Νεϊντάν, τα εξάγραμμα ως χάρτης του σώματος
Οι δαοϊστές αλχημιστές έπαψαν να θερμαίνουν κιννάβαρι σε καμίνια και έστρεψαν την κάμινο προς τα μέσα. Το σώμα έγινε το χωνευτήρι, η πνοή και η ουσία έγιναν τα συστατικά, και τα εξάγραμμα έγιναν οι δείκτες: ένα χρονοδιάγραμμα για μια διεργασία που αποσκοπεί στην κυοφορία ενός αθάνατου εμβρύου.
- 12
- ρεύματα
- 12
- μύστες
- 1,800
- χρόνια πρακτικής
Τα ρεύματα
Η εσωτερική αλχημεία αποτελεί μια οικογένεια συγγενών πρακτικών παρά ένα ενιαίο σύστημα, και οι γενεαλογίες της διαφωνούν ως προς την αλληλουχία, την έμφαση και τον βαθμό κυριολεξίας της γλώσσας. Αυτές είναι οι παραδόσεις που χρησιμοποίησαν τα εξάγραμμα με τον πιο άμεσο τρόπο.
Το Καντόνγκ Τσι
Η «Σύμβαση των Τριών Ενώσεων», που αποδίδεται στον Ουέι Μπογιάνγκ, συνδέει το Βιβλίο των Αλλαγών, τη δαοϊστική κοσμολογία και την αλχημική πρακτική σε ένα σκοτεινό και ατελείωτα σχολιασμένο ποίημα. Κάθε μεταγενέστερο κείμενο εσωτερικής αλχημείας βρίσκεται σε διάλογο μαζί του.
Οι χρόνοι της πυράς
Η καρδιά της πρακτικής: ένα χρονοδιάγραμμα για την άνοδο και την κάθοδο της εσωτερικής θερμότητας, χρονισμένο από τα δώδεκα κυρίαρχα εξάγραμμα καθώς κινούνται από την Επιστροφή μέσω του Δημιουργικού και πάλι πίσω. Αν ο χρονισμός αποτύχει, το έργο θεωρείται άκαρπο ή επικίνδυνο.
Η πλήρωση του Λι με το Καν
Η κεντρική λειτουργία, εκφρασμένη ως ανταλλαγή μεταξύ δύο εξαγράμμων. Το Καν περιέχει μία συμπαγή γραμμή ανάμεσα σε δύο διακεκομμένες και το Λι το αντίστροφο: η μετακίνηση της συμπαγούς γραμμής από το Καν στο Λι αποκαθιστά το Τσιαν και το Κουν, την αδιαίρετη κατάσταση πριν από την πτώση στη συνηθισμένη ζωή.
Οι τρεις θησαυροί
Ουσία, πνοή και πνεύμα, εξαγνισμένα κατά σειρά: η ουσία σε πνοή, η πνοή σε πνεύμα, το πνεύμα πίσω στο κενό. Τα στάδια αυτά προσφέρουν στην εσωτερική αλχημεία την κλίμακά της, και το χρονοδιάγραμμα των εξαγράμμων κυβερνά τις μεταβάσεις ανάμεσά τους.
Η παράδοση Τσονγκ-Λου
Κείμενα αποδιδόμενα στους αθάνατους Τσονγκλί Τσουάν και Λου Ντονγκμπίν, τα οποία εκθέτουν την εσωτερική αλχημεία ως διαβαθμισμένη διδακτέα ύλη. Ημιμυθικής πατρότητας αλλά με τεράστια επιρροή, αποτελούν τη γέφυρα ανάμεσα στην πρώιμη πρακτική και τις οργανωμένες σχολές.
Η Νότια Σχολή
Θεμελιωμένη στο Ουτζέν πιάν του Τζανγκ Μποντουάν, προχωρά από τη ζωή προς τη φύση: εξαγνίζει πρώτα τις ενέργειες του σώματος, αφήνοντας την πνευματική ενόραση να ακολουθήσει. Οι στίχοι της είναι σκόπιμα κωδικοποιημένοι, και η γενεαλογία της παρέμεινε κυρίως κοσμική παρά μοναστική.
