Islamic at Arabic na astrolohiya

Ano ang Islamic at Arabic na astrolohiya

Ang Islamic o Arabic na astrolohiya ay ang astrolohiya na pinapraktis sa Arabic at Persian, sa buong mundo ng Islam mula sa ika-8 hanggang ika-14 na siglo. Mga Muslim, Hudyo, Kristiyano, at Sabian ang mga practitioner nito (na ang dahilan kung bakit mas pinipili ng mga mananalaysay na tawagin itong "Arabic" para sa wika nito kaysa "Islamic" para sa pananampalataya). Tinawag ito ng mga may-akda nito na 'ilm ahkam al-nujum (ang agham ng mga paghuhusga ng mga bituin), at inilayo ito sa 'ilm al-hay'a (ang matematikal na astronomiya na nagbigay ng mga bilang nito). Ang astrologo (ang munajjim), ay isang opisyal din ng korte kaya naging isa rin siyang tagapayo (consultant). Nag-i-cast siya ng mga nativity, ngunit hinulaan din niya ang kapalaran ng mga dinastiya, pinili ang oras para sa isang kampanya o isang koronasyon, at sinagot ang mga tanong ng mga vizier at mangangalakal (merchants). Hindi lang pinanatili ng tradisyong ito ang Griyegong astrolohiya; pinagsama-sama rin nito ang heometriya ng Griyego, mga Persian na siklo ng kasaysayan, at matematika ng India sa isang sistema. Ipinaglaban ito sa mga termino ng physics ni Aristotle, at ipinadala ang resulta sa Europa.

Baghdad: isang lungsod na itinatag ng mga bituin

Lumuklok sa kapangyarihan ang dinastiyang Abbasid noong 750 at humiram ng marami sa ideya ng Sasanian na Persia pagdating sa paghahari, kabilang na ang Persian na nakasanayang pagbabasa sa kapangyarihan ng hari gamit ang mga bituin at pagbabayad para sa isang iskolarsip (scholarship). Ang pinakatanyag na pang-astrolohiyang hakbang nito ay ang pagkakatatag ng Baghdad. Hiniling ng caliph na si al-Mansur sa kanyang mga astrologo na sina Nawbakht (isang Persian) at Masha'allah (isang Hudyo mula Basra) na piliin ang sandali para sa mga unang laryo ng kanyang Bilog na Lungsod, at pinili nila ang hapon ng 31 Hulyo 762. Sa tsart na muling binuo ng mga modernong mananalaysay, ang Sagittarius ay umaangat (rising) at ang pinuno nito na si Hupiter (ang nakatataas na benefic) ay nakaupo sa unang bahay. Ito ay naging isang pangako ng mahaba at masaganang paghahari. Nakalagay ang Marte (ang planeta ng digmaan) sa ikaanim na bahay. Ang ikaanim ay isang mahina at cadent na bahay na naglilimita sa pinsalang kayang gawin ni Marte. Ito rin ang bahay ng kagalakan ng Marte sa pamamaraang Hellenistic, kaya pananatilihin ng lungsod ang lakas na martiyal (martial) nito nang hindi ibinabaling laban sa kanyang sarili. Nakikipagtalo pa rin ang mga mananalaysay tungkol sa mga detalye nito (kasama na rito kung nagtrabaho ba ang mga astrologo gamit ang isang sidereal na Persian zodiac sa halip na sa isang tropikal na zodiac).

