Dagaz

Il-forma

Żewġ zkuk vertikali magħquda b'żewġ dijagonali li jaqsmu bejniethom, u jagħmlu forma ta' arloġġ tar-ramel jew ta' papillun. Hija simetrika fiż-żewġ assi.

Il-punt fejn jaqsmu huwa dak li jistħoqqlu l-attenzjoni. Ehwaz u Mannaz jużaw l-istess qafas ta' żewġ zkuk, imma l-qatgħat li jgħaqqduhom jibqgħu fil-parti ta' fuq; id-dijagonali ta' Dagaz jimxu minn rokna għal rokna u jiltaqgħu fin-nofs. Ir-runa għandha ċentru, u kull ma hemm fuq naħa waħda huwa l-mera tal-oħra.

Għal runa li tfisser is-sebħ, dan huwa għall-inqas kumbinazzjoni tajba: żewġ nofsijiet li jiltaqgħu f'punt wieħed, bil-punt innifsu jkun is-suġġett kollu.

L-isem

Fil-Proto-Ġermaniku dagaz, jum. Il-kelma tal-Ingliż Antik dæg tagħti l-kelma Ingliża moderna day; il-Ġermaniż Tag hija l-istess kelma. Din hija waħda mir-rikostruzzjonijiet l-aktar żguri tar-ringiela, mingħajr ebda kandidat ieħor li jikkompeti magħha.

Il-kelma tfisser id-dawl tal-jum u l-perjodu mdawwal, mhux iċ-ċiklu ta' erbgħa u għoxrin siegħa, u din id-distinzjoni l-lingwi Ġermaniċi għamluha. In-Norveġiż Antik u l-Ingliż Antik it-tnejn kienu jgħoddu ż-żmien bl-iljieli u mhux bil-jiem, drawwa li tibqa' ħajja fil-kelma Ingliża fortnight, erbatax-il lejl, u fl-osservazzjoni ta' Taċitu li l-popli Ġermaniċi kienu jgħoddu bl-iljieli minflok bil-jiem.

Għalhekk Dagaz mhijiex unità ta' ħin. Hija l-parti mdawla, u l-mument li fih tibda.

It-tilwima dwar l-ordni

Dagaz tinsab fiċ-ċentru tal-uniku nuqqas ta' qbil ġenwin dwar is-sekwenza tal-futhark, u ta' min jgħidu, għax it-tabelli tar-runi ma jaqblux u l-qarrejja jinnutaw.

Il-ġebla ta' Kylver minn Gotland, li tmur għall-ħabta tal-400 WK u l-eqdem futhark sħiħ li għandna, tagħlaq ir-ringiela b'Dagaz imbagħad Othala: ...ᛗ ᛚ ᛜ ᛞ ᛟ.

Il-bracteate ta' Vadstena, għall-ħabta tal-500 WK, taqleb l-aħħar tnejn: ...ᛗ ᛚ ᛜ ᛟ ᛞ.

It-tnejn huma attestati, l-ebda wieħed minnhom mhu żball, u m'hemm l-ebda mod kif tiddeċiedi bejniethom. Dan is-sit isegwi lil Kylver, li jpoġġi lil Dagaz it-tlieta u għoxrin u lil Othala l-aħħar, u din hija konvenzjoni aktar milli sejba.

L-għażla għandha konsegwenza interpretattiva żgħira. Jekk tagħlaq b'Othala, l-alfabett jagħlaq fuq art mirduta, li tikkuntrasta sew mal-ġid mobbli ta' Fehu fil-bidu. Jekk tagħlaq b'Dagaz, jagħlaq fuq is-sebħ. Iż-żewġ qari saru u t-tnejn huma retrospettivi: is-sekwenza hija antika, fissa u mhux spjegata minn ebda sors.

Jum għal kulħadd

Dagaz hija waħda oħra mis-seba' runi li tneħħew mill-Younger Futhark, u għalhekk baqgħet biss l-istanza tal-Ingliż Antik.

Hija qasira u ġeneruża b'mod mhux tas-soltu. Il-jum huwa l-messaġġier tal-Mulej, għażiż għall-bnedmin, id-dawl glorjuż tal-metod, Dak li Jkejjel. Imbagħad tiġi l-klawsola li tagħmel ix-xogħol: myrgþ and tohiht eadgum and earmum, eallum brice. Ferħ u tama għall-għonja u għall-foqra, ta' użu għal kulħadd.

Il-poeżija tar-runi ġeneralment tassumi dinja stratifikata. L-istanzi tagħha huma indirizzati lin-nobbli, lill-vassalli, lill-gwerriera u lis-sinjuri, u l-eżempji tagħha huma meħuda mis-swali u mill-proprjetajiet kbar. Din waħda tirrifjutah b'mod espliċitu. Id-dawl tal-jum jasal għall-għonja u għall-foqra bl-istess mod u huwa ta' użu għal kulħadd.

L-istanza ta' Jera tagħmel l-istess ħaġa, bl-art tagħti l-frott tagħha beornum ond ðearfum, lin-nobbli u lill-bżonjużi. Tnejn minn disgħa u għoxrin runa jagħmlu din il-mossa, u t-tnejn huma dwar ċikli naturali li mhuma proprjetà ta' ħadd.

