Ταρώ Rider-Waite-Smith

Η Ταρώ Rider-Waite-Smith: Ιστορία, Συμβολισμός και Σημασία

Η Ταρώ Rider-Waite-Smith — γνωστή και ως Rider-Waite, Waite-Smith, ή απλώς Ταρώ Rider — είναι η πιο επιδραστική τράπουλα ταρώ που δημιουργήθηκε ποτέ. Εκδοθείσα για πρώτη φορά τον Δεκέμβριο του 1909 από την William Rider & Son του Λονδίνου, μετέτρεψε το ταρώ από ένα εξειδικευμένο μαντικό εργαλείο σε μια παγκόσμια οπτική γλώσσα για ενδοσκόπηση και πνευματική εξερεύνηση. Σήμερα, με περίπου εκατό εκατομμύρια αντίτυπα σε κυκλοφορία σε περισσότερες από είκοσι χώρες, χρησιμεύει ως το δομικό πρότυπο για σχεδόν κάθε σύγχρονη τράπουλα. Το να μαθαίνεις την Rider-Waite-Smith είναι, στην ουσία, σαν να μαθαίνεις τη γραμματική του ίδιου του ταρώ.

Ποιος δημιούργησε την Ταρώ Rider-Waite;

Η τράπουλα ήταν το έργο δύο πολύ διαφορετικών ανθρώπων από την αποκρυφιστική σκηνή του Λονδίνου στις αρχές του αιώνα. Ο Arthur Edward Waite (1857–1942) ήταν ένας λόγιος μυστικιστής αφοσιωμένος στην αποκάλυψη αυτού που ονόμαζε Μυστική Παράδοση — ένα κρυμμένο ρεύμα πνευματικής φώτισης που πίστευε ότι διαπερνούσε τις Τεκτονικές, Ροδοσταυρικές και Ερμητικές διδασκαλίες. Ως μέλος του Ερμητικού Τάγματος της Χρυσής Αυγής, ο Waite ξεκίνησε να παράγει μια "ανορθωμένη" ταρώ: μια τράπουλα απαλλαγμένη από ιστορικές προσθήκες και ευθυγραμμισμένη με ένα συνεκτικό σύστημα καθολικών αρχετύπων.

Οι εικόνες της τράπουλας, ωστόσο, ανήκουν στην Pamela Colman Smith (1878–1951). Με το παρατσούκλι "Pixie", η Smith ήταν ζωγράφος, εικονογράφος, λαογράφος και σχεδιάστρια θεάτρου, η οποία είχε σπουδάσει στο Ινστιτούτο Pratt και είχε εκθέσει στη γκαλερί του Alfred Stieglitz στη Νέα Υόρκη. Το 1909 δημιούργησε και τους ογδόντα πίνακες για το έργο, και πληρώθηκε μόνο με μια συμβολική αμοιβή. Ο ρόλος της περιθωριοποιήθηκε για δεκαετίες, και πέθανε στη φτώχεια στην Κορνουάλη, θαμμένη σε έναν ανώνυμο τάφο. Η σύγχρονη μετάβαση από το "Rider-Waite" στο "Rider-Waite-Smith" ή "Smith-Waite" είναι μια σκόπιμη πράξη αναγνώρισης για την καλλιτέχνιδα της οποίας το όραμα έκανε την τράπουλα αυτό που είναι.

Η επανάσταση της εικονογραφημένης Μικρής Αρκάνας

Πριν από το 1909, οι τράπουλες στην παράδοση της Μασσαλίας έδειχναν τη Μικρή Αρκάνα ως απλές διατάξεις συμβόλων: τρία σπαθιά, επτά κύπελλα, και ούτω καθεξής. Ο Waite, επικεντρωμένος στη Μεγάλη Αρκάνα, έδωσε στη Smith μόνο λιτές λίστες λέξεων-κλειδιών για τις 56 μικρές κάρτες — και αυτή η ελευθερία παρήγαγε την καθοριστική καινοτομία της τράπουλας: τις σκηνικές κάρτες. Κάθε κάρτα έγινε μια μικρογραφία θεατρικής σκηνής, και το νόημά της μπορούσε πλέον να διαβαστεί με μια ματιά, χωρίς να χρειάζεται να απομνημονεύονται λίστες λέξεων-κλειδιών.