Ang kilusan ng pagsasalin

Sa sumunod na dalawang siglo ay naging sentro ng malaking pagsisikap sa pagsasalin ang Baghdad. Nagbayad ang mga caliph para maisalin ang mga gawang Griyego, Syriac, Persian at Sanskrit sa Arabic. Kabilang dito lalo na si al-Ma'mun na naghari mula 813 hanggang 833, at mayayamang pamilya sa korte. Ang tradisyon ng aklatan at akademya na kilala bilang Bayt al-Hikma (House of Wisdom), ay nangangahulugang ang buong negosyong iyon. Naging Kitab al-Arba'a (Ang Aklat ng Apat) ang Tetrabiblos ni Ptolemy; nakarating sa pamamagitan ng Persian na bersyon ang patula na astrolohiya ni Dorotheus ng Sidon; nakilala rin si Vettius Valens; at binigyan ng mga Persian at Indian na mga talahanayan ng astronomiya (ang zij) ang mga astrologo ng mga posisyon ng planeta na kailangan nila. Ginampanan nang malaki ng mga Sabian ng Harran (isang pamayanan na nagpanatiling buhay sa lumang relihiyon sa bituin at kaalaman sa Hermetic) ang bahaging ito. Si Thabit ibn Qurra na kanilang kilalang-kilalang iskolar ay nagbasa ng Griyego, Syriac, at Arabic. Siya rin ang nagsalin at nagwasto ng matematikal na mga gawa na nakadepende sa astrolohiya.

Al-Kindi: astrolohiya bilang physics

Dumating ang Hellenistic na astrolohiya na nakabalot sa tadhana ng Stoic (Stoic fate), astral na relihiyon, at Hermetic mistisismo. Ang lahat ng ito ay mahirap itugma sa tawhid (ang ganap na kaisahan ng Diyos), at sa isang Manlilikha na malayang kumikilos. Kailangan ng mga astrologo na nagnanais ng lugar sa intelektwal na buhay ng mga Islamic ng isang natural na mekanismo, hindi ng isang pantheon (isang set ng mga diyos). Nagtustos ng isa ang pilosopong si al-Kindi, na namatay noong bandang 873. Sa kanyang 'On the Rays of the Stars' (na nabubuhay sa Latin bilang De radiis), inilarawan niya na ang bawat bagay sa mundo ay naglalabas ng mga ray sa lahat ng direksyon, at na ang mga bituin ay nagpapadala ng pinakamalakas at pinaka-inaayos na ray sa lahat (dahil sila ay napakalawak, walang-hanggan, at gawa sa dalisay na celestial na substansiya). Bumababa ang mga ray na ito sa mundo sa ibaba ng Buwan at gumaganap bilang mga sanhi rito, na nagpapainit, nagpapalamig, nagpapagalaw, at nagsasama-sama ng apat na elemento. Sa ganitong pananaw, huminto ang astrolohiya sa pagiging tagapag-interpretasyon ng mga babala at naging isa na itong pag-aaral ng pisikal na puwersa na kumikilos kahit na malayo. Ang parehong ideya ng radiation ay humubog sa medieval na optika at sa natural na mahika sa kalaunan ng mga manunulat na Europeo.

Si Abu Ma'shar at ang Great Introduction

Si Abu Ma'shar ng Balkh (na nabuhay mula 787 hanggang 886), ay ang pangunahing pigura ng tradisyon. Sinasabi ng mga kwento ng kanyang mag-aaral na si Shadhan na nagsimula siya bilang isang iskolar ng hadith, at lumipat sa astronomiya at astrolohiya lamang sa kanyang pagtanda. Nangyari ito matapos nilang mag-away ni al-Kindi, at nagpatuloy pa siya upang maging pinakamaraming isinulat at sikat na astrologo sa kanyang siglo. Ang ilang mga kapanahon niya, at kasama na doon si al-Biruni, ay inakusahan siyang kumuha ng mas marami kay al-Kindi kaysa sa inamin nito. Nagbubukas ang kanyang Great Introduction to the Science of the Judgments of the Stars sa isang mahabang depensa ng sining na hinango mula sa Physics at On Generation and Corruption ni Aristotle. Ipinangatuwiran niya na ang walang-hanggang pabilog na paggalaw ng kalangitan ay kumikilos sa apat na elemento na ginagawa silang maghalo, uminit, lumamig, at maghiwalay. Dahil dito, hinuhubog ng posisyon, aspeto at distansya ng mga planeta ang lagay ng panahon, mga nabubuhay na katawan, at mga gawain ng tao sa ibaba. Ang Diyos ay nananatiling unang dahilan na nagpapakilos sa pinakalabas (outermost) na globo; samantalang pangalawang dahilan naman ang mga planeta, sila ang mga gear kung saan naaabot ng kaayusan ng Diyos ang mundo. Sinagot ng argumentong ito ang pangunahing pagtutol sa teolohikal ng panahong iyon. Mahalaga rin ito higit pa sa astrolohiya: ipinakita ng mananalaysay na si Richard Lemay na ang mga salin sa Latin ng aklat nina John ng Seville (1133) at Hermann ng Carinthia (1140), ay kabilang sa mga unang teksto na nagbalik sa natural na pilosopiya ni Aristotle sa Kanlurang Europa, bago dumating sa Latin ang sariling mga gawa mismo ni Aristotle.