Τσουαντζέν, η Βόρεια Σχολή
Το μοναστικό τάγμα του Ουάνγκ Τσονγκγιάνγκ, το οποίο αντιστρέφει τη νότια σειρά και καλλιεργεί τη φύση πριν από τη ζωή, ξεκινώντας με την ησυχία του νου. Έγινε η κυρίαρχη θεσμική μορφή του δαοϊσμού και παραμένει τέτοια μέχρι σήμερα.
Το πνευματικό έμβρυο
Ο τελικός σκοπός, περιγραφόμενος ως ένα αθάνατο σώμα που κυοφορείται μέσα στον ασκούμενο για μια περίοδο μηνών και τελικά γεννιέται μέσα από την κορυφή της κεφαλής. Το αν η γλώσσα αυτή είναι φυσιολογική ή μεταφορική αποτελεί αντικείμενο διαμάχης όχι μόνο έξω, αλλά και μέσα στην ίδια την παράδοση.
Νιουντάν, η γυναικεία αλχημεία
Ένα διακριτό σώμα πρακτικής με τη δική του αλληλουχία, το οποίο ξεκινά από το στήθος αντί για το κατώτερο πεδίο και περιλαμβάνει τη «θανάτωση του κόκκινου δράκου». Η Σουν Μπου'έρ είναι η προστάτιδα μορφή του, και μεγάλο μέρος των σωζόμενων κειμένων χρονολογείται από τη δυναστεία των Τσινγκ.
Η σχολή Ου-Λιου
Ο Ου Σουγιάνγκ και ο Λιου Χουαγιάνγκ έγραψαν με ασυνήθιστη σαφήνεια για μια γραμματεία που έκρυβε πάντοτε τις μεθόδους της, δημιουργώντας εγχειρίδια αρκετά λεπτομερή ώστε να επιτρέπουν την πρακτική εφαρμογή. Αν και επικρίθηκαν εντός της παράδοσης επειδή αποκάλυψαν πάρα πολλά, αποτελούν τον λόγο που μεγάλο μέρος της έχει καταγραφεί.
Η γενεαλογία της Πύλης του Δράκου
Ο μεγαλύτερος κλάδος της Τσουαντζέν, που ανάγεται στον Τσιου Τσουτζί, ο οποίος εξελίχθηκε στη γραμμή χειροτονίας για το μεγαλύτερο μέρος του κινεζικού δαοϊστικού ιερατείου. Το πρόγραμμά του μεταφέρει τις πρακτικές που χρονίζονται με εξάγραμμα στο παρόν μέσα από τη μοναστική παράδοση.
Η κληρονομιά της εξωτερικής αλχημείας
Προτού η κάμινος μεταφερθεί στο εσωτερικό, οι αλχημιστές συνέθεταν πραγματικά υδράργυρο, μόλυβδο και κιννάβαρι, και αρκετοί αυτοκράτορες πέθαναν από τα αποτελέσματα. Η εσωτερική αλχημεία διατήρησε ολόκληρο το λεξιλόγιο, αποδίδοντας εκ νέου κάθε συστατικό σε κάποιο στοιχείο του σώματος.
Οι μύστες
Οι συγγραφείς των θεμελιωδών κειμένων, οι πατριάρχες στους οποίους ανάγονται οι γενεαλογίες, και οι δάσκαλοι που κατέγραψαν τη διεργασία με επαρκή σαφήνεια ώστε να μπορεί να εφαρμοστεί.
Ουέι Μπογιάνγκ
Παραδοσιακός συγγραφέας του Καντόνγκ Τσι, του κειμένου που διάβασε για πρώτη φορά τα εξάγραμμα ως αλχημικό χρονοδιάγραμμα. Σχεδόν τίποτα βέβαιο δεν είναι γνωστό για εκείνον, και το έργο ίσως είναι σύνθετο, γεγονός που δεν μείωσε καθόλου το κύρος του.
