Dagaz

Το σχήμα

Δύο κάθετες ράβδοι ενωμένες με δύο διαγώνιες γραμμές που διασταυρώνονται ανάμεσά τους, σχηματίζοντας μια κλεψύδρα ή έναν φιόγκο. Είναι συμμετρικός και στους δύο άξονες.

Το σημείο διασταύρωσης είναι το αξιοσημείωτο χαρακτηριστικό. Σε αντίθεση με τους Ehwaz και Mannaz, οι οποίοι χρησιμοποιούν το ίδιο πλαίσιο δύο ράβδων όπου οι ενωτικές γραμμές παραμένουν στο άνω μέρος, οι διαγώνιες του Dagaz εκτείνονται από γωνία σε γωνία και συναντώνται στη μέση. Ο ρούνος διαθέτει κέντρο και ό,τι βρίσκεται στη μία πλευρά καθρεφτίζει την άλλη.

Για έναν ρούνο που σημαίνει αυγή, αυτό αποτελεί μια εξαιρετικά ταιριαστή σύμπτωση: δύο μισά που ενώνονται σε ένα ενιαίο σημείο, με το ίδιο το σημείο να αποτελεί ολόκληρο το θέμα.

Το όνομα

Πρωτογερμανικό *dagaz, ημέρα. Το παλαιοαγγλικό dæg έδωσε τη σύγχρονη αγγλική λέξη day; το γερμανικό Tag είναι η ίδια λέξη. Πρόκειται για μία από τις πιο ασφαλείς αποκαταστάσεις στη σειρά, χωρίς ανταγωνιστικές προτάσεις.

Η λέξη δηλώνει το φως της ημέρας και τη φωτεινή περίοδο παρά το εικοσιτετράωρο, διάκριση που έκαναν ρητά οι γερμανικές γλώσσες. Τόσο η αρχαία σκανδιναβική όσο και η παλαιοαγγλική υπολόγιζαν τον χρόνο σε νύχτες και όχι σε ημέρες, κάτι που επιβιώνει στην αγγλική λέξη fortnight (δεκατέσσερις νύχτες) και στην παρατήρηση του Τακίτου ότι οι γερμανικές φυλές μετρούσαν με βάση τις νύχτες.

Έτσι, ο Dagaz δεν είναι μια απλή μονάδα χρόνου. Είναι το φωτισμένο μέρος και η στιγμή που αυτό ξεκινά.

Η διαφωνία για τη σειρά

Ο Dagaz βρίσκεται στο επίκεντρο της μόνης ουσιαστικής διαφωνίας σχετικά με την αλληλουχία του φούθαρκ, και αξίζει να αναφερθεί επειδή οι πίνακες ρούνων διαφέρουν και οι αναγνώστες το παρατηρούν.

Ο λίθος του Kylver από το Gotland (περίπου 400 μ.Χ.), το παλαιότερο πλήρες φούθαρκ που διαθέτουμε, κλείνει τη σειρά με τον Dagaz και έπειτα την Othala: ...ᛗ ᛚ ᛜ ᛞ ᛟ.

Ο βρακτεάτης της Vadstena (περίπου 500 μ.Χ.) αντιστρέφει τους δύο τελευταίους: ...ᛗ ᛚ ᛜ ᛟ ᛞ.

Και τα δύο ευρήματα είναι ιστορικά βεβαιωμένα, κανένα δεν αποτελεί σφάλμα και δεν υπάρχει τρόπος οριστικής επιλογής. Αυτός ο ιστότοπος ακολουθεί τον Kylver, ο οποίος τοποθετεί τον Dagaz εικοστό τρίτο και την Othala τελευταία, κάτι που αποτελεί σύμβαση παρά απόλυτη απόδειξη.

Η επιλογή έχει μια μικρή ερμηνευτική συνέπεια. Το κλείσιμο με την Othala ολοκληρώνει το αλφάβητο με την κληρονομημένη γη, η οποία συνδέεται όμορφα με τον κινητό πλούτο του Fehu στην αρχή. Το κλείσιμο με τον Dagaz το ολοκληρώνει με την αυγή. Και οι δύο αναγνώσεις έχουν διατυπωθεί και είναι αναδρομικές: η σειρά είναι αρχαία, παγιωμένη και ανεξήγητη στις πηγές.