Isinulat ang kasaysayan sa mga conjunction

Ang astrolohiyang Hellenistic ay tungkol lamang sa mga birth chart ng mga indibidwal. Ang Arabic na tradisyon, na kumukuha sa mga ideya ng Sasanian na Persia tungkol sa mga panahon ng mundo, ay ginawang isang malaki at sistematikong larangan ang mundane na astrolohiya (ang astrolohiya ng mga bansa, dinastiya, relihiyon at lagay ng panahon). Iniakma ng Book of Thousands ni Abu Ma'shar ang napakalaking Indian at Persian na mga siklo ng oras sa mundo sa kasaysayan ng mga banal na kasulatan. Naglagay ito ng isang conjunction ng lahat ng planeta sa simula ng Aries noong 3102 BCE at itinatakda ang petsa ng Baha sa pamamagitan nito. Ang kanyang Book of Conjunctions naman ang bumuo sa paraan ng pagtatrabaho nina Hupiter at Saturno (ang dalawang pinakamabagal na planeta na nakikita ng mata). Nagkikita sila nang pangkalahatan (roughly) bawat dalawampung taon, at bawat pagkikita ay bumabagsak ng humigit-kumulang 243 degrees mula sa huli nitong pagtatagpo. Nagpapanatili ito sa serye ng mga conjunction sa loob ng tatlong sign ng isang elemento nang halos 240 taon bago ito lumipat sa susunod na elemento. Pagkalipas ng mga 960 taon ay dadaan ang serye sa lahat ng apat na elemento at babalik sa kung saan ito nagsimula. Binabasa ng mga astrologo ang tatlong sukat na ito bilang tatlong sukat ng kaganapan:

• ang solong conjunction (bandang bawat 20 taon o higit pa), para sa mga pag-aalsa, mga lokal na pinuno at panandaliang kaguluhan;
• ang paglipat ng elemento (mga bawat 240 taon), para sa mga bagong kilusang relihiyoso, ang pagbangon at pagkasira ng mga estado, at mga pagbabago sa mga dinastiya;
• ang pagbabalik sa unang elemento (mga bawat 960 taon o higit pa), para sa paglilipat ng kapangyarihan sa mundo at ang pagdating ng mga propeta.

Ginamit ang pamamaraan na ito sa pabalik at pasulong. Tinukoy ng mga astrologo na isinilang si Propeta Muhammad noong 571, sa hindi matagal na panahon pagkatapos lumipat ng mga conjunction sa water signs sa pagtatagpo sa Scorpio, at binasa nila ang mga kaganapan pagkatapos niyon sa maagang pagdating ng Islam laban sa parehong siklo. Sa pagtingin sa hinaharap, hinanap nila sa mga darating na pagbabago ang mga senyales ng katapusan ng pamumuno ng Abbasid. Binasang-muli ito ng mga manunulat noong pinagnakawan ng mga Mongol ang Baghdad noong 1258 (kung kailan ipinapatay ni Hulagu Khan ang huling caliph ng Abbasid), bilang pagtupad sa mga naturang babala. Ang tanyag na conjunction ng lahat ng planeta sa Libra noong 1186, na nagpasimula ng pagkalat ng mga nakapanlulumong hula tungkol sa katapusan ng mundo sa buong Europa at Gitnang Silangan, ay nagpapakita kung gaano kaseryoso ang pagtanggap sa doktrinang ito.