Γκε Χονγκ
Το έργο του Μπαοπουτζί αποτελεί τη μεγάλη πρώιμη επιτομή της κινεζικής αλχημείας, κυρίως του εξωτερικού κλάδου. Διέσωσε συνταγές, τεχνικές και επιχειρήματα για τη δυνατότητα επίτευξης της αθανασίας, τα οποία η εσωτερική αλχημεία θα επανερμήνευε αργότερα.
Τάο Χονγκτζίνγκ
Συλλέκτης των αποκαλύψεων Σανγκτσίνγκ, φαρμακολόγος και σύμβουλος αυτοκρατόρων από τον τόπο της απομόνωσής του. Οργάνωσε το οραματικό και φυσιολογικό υλικό πάνω στο οποίο θεμελιώθηκε αργότερα η εσωτερική αλχημεία.
Πενγκ Σιάο
Έγραψε το υπόμνημα που κατέστησε το Καντόνγκ Τσι κατανοητό ως εγχειρίδιο εσωτερικής πρακτικής και όχι ως εργαστηριακή χημεία. Ο τρόπος με τον οποίο διαβάστηκε το κείμενο για τα επόμενα χίλια χρόνια ακολουθεί σε μεγάλο βαθμό τη δική του ερμηνεία.
Λου Ντονγκμπίν
Ο πιο δημοφιλής από τους Οκτώ Αθάνατους και η μορφή την οποία σχεδόν κάθε γενεαλογία εσωτερικής αλχημείας διεκδικεί ως πρόγονο. Ιστορικά ασύλληπτος και πολιτισμικά επιβλητικός, εμφανίζεται στην όπερα, σε τοιχογραφίες ναών και στα κείμενα και των δύο μεγάλων σχολών.
Τσεν Τουάν
Δαοϊστής ερημίτης που συνδέθηκε με την πρακτική του ύπνου και με τα διαγράμματα τα οποία αναδιαμόρφωσαν την κοσμολογία των Σονγκ. Βρίσκεται στο σημείο τομής όπου η εσωτερική αλχημεία, τα διαγράμματα των εξαγράμμων και η νεοκομφουκιανική μεταφυσική αντλούν αμοιβαία η μία από την άλλη.
Τζανγκ Μποντουάν
Συγγραφέας του Ουτζέν πιάν, του ιδρυτικού ποιητικού κύκλου της Νότιας Σχολής, γραμμένου σε σκόπιμα συγκαλυμμένους στίχους. Προσήλθε στην πρακτική σε ώριμη ηλικία μετά από σταδιοδρομία αξιωματούχου και μια εξορία, και το έργο του κατατάσσεται σε σπουδαιότητα αμέσως μετά το Καντόνγκ Τσι.
Ουάνγκ Τσονγκγιάνγκ
Ίδρυσε την Τσουαντζέν αφού εγκατέλειψε τη σταδιοδρομία αξιωματούχου, ζώντας σύμφωνα με μαρτυρίες επί αρκετά χρόνια σε έναν λάκκο τον οποίο αποκαλούσε τάφο. Συγκέντρωσε τους επτά μαθητές που έγιναν οι πατριάρχες του τάγματος και κατέστησε τον μοναστικό δαοϊσμό μείζονα θεσμό.
Σουν Μπου'έρ
Η μοναδική γυναίκα ανάμεσα στους επτά ιδρυτικούς μαθητές της Τσουαντζέν και η μορφή γύρω από την οποία συγκροτήθηκε η γυναικεία αλχημεία. Της αποδίδεται ένα σώμα ποιημάτων νιουντάν, το μεγαλύτερο μέρος του οποίου αποδεδειγμένα γράφτηκε αργότερα.
Τσιου Τσουτζί
Πατριάρχης της Τσουαντζέν που ταξίδεψε στην Κεντρική Ασία σε ηλικία άνω των εβδομήντα ετών έπειτα από πρόσκληση του Τζένγκις Χαν, εξασφαλίζοντας φορολογική απαλλαγή για το τάγμα του. Σε αυτόν ανάγεται η γενεαλογία της Πύλης του Δράκου, η οποία παραμένει η κύρια γραμμή χειροτονίας για το κινεζικό δαοϊστικό ιερατείο.
