Ger

Asilzodalar va muhtojlarga

Qadimgi ingliz runa she'ri asosan tabaqalashgan dunyoni nazarda tutadi. Uning bandlari tenlar, jangchilar, asilzodalar va lordlarga qaratilgan bo'lib, misollar qasrlar va mulklardan olinadi. She'rda æþelingas (asilzodalar) ko'p marotaba uchraydi.

Ikkita band bu qolipni buzadi va ulardan biri aynan shudir.

Beorhte bleda beornum ond ðearfum, ya'ni asilzodalar va muhtojlarga yorqin mevalar. Yer har ikkisiga ham o'z in'omini beradi, she'r buni yashirmasdan ochiq bayon qiladi.

Dæg bandi ham shunday uslubga ega bo'lib, kunni eadgum and earmum, ya'ni farovon va bechoralar uchun quvonch hamda umid deb ataydi. Bu barcha uchun birdek foydalidir.

Yigirma to'qqiztadan faqat ikkitasi hech kimga tegishli bo'lmagan tabiiy davrlar haqida. Hosil va quyosh chiqishi o'z qonuniyatlariga ko'ra keladi, ularni taqsimlab bo'lmaydi. Shoir buni ilg'ab olgan va asosiy e'tibor ham aynan shunga qaratilgan.

Ikki marta qayta yasalgan runa

Katta futarkdagi Jera runasi qarama-qarshi tomonga qaragan ikkita alohida burchakli qismdan iborat bo'lib, tutash asosi yo'q edi. U asl qatordagi eng g'ayrioddiy grafikaga ega runa bo'lgan. Keyinchalik paydo bo'lgan ikkala yozuv tizimi ham undan voz kechgan.

Buning sababi amaliy edi. Ikkita alohida qismni bir xilda o'yib yozish qiyin bo'lib, ularni ikkita alohida belgi yoki shikastlangan joy deb noto'g'ri tushunish oson bo'lgan. Boshqa barcha runalarda asos mavjud, ammo bunda yo'q edi.

Angliya uni yagona bog'langan shaklga (ᛄ) keltirdi va /j/ tovushini saqlab qoldi. Skandinaviya esa yanada uzoqroqqa bordi, chunki qadimgi skandinav tili ham nomdagi boshlang'ich j- ni yo'qotib, ár ni qoldirgan edi. U yerda runa o'z nomiga moslashdi, a-runaga aylandi va ᛅ ko'rinishida qayta chizildi.

Shunday qilib, bitta harf va ikkita muammoga ikki xil yechim topildi. Angliya shaklni to'g'irladi, Skandinaviya esa ham shaklni, ham tovushni o'zgartirdi.

Kimning hosili

She'r bandida yerga hosil berish imkonini yaratgani uchun God, halig heofones cyning, ya'ni Xudo, osmonning muqaddas qiroliga madh aytiladi.

Bu ochiqchasiga nasroniylik qarashidir. She'rda asosan noaniqlik saqlanishini hisobga olsak, bu jihat e'tiborga loyiqdir. Feoh bandidagi drihten so'zi ham dunyoviy hukmdor, ham Yaratgan ma'nosida keladi. Os bandida xudo ma'nosini ham bildiruvchi so'zning faqat og'iz ma'nosidan ehtiyotkorlik bilan foydalaniladi. Bu yerda esa hech qanday ikki ma'nolilik yo'q. Osmon qiroli aniq nom bilan atalgan.

Ushbu yondashuv jarayon mexanizmini o'zgartirmaydi. Yer hosil beradi, bu mavsumiy xususiyatga ega bo'lib, vaqtni hech kim nazorat qila olmaydi. Nasroniy shoir ham, butparast shoir ham aynan bir dalani tasvirlagan bo'lardi.

Qishloq xo'jaligidagi qadriyatlar ham bir xil edi. Anglosakson yilnomalarida ocharchilik yillari qayd etilgan bo'lib, natural xo'jalikda hosilning barbod bo'lishi shunchaki og'ir yil emas, balki halokatli holat hisoblangan.

O'qishda

Ger bajarib bo'lingan ishning natijasidir.

Yoyilmalarda u oldinroq ekilgan narsaning o'sib chiqishini ko'rsatadi va mavjud bo'lgan eng ijobiy runalardan biridir. Uning cheklovi vaqt bilan bog'liq. Hosilni tezlashtirib bo'lmaydi, chunki dehqon nazorat qila oladigan barcha ishlar bir necha oy oldin tugatilgan bo'lib, qolganini dala hal qiladi. Qachon degan savolga Ger to'liq davr bilan javob beradi. Bu esa odatda so'rovchi kutganidan ko'ra uzoqroq vaqtni anglatadi.

Inglizcha band xolislik jihatini qo'shadi. Yer asilzodalarga ham, muhtojlarga ham birdek in'om etadi, shuning uchun Ger munosib va nomunosib o'rtasida farq qilmaydi. U qilingan va qilinmagan ish o'rtasidagi farqni ko'rsatadi. So'rovchi o'zini qandaydir haqdor deb biladigan holatlarda, bu ko'pincha foydaliroq mezon hisoblanadi.

Shuningdek, u do'l, muhtojlik va muzdan keyin, og'ir ett qismining o'rtasida joylashgan. Ger yana qanday ma'no anglatmasin, unda qiyin davrning o'ziga xos intihosi borligi aks etgan.