Mga bahay, instrumento at eksaktong oras

Pangunahing ginamit ng mga Hellenistic na astrologo ang buong sign na mga bahay, kung saan ang bawat sign ng zodiac ay isang bahay na binibilang mula sa umaangat (rising) na sign. Pabor sa pamamaraang quadrant na naghahati sa kalangitan mula sa sariling abot-tanaw at meridian ng tagamasid (observer) ang mga astronomo sa mundo ng Islam. Sila ang mga nagsanay sa spherical trigonometry at inatasan na ayusin nang tumpak ang mga oras ng panalangin at direksyon ng Mecca. Ang pinakamalawak na ginamit na sistema ay ang itinuro ni al-Qabisi, kilala rin sa Latin bilang Alcabitius. Ang kanyang Introduction to the Art of the Judgments of the Stars, na isinulat para sa korte ng Sayf al-Dawla sa Aleppo at isinalin ni John ng Seville, ay naging pamantayang aklat-aralin sa astrolohiya ng mga medieval na unibersidad ng Europa. Nakabatay sa oras ang kanyang pamamaraan; Kinukuha nito ang diurnal na semi-arc ng degree ng Ascendant, ang oras na kailangan ng degree na iyon upang maglakbay mula sa silangang abot-tanaw hanggang sa Midheaven, at hinahati ito sa tatlong pantay na bahagi. Susunod ay ibabalik ang mga dibisyon sa ecliptic sa mga lupon ng oras (hour circles) para hanapin ang mga cusp sa pang-onse, labindalawa, pangalawa, at pangatlong mga bahay. Nangangailangan ng mga trigonometrikong talahanayan ang mano-manong paggawa nito, ngunit pinabilis ito gamit ang astrolabe: iminapa ng tanso na instrumentong ito ang globo ng kalangitan papunta sa isang patag na plato sa pamamagitan ng stereographic na pag-project. Ang mga gumagawa ng instrumento sa Baghdad at pagkatapos sa al-Andalus, ay nag-ukit ng mga linya ng bahay sa mga plato para sa isang partikular na latitude, kaya ang pagliko ng mapa ng bituin sa tamang oras ay nagpapakita na agad sa mga cusp sa isang sulyap.

Ang mga Lot, o Arabic Parts

Ang isang Lot ay isang punto sa tsart na matatagpuan sa pamamagitan ng pagkuha sa distansya sa pagitan ng dalawang punto at muling pagsukat mula sa Ascendant. Ginamit ng mga Griyego ang isang maliit na set, pinakakilala dito ay ang pitong Hermetic Lots na inilista ni Paulus Alexandrinus. Pinalawak ito ng mga astrologong Arabic sa halos lahat ng aspeto ng buhay ng tao, at detalyado itong isinaayos ni al-Biruni sa kanyang Book of Instruction in the Elements of the Art of Astrology (isinulat noong 1029). Nakilala ito sa Europa bilang ang mga Arabic Part. Ang mga pinakakilala ay:

• ang Lot of Fortune (Ascendant plus Buwan minus Araw sa day chart), ay lunar na Lot ng katawan, kalusugan, at materyal na kalagayan;
• ang Lot of Spirit (Ascendant plus Araw minus Buwan sa day chart), ay ang solar na Lot ng kagustuhan, pagkilos, at bokasyon;
• ang Lot of Wealth (Ascendant plus ang cusp ng pangalawang bahay minus ang pinuno ng pangalawa), para sa mga ari-arian at mga pagmamay-ari;
• ang Lot of Death (Ascendant plus ang cusp ng ikawalong bahay minus ang Buwan), na binabasa nang patalinhaga kaysa sa bilang isang petsa. Ito ay para sa mga paksa ng ikawalong bahay (mga pagtatapos, pagkalugi at mana).