Λι Νταοτσούν
Έγραψε σαφείς εκθέσεις γεφυρώνοντας τη Νότια και τη Βόρεια προσέγγιση και συσχετίζοντας τα αλχημικά στάδια με τα εξάγραμμα. Το έργο του συγκαταλέγεται στα πιο συστηματικά μιας γραμματείας που γενικά προτιμά να παραμένει δυσπρόσιτη.
Λιου Χουαγιάνγκ
Μοναχός με βουδιστική καθώς και δαοϊστική κατάρτιση, του οποίου το Χουϊμίνγκ τζινγκ εκθέτει τη διεργασία με διαγράμματα και ασυνήθιστη ειλικρίνεια. Υπήρξε από τα πρώτα κείμενα εσωτερικής αλχημείας που έφτασαν στην Ευρώπη, μέσα από τη μετάφραση του Ρίχαρντ Βίλχελμ.
Η κάμινος στρέφεται προς τα μέσα
Επί αρκετούς αιώνες οι Κινέζοι αλχημιστές εργάζονταν με πραγματικές καμίνους, συνδυάζοντας κιννάβαρι, μόλυβδο και υδράργυρο σε αναζήτηση μιας ουσίας που θα χάριζε αθανασία. Η επιδίωξη ήταν σοβαρή, καλά χρηματοδοτούμενη και συχνά θανατηφόρα: περισσότεροι από ένας αυτοκράτορες των Τανγκ πιστεύεται ότι πέθαναν από τα ελιξίρια που παρασκευάστηκαν για αυτούς.
Η εσωτερική αλχημεία προέκυψε όταν ολόκληρο αυτό το λεξιλόγιο στράφηκε προς τα μέσα. Το χωνευτήρι έγινε το σώμα, τα συστατικά έγιναν η ουσία, η πνοή και το πνεύμα, και η φωτιά έγινε η προσοχή ρυθμιζόμενη από την αναπνοή. Σχεδόν τίποτα στην ορολογία δεν άλλαξε. Ένα κείμενο μπορεί να περιγράφει μόλυβδο και υδράργυρο, δράκο και τίγρη, τον τρίποδα και την κάμινο, δίνοντας ωστόσο εξ ολοκλήρου οδηγίες για το ανθρώπινο σώμα.
Γι' αυτόν τον λόγο η σχετική γραμματεία είναι τόσο δυσπρόσιτη, και η δυσκολία αυτή είναι σκόπιμη. Οι μύστες θεωρούσαν ότι η πρακτική ήταν επικίνδυνη χωρίς δάσκαλο, επομένως τα κείμενα γράφτηκαν ώστε να είναι ακατανόητα σε όποιον στερούνταν την προφορική μετάδοση και να επιβεβαιώνουν απλώς όσα ο μαθητής είχε ήδη διδαχθεί.
Πού υπεισέρχονται τα εξάγραμμα
Το Βιβλίο των Αλλαγών προσφέρει τον χρονισμό. Το θεμελιώδες κείμενο, το Καντόνγκ Τσι, λαμβάνει τα δώδεκα κυρίαρχα εξάγραμμα και τα χρησιμοποιεί ως ρολόι: μορφές στις οποίες οι γραμμές γιανγκ ανεβαίνουν από τη βάση μία προς μία ώσπου ολόκληρη η μορφή να γίνει γιανγκ, και στη συνέχεια οι γραμμές γιν πράττουν το ίδιο, από την Επιστροφή μέσω του Δημιουργικού ως το Δεκτικό και πάλι πίσω.