Fl-iskrizzjonijiet

Bħala l-ittra d tidher mal-korpus kollu, għalkemm /d/ huwa inqas komuni fil-Ġermaniku milli fil-lingwi li minnhom ġiet mislufa l-kitba, minħabba ċ-ċaqliq tal-konsonanti deskritt mil-Liġi ta' Grimm.

M'hemm l-ebda użu waħdieni attestat. Il-prattika moderna komuni ħafna li Dagaz tintuża bħala talismanu tal-bidla jew tat-trasformazzjoni hija żvilupp tas-seklu għoxrin li m'għandu xejn warajh fir-rekord.

Fil-qari

Dagaz hija ċ-ċappetta. Timmarka l-mument speċifiku li fih sitwazzjoni tieqaf tkun ħaġa waħda u ssir oħra.

Dan huwa idjaq u aktar utli minn "trasformazzjoni", li huwa kif tfissirha l-biċċa l-kbira tal-kotba tar-runi. Dagaz mhijiex il-proċess tal-bidla u lanqas ir-riżultat tagħha. Hija l-punt tal-bidla, u f'firxa normalment tfisser li t-tidwira qed isseħħ issa jew waslet biex isseħħ.

Il-qari tas-sebħ jagħtiha direzzjoni partikolari. Iż-żerniq itemm lejl, u Dagaz spiss ħafna timmarka t-tmiem ta' żmien iebes aktar milli l-bidu ta' wieħed tajjeb. Dawk mhumiex l-istess ħaġa. Dak li jiġi wara sebħ huwa ġurnata ordinarja, mhux bilfors rebħa.

Iġġorr ukoll iċ-ċarezza fis-sens l-aktar sempliċi. Mas-sebħ isiru viżibbli affarijiet li kienu hemm il-lejl kollu. Dagaz spiss tidher meta min jistaqsi jkun wasal biex jara xi ħaġa li diġà kienet minnha.

U l-ġenerożità tal-poeżija ta' min iżommha. Dagaz ma tinqarax bħala premju għal xi ħadd. Il-jum huwa ta' użu għal kulħadd, u jasal kemm jekk il-lejl kien mistħoqq u kemm jekk le.

Għaliex m'għandhiex tifsira maqluba

Dagaz hija simetrika minn fuq għal isfel u mix-xellug għal-lemin. Aqlibha ta' taħt fuq u ma jinbidel xejn.

Hija waħda mid-disa' runi tal-Elder Futhark li ma jinqalbux, flimkien ma' Gebo, Hagalaz, Naudhiz, Isa, Jera, Eihwaz, Sowilo u Ingwaz.

Mil-lat tat-tema, dan in-nuqqas jaqbel kważi perfettament. Ċappetta hija l-punt fejn jiltaqgħu żewġ stati, u bid-definizzjoni tħares lejn it-tnejn. Runa li s-suġġett tagħha huwa l-konfini bejn il-lejl u l-jum ma tistax tingħata naħa tajba u oħra ħażina, għax hija stess it-transizzjoni, u t-transizzjoni timxi fiż-żewġ direzzjonijiet.

Saffi eżoteriċi moderni

Iż-żnuber, l-elementi u l-attribuzzjonijiet tal-allat ġejjin mir-rinaxximent tas-seklu għoxrin, prinċipalment minn Thorsson u Aswynn.

Dagaz ġabret aktar elaborazzjoni moderna mill-biċċa l-kbira tar-runi, l-aktar għax il-bidla u t-trasformazzjoni huma ideat utli f'kuntest ta' divinazzjoni. Il-qari tagħha bħala illuminazzjoni, bħala stat mistiku ta' għatba, jew bħala l-punt ta' bilanċ bejn forzi opposti huma kollha tas-seklu għoxrin u jistrieħu fuq il-forma aktar milli fuq l-istanza.

Is-sistema Armanen ta' Guido von List m'għandhiex Dagaz, għax hija mibnija fuq ir-ringiela ta' sittax-il runa. Xorta waħda, il-forma ntużat f'kuntesti Nażisti, u dehret f'verżjoni mibdula fuq ċerti insinji tal-SS u tas-Servizz tax-Xogħol tar-Reich. Bħal fil-każ ta' Sowilo, Algiz, Tiwaz u Othala, l-approprjazzjoni hija ġrajja tas-seklu għoxrin mingħajr ebda kontinwità ma' Żmien il-Ħadid.

Ma' runi oħra

Dagaz ma' Isa (ᛁ) jew Naudhiz (ᚾ) hija l-ħall tas-silġ jew il-ħelsien. Waħda mill-aktar taħlitiet inkoraġġanti li hemm, għax ittemm kundizzjoni wieqfa.

Dagaz ma' Ingwaz (ᛜ) hija l-ħaġa msiġġla li tinfetaħ, u hija deċiżiva b'mod li l-ebda waħda miż-żewġ runi mhi waħedha.

Dagaz ma' Sowilo (ᛊ) tirdoppja d-dawl: il-mument tas-sebħ u x-xemx li tiġi warajh.

Dagaz ma' Jera (ᛃ) tpoġġi l-punt tad-dawran ġewwa ċiklu, u s-soltu tfisser li l-bidla hija staġjonali aktar milli ta' darba.

Dagaz ma' Othala (ᛟ) hija t-tmiem tar-ringiela nnifisha, tordnahom kif tordnahom l-aħħar tnejn, u tinqara bħala għatba li tinvolvi d-dar, il-familja jew il-wirt.