Sa isang night chart nagpapalit ng puwesto ang Araw at Buwan sa unang dalawang formula. Sa pamamagitan ng paggawa ng isang tanong sa isang punto na maaaring matagpuan at panoorin, binigyan ng Lot ang mga munajjim ng isang paraan upang suriin nang hiwalay ang halos anumang bagay (mula sa kasal hanggang sa resulta ng isang sakit).

Mga dignidad at ang almuten

Dahil maraming mga planeta, bahay, at Lot sa laro, nangailangan ang mga astrologo ng paraan upang magpasya kung aling mga detalye ang nagdadala ng pinakamabigat na halaga. Ginawa nilang pormal ang mga pangunahing dignidad, (ang lakas na nakukuha ng isang planeta mula sa sign nito sa pamamagitan ng domicile, exaltation, triplicity, term at face), at idinagdag ang mga hindi sinasadyang dignidad tulad ng posisyon ng bahay, bilis, at visibility. Mula rito ay lumitaw ang almuten, na mula sa Arabic na al-mubtazz (ang nagwagi). Iniiskor ng astrologo ang dignidad ng bawat planeta sa mga pangunahing punto ng tsart, kadalasan sa Ascendant, Araw, Buwan, Lot of Fortune, at ang bago o kabilugan ng buwan bago ang kapanganakan. Ang planeta na may pinakamataas na kabuuan ang siyang almuten sa buong nativity, na ginawa ring namamahalang impluwensya nito, at nagsilbing mahalagang gabay sa pagtingin sa haba ng buhay. Ginamit nina Masha'allah at Abu Ma'shar ang mga naturang pamamaraan, na dinala ni Guido Bonatti sa Latin na astrolohiya noong ikalabintatlong siglo.

Horary at electional na astrolohiya

Nangailangan din ang mga korte ng mabilisang mga sagot. Nagtanong ang mga caliph, vizier, at mangangalakal tungkol sa kalakalan, digmaan, sakit, at kasal, at sinagot ito ng mga astrologo gamit ang horary na astrolohiya (isang tsart na nai-cast para sa mismong sandali na may nagtanong), at electional na astrolohiya (ang pagpili ng isang magandang sandali upang magsimula ng isang bagay). Ibinigay ni Sahl ibn Bishr, isang Hudyong astrologo noong ikasiyam na siglo na kilala sa Latin bilang Zahel, ang parehong mga panuntunan sa paggawa nito. Itinakda ng kanyang mga aklat kung kailan nangangahulugan na matatapos ang bagay sa applying aspect ng dalawang planeta, at kung kailan ito puputulin, ihaharang, o bubiguin ng isa pang planeta. Hindi kailangan ng kanyang mga panuntunan ng anumang data ng kapanganakan, kaya naging kapaki-pakinabang ang mga ito sa sinumang may katanungan. Si Sahl ay kabilang sa mga unang awtor na isinalin sa Espanya noong ika-labindalawang siglo, at ang kanyang mga patakaran ay nanatili sa mga kasanayang horary ng mga Europeo sa kalaunan.