Ιδωμένη ως έτος, η ακολουθία αυτή αντιπροσωπεύει τους δώδεκα μήνες. Ιδωμένη ως ημέρα, αποτελεί τον κύκλο των ωρών. Ιδωμένη ως συνεδρία πρακτικής, αποτυπώνει την άνοδο και την πτώση της εσωτερικής θερμότητας, και αυτή ακριβώς είναι η ανάγνωση που υιοθετεί η εσωτερική αλχημεία. Το εξάγραμμο υποδεικνύει στον μύστη πότε να αυξήσει τη φωτιά, πότε να τη διατηρήσει σταθερή και πότε να την αποσύρει, ένα σχήμα γνωστό ως οι χρόνοι της πυράς.
Παράλληλα με αυτό υπάρχει μια δεύτερη χρήση των μορφών, πιο εννοιολογική και εξίσου θεμελιώδης. Το Καν, το νερό, είναι μία συμπαγής γραμμή παγιδευμένη ανάμεσα σε δύο διακεκομμένες. Το Λι, η φωτιά, είναι μία διακεκομμένη γραμμή ανάμεσα σε δύο συμπαγείς. Στην αντίληψη της παράδοσης, αυτά τα δύο αντιπροσωπεύουν την ανθρώπινη κατάσταση αφότου διαταράχθηκε η αρχική ολότητα του Τσιαν και του Κουν: καθένα περιέχει κάτι που ανήκει στο άλλο. Η κεντρική λειτουργία, που περιγράφεται ως η λήψη από το Καν για την πλήρωση του Λι, μετακινεί τη συμπαγή γραμμή πίσω εκεί όπου ανήκει και αποκαθιστά τις αδιαίρετες μορφές. Σχεδόν κάθε κείμενο εσωτερικής αλχημείας περιγράφει το κεντρικό του έργο με αυτούς τους όρους.
Τα στάδια
Η καθιερωμένη αλληλουχία περιλαμβάνει τρεις εξαγνισμούς και μία επιστροφή. Η ουσία εξαγνίζεται σε πνοή, η πνοή σε πνεύμα, και το πνεύμα επιστρέφει στο κενό. Κάθε μετάβαση έχει τη δική της διάρκεια, τις δικές της σωματικές θέσεις και τον δικό της χρονισμό εξαγράμμων, ενώ τα κείμενα διαφέρουν σημαντικά ως προς τις λεπτομέρειες.
Το προσδοκώμενο αποτέλεσμα είναι το πνευματικό έμβρυο: ένα αθάνατο σώμα που κυοφορείται μέσα στον ασκούμενο, συνήθως κατά τη διάρκεια μιας περιόδου που υπολογίζεται σε μήνες, και τελικά γεννιέται μέσα από την κορυφή της κεφαλής. Το πόσο κυριολεκτικά εννοείται αυτό αποτέλεσε αντικείμενο συζήτησης τόσο εντός της παράδοσης όσο και έξω από αυτήν. Ορισμένες γενεαλογίες αντιμετωπίζουν το έμβρυο ως πραγματικό λεπτοφυές σώμα, ενώ άλλες θεωρούν ολόκληρο το λεξιλόγιο ως μια εκτεταμένη μεταφορά για τη μεταμόρφωση της συνείδησης. Και οι δύο αναγνώσεις υπήρξαν ορθόδοξες σε διαφορετικά περιβάλλοντα.
Δύο σχολές, αντίθετες σειρές
Μέχρι την εποχή των Σονγκ η πρακτική είχε οργανωθεί σε δύο μεγάλα ρεύματα που διαφωνούσαν ως προς την αλληλουχία.
Η Νότια Σχολή, θεμελιωμένη στο Ουτζέν πιάν του Τζανγκ Μποντουάν, προχωρά από τη ζωή προς τη φύση. Ξεκινά με τις ενέργειες του σώματος, τις εξαγνίζει μέσα από τα αλχημικά στάδια, και αφήνει την πνευματική πραγμάτωση να προκύψει ως αποτέλεσμα. Η γενεαλογία της παρέμεινε σε μεγάλο βαθμό κοσμική, και το κεντρικό της κείμενο είναι ένας κύκλος ποιημάτων γραμμένος έτσι ώστε να είναι απροσπέλαστος χωρίς δάσκαλο.