Η Smith βρήκε τη βασική της έμπνευση στην Ταρώ Sola Busca, μια τράπουλα από τη Βόρεια Ιταλία γύρω στο 1491 και την παλαιότερη γνωστή πλήρη ταρώ 78 καρτών με πλήρως εικονογραφημένες μικρές κάρτες. Μελέτησε φωτογραφίες της στο Βρετανικό Μουσείο το 1907–1908, και η επιρροή είναι αδιαμφισβήτητη: τα Τρία Σπαθιά της — μια καρδιά τρυπημένη από τρεις λεπίδες — είναι σχεδιασμένα απευθείας από την Sola Busca, και η επιβαρυμένη φιγούρα των Δέκα Σπαθιών της Sola Busca επανεμφανίζεται ως τα Δέκα Ραβδιά της. Γύρω από αυτά τα Αναγεννησιακά δάνεια ζωγράφισε την ύπαιθρο που γνώριζε καλύτερα, τους λόφους του Κεντ και του Ανατολικού Σάσεξ, δίνοντας ακόμη και στις πιο παράξενες κάρτες ένα οικείο αγγλικό σκηνικό.

Οι δομικές μεταρρυθμίσεις του Waite: γιατί η Δύναμη και η Δικαιοσύνη έχουν ανταλλαχθεί

Η προσωπική συνεισφορά του Waite ήταν η συστηματική ευθυγράμμιση της Μεγάλης Αρκάνας με τις διδασκαλίες της Χρυσής Αυγής. Η πιο διάσημη αλλαγή του αντέστρεψε μια σύμβαση πεντακοσίων ετών: στην παράδοση της Μασσαλίας, η Δικαιοσύνη ήταν το ατού VIII και η Δύναμη το ατού XI· ο Waite τα αντάλλαξε. Ο λόγος ήταν αστρολογικός. Με τη Δύναμη (το Λιοντάρι, Λέων) στο VIII και τη Δικαιοσύνη (η Ζυγαριά, Ζυγός) στο XI, η Μεγάλη Αρκάνα ακολουθεί τη φυσική σειρά του ζωδιακού κύκλου — Καρκίνος (Το Άρμα), Λέων (Η Δύναμη), Παρθένος (Ο Ερημίτης), Ζυγός (Η Δικαιοσύνη). Η αναρίθμηση τοποθετεί επίσης τη Δικαιοσύνη στο ακριβές μαθηματικό κέντρο των 22 ατού, μια κατάλληλη θέση για την κάρτα της κοσμικής ισορροπίας.

Ο Waite επίσης άμβλυνε τη μεσαιωνική καθολική εικονογραφία της τράπουλας σε μια καθολική συμβολική γλώσσα: η Πάπισσα έγινε Η Αρχιέρεια, στεφανωμένη με τα σεληνιακά κέρατα της Ίσιδας και καθισμένη ανάμεσα στους στύλους του Ναού του Σολομώντα· ο Πάπας έγινε Ο Ιεροφάντης, ένας καθολικός αποκαλυπτής μυστηρίων· Οι Εραστές επανασχεδιάστηκαν ως ο Αδάμ και η Εύα κάτω από τον Αρχάγγελο Ραφαήλ· και ο Οίκος του Θεού μετονομάστηκε σε Πύργος για να ταιριάζει με την αντιστοιχία της Χρυσής Αυγής με τον Άρη.