Ημέρα για όλους

Ο Dagaz είναι ένας από τους επτά ρούνους που παραλείφθηκαν από το Νεότερο Φούθαρκ, οπότε μόνο η παλαιοαγγλική στροφή έχει διασωθεί.

Είναι σύντομη και ασυνήθιστα γενναιόδωρη. Η ημέρα είναι ο αγγελιοφόρος του Κυρίου, αγαπητή στους ανθρώπους, το ένδοξο φως του metod, του Μετρητή (Δημιουργού). Έπειτα ακολουθεί ο στίχος που φέρει όλο το νόημα: myrgþ and tohiht eadgum and earmum, eallum brice. Χαρά και ελπίδα για τους εύπορους και τους άπορους, χρήσιμη σε όλους.

Το ρουνικό ποίημα γενικά προϋποθέτει μια διαστρωματωμένη κοινωνία. Οι στροφές του απευθύνονται σε ευγενείς, πολεμιστές και άρχοντες, και τα παραδείγματά του αντλούνται από αίθουσες συμποσίων και κτήματα. Αυτή η στροφή το αρνείται ρητά. Το φως της ημέρας φτάνει εξίσου σε πλούσιους και φτωχούς και είναι χρήσιμο σε όλους.

Η στροφή του Jera κάνει το ίδιο, όπου η γη δίνει τους καρπούς της beornum ond ðearfum, σε ευγενείς και ενδεείς. Μόνο δύο ρούνοι από τους είκοσι εννέα κάνουν αυτή την κίνηση, και οι δύο μιλούν για φυσικούς κύκλους που κανείς δεν κατέχει.

Στις επιγραφές

Ως γράμμα d εμφανίζεται σε ολόκληρο το σώμα των επιγραφών, αν και ο ήχος /d/ είναι λιγότερο συνηθισμένος στα γερμανικά απ' ό,τι στις γλώσσες από τις οποίες δανείστηκε το αλφάβητο, λόγω των συμφωνικών μετατοπίσεων του νόμου του Grimm.

Δεν υπάρχει καμία βεβαιωμένη αυτόνομη μαγική χρήση. Η πολύ διαδεδομένη σύγχρονη πρακτική χρήσης του Dagaz ως φυλαχτού διάσπασης ή μεταμόρφωσης είναι δημιούργημα του 20ού αιώνα χωρίς κανένα ιστορικό έρεισμα στις αρχαίες πηγές.

Στην ανάγνωση

Ο Dagaz είναι ο μεντεσές. Σηματοδοτεί τη συγκεκριμένη στιγμή κατά την οποία μια κατάσταση παύει να είναι κάτι και γίνεται κάτι άλλο.

Αυτός είναι ένας στενότερος και πιο χρήσιμος ορισμός από τη γενική "μεταμόρφωση", με την οποία τον εξηγούν τα περισσότερα βιβλία ρούνων. Ο Dagaz δεν είναι η διαδικασία της αλλαγής ούτε το αποτέλεσμά της. Είναι το ίδιο το σημείο της αλλαγής, και σε ένα ρίξιμο συνήθως σημαίνει ότι η καμπή συμβαίνει τώρα ή είναι άμεση.

Η έννοια της αυγής του δίνει σαφή κατεύθυνση. Η αυγή τελειώνει μια νύχτα, και ο Dagaz πολύ συχνά σηματοδοτεί το τέλος μιας δύσκολης περιόδου παρά την έναρξη ενός θριάμβου. Αυτά δεν είναι ταυτόσημα. Αυτό που ακολουθεί την αυγή είναι μια συνηθισμένη ημέρα, όχι απαραίτητα ένας θρίαμβος.

Φέρνει επίσης διαύγεια με την κυριολεκτική έννοια. Στο φως γίνονται ορατά πράγματα που βρίσκονταν εκεί όλη τη νύχτα. Ο Dagaz εμφανίζεται συχνά όταν ο ενδιαφερόμενος πρόκειται να αντικρίσει κάτι που ήταν αληθινό από καιρό.