Η Τσουαντζέν, η Βόρεια Σχολή, αντιστρέφει αυτή τη σειρά. Το τάγμα του Ουάνγκ Τσονγκγιάνγκ ξεκινά με τη φύση, δηλαδή με την ησυχία και τη διαύγεια του νου, και αναλαμβάνει το φυσιολογικό έργο στη συνέχεια. Ήταν μοναστικό εξαρχής, απορρόφησε μεγάλο μέρος των μεθόδων του Τσαν βουδισμού και εξελίχθηκε στην κυρίαρχη θεσμική μορφή του δαοϊσμού στην Κίνα, παραμένοντας τέτοια ως σήμερα.
Η γυναικεία αλχημεία
Το Νιουντάν αναπτύχθηκε ως ένα χωριστό σώμα πρακτικής με βάση το εύλογο επιχείρημα ότι η τυπική αλληλουχία προϋποθέτει ανδρικό σώμα. Οι διαδικασίες του ξεκινούν από το στήθος αντί για το κατώτερο πεδίο, και το χαρακτηριστικό πρώτο του στάδιο, που ονομάζεται θανάτωση του κόκκινου δράκου, αφορά τη μεταμόρφωση της εμμήνου ρήσεως. Η παράδοση κατονομάζει τη Σουν Μπου'έρ, τη μοναδική γυναίκα ανάμεσα στους επτά ιδρυτικούς μαθητές της Τσουαντζέν, ως προστάτιδά του, αν και το μεγαλύτερο μέρος του σωζόμενου σώματος κειμένων γράφτηκε κατά τη δυναστεία των Τσινγκ και αποδόθηκε αναδρομικά σε αυτήν.
Πόσα μπορούν να γίνουν γνωστά
Αξίζει να διατυπωθούν με σαφήνεια δύο επιφυλάξεις. Η πρώτη είναι ότι τα κείμενα είναι σκόπιμα κωδικοποιημένα, και οι κατηγορηματικές σύγχρονες εξηγήσεις σχετικά με το τι σημαίνει ένα χωρίο σε φυσιολογικό επίπεδο πρέπει να αντιμετωπίζονται με επιφύλαξη. Η δεύτερη είναι ότι το υλικό αυτό μεταδιδόταν από δάσκαλο σε μαθητή, με το γραπτό έργο να λειτουργεί ως υπόμνηση μάλλον παρά ως εγχειρίδιο. Ο Ου Σουγιάνγκ και ο Λιου Χουαγιάνγκ έσπασαν αυτή τη σύμβαση τον 17ο και 18ο αιώνα γράφοντας ρητά, και επικρίθηκαν εντός της παράδοσης γι' αυτό: είναι ωστόσο και ο λόγος για τον οποίο ένα μεγάλο μέρος της πρακτικής διασώζεται καταγεγραμμένο.
Εκείνο που δεν αμφισβητείται είναι ο ρόλος των Αλλαγών. Η εσωτερική αλχημεία δεν δανείστηκε μερικά εξάγραμμα ως διακόσμηση. Έλαβε τις δώδεκα κυρίαρχες μορφές ως τη δομή του χρονισμού της, μετέτρεψε το Καν και το Λι στους όρους με τους οποίους διατυπώνεται η κεντρική της λειτουργία, και διάβασε και τα εξήντα τέσσερα εξάγραμμα ως περιγραφή διεργασιών που εκτυλίσσονται μέσα σε ένα σώμα. Από όλες τις χρήσεις στις οποίες έχει υποβληθεί το Βιβλίο των Αλλαγών, αυτή είναι εκείνη που το αντιμετωπίζει λιγότερο από κάθε άλλη ως βιβλίο.
Συχνές ερωτήσεις
Τελευταίες Αναρτήσεις
Ανακαλύψτε την αρχαία σοφία των καρτών ταρώ και ξεκλειδώστε τα μυστήρια του πνευματικού σας ταξιδιού. Το ιστολόγιό μας είναι η πύλη σας για την κατανόηση του πλούσιου συμβολισμού, των νοημάτων και των πρακτικών εφαρμογών της ανάγνωσης ταρώ.