Η Καββαλιστική αρχιτεκτονική της τράπουλας

Κάτω από τις εικόνες βρίσκεται ένας ακριβής χάρτης του Δέντρου της Ζωής της Ερμητικής Καββάλα. Τα τέσσερα χρώματα/σύμβολα αντιστοιχούν στους τέσσερις κόσμους της δημιουργίας και στα τέσσερα γράμματα του θείου ονόματος: Ραβδιά στο Ατζιλούθ και τη Φωτιά, Κύπελλα στο Μπριά και το Νερό, Σπαθιά στο Γετζιρά και τον Αέρα, Πεντάλφα στο Ασσιά και τη Γη. Οι μικρές κάρτες από τον Άσο ως το Δέκα ιχνηλατούν την κάθοδο της ενέργειας μέσω των δέκα Σεφιρώθ: από την καθαρή σπίθα του Άσου (Κέτερ) μέσω της σύγκρουσης του Πέντε (Γκεβουρά) και της αρμονίας του Έξι (Τιφερέτ) στην πλήρη υλική εκδήλωση του Δέκα (Μαλκούθ). Οι 22 κάρτες της Μεγάλης Αρκάνας αντιστοιχούν στα 22 μονοπάτια που συνδέουν τα Σεφιρώθ, το καθένα αντιστοιχισμένο με ένα εβραϊκό γράμμα και μια αστρολογική δύναμη: Ο Τρελός στο Άλεφ και τον Αέρα, Ο Μάγος στο Μπεθ και τον Ερμή, μέχρι Τον Κόσμο, στο Ταυ, και τον Κρόνο.

Το Ταξίδι του Τρελού και ο Κελτικός Σταυρός

Η αφηγηματική πυκνότητα της τράπουλας προσκαλεί στην ανάγνωση της Μεγάλης Αρκάνας ως μιας ενιαίας ιστορίας: το Ταξίδι του Τρελού. Ο χωρίς αριθμό Τρελός ταξιδεύει μέσα από τρεις επτάδες καρτών: η πρώτη (Μάγος ως Άρμα) αναπτύσσει τον συνειδητό εαυτό και την κυριαρχία του υλικού κόσμου· η δεύτερη (Δύναμη ως Εγκράτεια) αντιμετωπίζει την κοινωνία, τη θνητότητα και την εσωτερική ζωή· η τρίτη (Διάβολος ως Κόσμος) έρχεται αντιμέτωπη με υπερπροσωπικές δυνάμεις και καταλήγει στην κοσμική ενσωμάτωση.

Το συνοδευτικό βιβλίο του Waite, Το Εικονογραφημένο Κλειδί για το Ταρώ (The Pictorial Key to the Tarot), έκανε επίσης δημοφιλές το άνοιγμα δέκα καρτών του Κελτικού Σταυρού, που εξακολουθεί να είναι το πιο ευρέως χρησιμοποιούμενο άνοιγμα στον κόσμο. Έξι κάρτες σχηματίζουν έναν σταυρό χαρτογραφώντας την κατάσταση του ερωτώντος — τι τον καλύπτει, τι τον σταυρώνει, τι τον στέφει και τι βρίσκεται από κάτω του, τι βρίσκεται πίσω και τι μπροστά — ενώ μια κατακόρυφη στήλη τεσσάρων καρτών διαβάζει τον εαυτό, το περιβάλλον, τις ελπίδες και τους φόβους, και το τελικό αποτέλεσμα.

Εκδόσεις και εκτυπώσεις: από την Pam A έως την Centennial

Οι συλλέκτες ξεχωρίζουν τις πρώιμες εκτυπώσεις από τη γραμμική τέχνη και το χαρτί των καρτών: η πολύτιμη "Pam A" (1910–1920) με το πίσω σχέδιο "ραγισμένης γης", ακολουθούμενη από τις αναθεωρημένες εκδόσεις Pam C, Pam B και Pam D των δεκαετιών του 1920–1930. Αφού η U.S. Games Systems απέκτησε τα δικαιώματα το 1971, οι επαναχρωματισμένες εκδόσεις πολλαπλασιάστηκαν: η ζωντανή Albano-Waite (1968), η απαλή παστέλ Universal Waite (1990), η φωτεινή Radiant Rider-Waite (2003) και η Smith-Waite Centennial Edition (2009), η οποία επαναφέρει τη διακριτική παλέτα του 1909 και τοποθετεί πρώτο το όνομα της καλλιτέχνιδας. Όλες τους διατηρούν άθικτη τη δομή του 1909· μόνο η παλέτα, τα περιθώρια και το βάρος της γραμμής αλλάζουν. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο μια Pam A από το 1910 και μια γυαλιστερή έκδοση χωρίς περιθώρια που τυπώθηκε πέρυσι διαβάζονται ακόμα ως η ίδια τράπουλα.