedyncza pionowa kreska i jedna z dziewięciu run pozbawionych pozycji odwróconej.

ᛁ

Íss

Młodszy futhark

W zredukowanym szeregu ta naga laska przenosi również dźwięk e i staje się podstawowym elementem konstrukcyjnym każdej innej runy.

ᛁ

Is

Anglosaski futhorc

Zachował swój kształt i brzmienie bez konieczności wchłaniania głoski e, ponieważ w Anglii istniała dla niej odrębna runa ᛖ eh.

Strofa, która podziwia lód

Trzy tradycje opisują tę runę i całkowicie różnią się w odczuciach, jakie w nich budzi.

Poemat islandzki pozbawiony jest wszelkiego ciepła: kora rzek, dach fal i feigra manna fár, zguba potępionych ludzi. Poemat norweski jest rzeczowy i ostrożny: lód to szeroki most, a ślepiec musi być prowadzony.

Strofa staroangielska otwiera się wzmianką o niebezpieczeństwie, po czym resztę wersów oddaje zachwytowi. Lód jest ofereald, nadzwyczaj zimny, i ungemetum slidor, bezmiernie śliski. Następnie dodaje: lśni czysto jak szkło, nader podobny do klejnotów, posadzka ułożona przez mróz, fæger ansyne, piękna w swym widoku.

Trzy z pięciu jej zdań mówią o wyglądzie. To uderzająca proporcja jak na tak zwięzły utwór i cecha charakterystyczna tego poety. Strofa Hægl nazywa grad najbielszym z ziaren; strofa Beorc poświęca cztery linijki urodzie drzewa. Anglosaski twórca nieustannie dostrzega kształt i barwę rzeczy, podczas gdy skandynawscy poeci nie czynią tego ani razu.

Posadzka ułożona przez mróz

Flor forste geworuht to obraz kluczowy. Nie most, jak widzi to tradycja norweska, lecz posadzka: ukształtowana powierzchnia, dzieło stworzone pracą.

Geworuht jest imiesłowem biernym od wyrcan (pracować, tworzyć), od którego wywodzi się nowoangielskie wrought. Mróz jest tu rzemieślnikiem, a lód jego wytworem. To niezwykły sposób przedstawienia zjawiska pogodowego, doskonale pasujący do strofy uznającej lód za widok warty podziwu.

Porównanie do klejnotów pełni analogiczną rolę. Gimmum gelicust, nader podobny do drogich kamieni, traktuje lód jak skarb, a nie jak zagrożenie. W poemacie zajmującym się skądinąd bydłem, żniwami i dworskimi sporami, jest to chwila czystej estetycznej kontemplacji.

Niebezpieczeństwo nie zniknęło. Ungemetum slidor, bezmiernie śliski, tkwi w drugim członie i nie zostaje cofnięty. Strofa zachowuje obie te prawdy.

W odczycie

Is to pauza. Ani świadoma decyzja o przeczekaniu, ani porażka: stan, w którym nic nie jest w stanie się poruszyć.

Zamrożony projekt, zawieszona relacja, negocjacje, w których obie strony zamilkły, żałoba zatrzymana w pół drogi. Wyróżnia ją to, że nie oznacza ani postępu, ani upadku, gdyż lód utrwala wszystko, co obejmie. Nic nie ginie i nic nie przybywa.

To, co wnosi strofa angielska, to przejrzystość. Ruch zamiera, a woda staje się przezroczysta. Znaczna część tego, co w rozkładzie wygląda na stagnację, polega właśnie na tym: na powierzchni nic się nie dzieje, podczas gdy odsłania się coś, czego nie dało się dojrzeć w pędzie.

Śliskość stanowi praktyczne ostrzeżenie. Is często wskazuje sytuację, w której pytający sądzi, że stoi nieruchomo, podczas gdy w rzeczywistości się ślizga.

Runa starszego futharku nie posiada pozycji odwróconej, gdyż pojedyncza prosta laska po odwróceniu wygląda identycznie. Tradycja angielska nie wprowadza tu żadnej zmiany.

Questions to sit with

  • Co stało się widoczne teraz, gdy wszystko przestało się poruszać?
  • Czy naprawdę stoisz pewnie w tym miejscu, czy też tracisz równowagę?
  • Mróz ułożył twardą posadzkę. Co tak naprawdę zbudowała ta pauza?

Często zadawane pytania

Lód. Staroangielska strofa opisuje go jako bardzo zimny i bezmiernie śliski, lśniący czysto jak szkło, wielce podobny do klejnotów, posadzkę ułożoną przez mróz, piękną dla oka. W rozkładzie oznacza stan zawieszenia: sytuację unieruchomioną w miejscu, która ani nie postępuje, ani się nie rozpada.

Ponieważ staroangielski poeta bez przerwy zwraca uwagę na piękno widzialnego świata. Trzy z pięciu zdań strofy sławią urodę lodu. Podobny rys widać przy runie Hægl, gdzie grad nazwano najbielszym z ziaren, oraz przy Beorc, gdzie cztery wersy poświęcono drzewu. Poeci skandynawscy tego unikają; poemat islandzki widzi w lodzie zgubę potępionych.

Flor forste geworuht traktuje lód jak świadomie ukształtowane dzieło, a nie przypadek pogody. Geworuht to imiesłów bierny od wyrcan (pracować, czynić), z którego wywodzi się angielskie wrought. Mróz występuje jako rzemieślnik, a lód jest jego gotowym wytworem.

Nie. Jako pojedyncza symetryczna laska pionowa wygląda identycznie po odwróceniu, stanowiąc jedną z dziewięciu nieodwracalnych run starszego futharku. Tradycja angielska w pełni to podtrzymuje.

Anglosaksońskie futhorc

Najnowsze wpisy

Odkryj starożytną mądrość kart tarota i odkryj tajemnice swojej duchowej podróży. Nasz blog jest Twoją bramą do zrozumienia bogatej symboliki, znaczeń i praktycznych zastosowań czytania tarota.