Ang mga kritiko: teolohiya, astronomiya, at kasaysayan

Mula noong ikalabing-isang siglo ang pagiging ganap sa nilalaman (synthesis) ay inatake mula sa ilang panig. Pumunta ang teologo na si al-Ghazali, sa The Incoherence of the Philosophers sa ugat ng pagtatanggol ni Abu Ma'shar sa pamamagitan ng pagtangging ang anumang dahilan (causes) ang gumagawa ng epekto nito. Hindi sinusunog ng apoy ang bulak dahil sa kalikasan nito; nililikha ng Diyos ang pagkasunog kapag nagkadikit ang dalawa. At kadalasan niyang pinapanatili ang regular na huwarang ito (ang nakasanayan ng Diyos), nang sa gayon ay mamuhay ang mga tao sa isang maayos na mundo (habang nananatiling malayang lumabag dito). Kung walang sariling kapangyarihan ang mga nilikhang bagay, hindi maaaring maging sanhi ng anuman ang mga planeta, at nagiging isang pagtatangka ang hudisyal na astrolohiya upang basahin ang mga desisyon ng Diyos. Sinagot siya nang punto-por-punto ni Ibn Rushd ng Córdoba sa kanyang The Incoherence of the Incoherence. Ipinangatwiran niya na hindi magkakaroon ng siyensiya kung walang matibay na dahilan (causes), ngunit wala pa rin siyang labis na paniniwala sa mga tiyak na hula ng mga astrologo. Nagtaas naman ng iba't ibang pagdududa ang mga astronomo. Ibinunyag ng Doubts Concerning Ptolemy ni Ibn al-Haytham ang mga pisikal na kontradiksyon sa mga modelong Griyego. Sa obserbatoryo naman ng Maragha (itinatag noong 1259 sa ilalim ni Nasir al-Din al-Tusi), nabuo ang pag-aaral sa matematika sa kalangitan bilang isang disiplina sa sarili nitong karapatan. Gumawa ito ng mga modelo gaya ng 'Tusi couple' na muling lumitaw sa Copernicus. Bagaman nawalan ang astrolohiya ng kalakhang katayuan nito sa mga astronomo, mismong si al-Tusi ay nagsilbi pa ring astrologo sa pinuno ng Mongol. Sa huli, tinanggihan ng mananalaysay na si Ibn Khaldun, sa kanyang Muqaddimah ng 1377, ang doktrina ng mga conjunction bilang isang instrumento para sa kasaysayan. Ikinatuwiran niya na ang mga estado ay bumangon at bumagsak sa pamamagitan ng 'asabiyya (ang pagkakaisa na nagbubuklod sa isang grupo), at ng mga puwersa ng ekonomiya (sa halip na mula sa pagdaan ni Hupiter at Saturno mula sa isang elemento patungo sa susunod). Itinuring niyang walang basehan at ipinagbabawal ang inaangkin ng mga astrologo na makikita nila ang hinaharap na hindi pa nagaganap.

Ang pamana sa Europa

Pinahina ng mga kritiko ang astrolohiya sa loob ng mundo ng Islamic, ngunit noon ay tumawid na ang tradisyon sa Mediteraneo. Noong ika-labindalawang siglo sa Toledo, Sicily at sa timog na Pransya, ay isinalin ng mga tagasalin gaya nina John ng Seville at Hermann ng Carinthia, sina Abu Ma'shar, al-Qabisi, Sahl at Masha'allah patungo sa Latin. Ang mga aklat na ito ang naging syllabus ng astrolohiya sa mga bagong unibersidad, kung saan ang paksa ay itinuro na kasama ng medisina at matematika. Ang European na astrolohiya ay humiram ng teknikal na bokabularyo nito mula sa wikang Arabic, kasama ng mga aklat. Ang teoryang Great conjunction, quadrant houses, the Arabic Parts, ang almuten at ang mga panuntunan ng horary ay umabot lahat sa Kanluran sa pamamagitan ng rutang ito. Sila ay nananatiling backbone ng tradisyonal na Western na astrolohiya ngayon.

Paano basahin ang seksyong ito

Ang mga cards ng kabanata sa itaas ay sumusunod sa tradisyon mula sa pagkakatatag ng Baghdad hanggang sa pagpuna ni Ibn Khaldun. Pinapangalanan din ng mga figures sa ibaba ang mga taong humubog dito. Basahin ang mga naunang kabanata kung paano binuo ang sining, ang gitnang mga kabanata para sa mga pamamaraan nito, at ang mga huling bahagi para sa mga pagtatalo laban dito at ang daan na tinahak nito patungo sa Europa. Ipinapresenta ang astrolohiya rito bilang kasaysayan at bilang isang simbolikong wika para sa pagmuni-muni, at hindi isang pangako ng mga tiyak na resulta (fixed outcomes). Ang tradisyon at mga pamamaraan nito ay mababasa sa 52 mga wika ng sistema ng Tarot Academy.