Η γενναιοδωρία του ποιήματος αξίζει να διατηρηθεί. Ο Dagaz δεν διαβάζεται ως ανταμοιβή για κάποιον. Η ημέρα είναι χρήσιμη σε όλους και ανατέλλει ανεξάρτητα από το αν η νύχτα άξιζε ή όχι.

Γιατί δεν έχει αντίστροφη σημασία

Ο Dagaz είναι συμμετρικός τόσο κατακόρυφα όσο και οριζόντια. Αν τον αναποδογυρίσετε, τίποτα δεν αλλάζει.

Είναι ένας από τους εννέα μη αναστρέψιμους ρούνους του Πρεσβύτερου Φούθαρκ, μαζί με τους Gebo, Hagalaz, Naudhiz, Isa, Jera, Eihwaz, Sowilo και Ingwaz.

Θεματικά, αυτή η απουσία είναι ιδανική. Ο μεντεσές είναι το σημείο όπου συναντώνται δύο καταστάσεις και εξ ορισμού κοιτάζει και προς τις δύο. Ένας ρούνος με θέμα το όριο ανάμεσα στη νύχτα και την ημέρα δεν μπορεί να έχει καλή και κακή πλευρά, διότι είναι η ίδια η μετάβαση και η μετάβαση λειτουργεί και προς τις δύο κατευθύνσεις.

Σύγχρονα εσωτεριστικά στρώματα

Η σύνδεση με το έλατο, τα στοιχεία και τις θεότητες προέρχεται από την απόκρυφη αναβίωση του 20ού αιώνα, κυρίως μέσω του Thorsson και της Aswynn.

Ο Dagaz έχει συγκεντρώσει περισσότερες σύγχρονες προσθήκες από τους περισσότερους ρούνους, κυρίως επειδή η διάσπαση και η μεταμόρφωση είναι βολικές έννοιες στη μαντεία. Ερμηνείες όπως η φώτιση, η μυστικιστική κατάσταση κατωφλίου ή το σημείο ισορροπίας ανάμεσα σε αντίθετες δυνάμεις είναι όλες επινοήσεις του 20ού αιώνα και βασίζονται στο σχήμα του συμβόλου και όχι στο ποίημα.

Το αρμανικό σύστημα του Guido von List δεν περιλαμβάνει τον Dagaz, καθώς βασίζεται στη δεκαεξαδική σειρά. Το σχήμα χρησιμοποιήθηκε ωστόσο σε ναζιστικά συμφραζόμενα, εμφανιζόμενο σε τροποποιημένη μορφή σε διακριτικά των SS και της Υπηρεσίας Εργασίας του Ράιχ. Όπως και με τους Sowilo, Algiz, Tiwaz και Othala, αυτή η οικειοποίηση είναι φαινόμενο του 20ού αιώνα χωρίς καμία ιστορική σύνδεση με την εποχή του σιδήρου.

Σε συνδυασμό με άλλους ρούνους

Ο Dagaz μαζί με τον Isa (ᛁ) ή τον Naudhiz (ᚾ) σημαίνει το λιώσιμο των πάγων ή την απελευθέρωση. Είναι ένας από τους πιο ενθαρρυντικούς συνδυασμούς, γιατί θέτει τέλος σε μια στάσιμη κατάσταση.

Ο Dagaz μαζί με τον Ingwaz (ᛜ) δείχνει το άνοιγμα αυτού που ήταν σφραγισμένο και δρα αποφασιστικά με τρόπο που κανένας ρούνος δεν μπορεί μόνος του.

Ο Dagaz μαζί με τον Sowilo (ᛊ) διπλασιάζει το φως: τη στιγμή της αυγής και τον ήλιο που ακολουθεί.

Ο Dagaz μαζί με τον Jera (ᛃ) τοποθετεί το σημείο καμπής μέσα σε έναν κύκλο και συνήθως σημαίνει ότι η αλλαγή είναι φυσική και εποχική, όχι μεμονωμένη.

Ο Dagaz μαζί με την Othala (ᛟ) αποτελεί το κλείσιμο της ίδιας της ρουνικής σειράς και ερμηνεύεται ως κατώφλι που αφορά το σπίτι, την οικογένεια ή την κληρονομιά.