ताईत · उद्देश

दृष्ट लागण्याविरुद्ध

इतर नावे: नजर, वाईट नजर (Nazar), माती (mati), आयन हरा (ayin hara), माल दे ओजो (mal de ojo), मालओचियो (malocchio)

एखाद्याच्या दृष्टीतून होणारी हानी, जी सहसा हेव्यापोटी आणि नकळत होते, आणि त्याविरुद्ध लोक करतात ते चार उपाय.

थोडक्यात

श्रद्धेची व्याप्ती
पोर्तुगाल ते बांगलादेश, आणि त्यातून निर्माण झालेला प्रत्येक समाज
सहसा कशामुळे
मत्सर किंवा हेवा (phthonos), बऱ्याचदा हेतू नसताना
सर्वाधिक धोका कोणाला
लहान मुले, नववधू, गुरेढोरे, नवीन यश मिळालेले लोक
चार उपाय
परावर्तित करणे, रंग, लक्ष विचलित करणे, शोषून घेणे
तोंडी उपाय
माशाअल्लाह, केन अयन होरा, फ्टू फ्टू
पहिली नोंद
सुमेरियन आणि अक्कडियन ग्रंथांमध्ये

दृष्ट लागणे म्हणजे काय

हा समज असा आहे की एखादी व्यक्ती केवळ बघून हानी पोहोचवू शकते, आणि अशी दृष्टी सहसा हेवा किंवा कौतुकाची असते. हा एक महत्त्वाचा मुद्दा आहे जो बऱ्याचदा बाहेरच्या लोकांना समजत नाही: बऱ्याच प्रकरणांमध्ये दृष्ट लावणारी व्यक्ती जादूटोणा करणारी नसते आणि तिचा कोणताही वाईट हेतू नसतो. एखादा शेजारी जेव्हा खरोखरच 'किती सुंदर बाळ आहे' असे म्हणतो, तेव्हा तोच खरा धोका असू शकतो.

ग्रीक भाषेने या परंपरेला तिचे विश्लेषणात्मक शब्द दिले आहेत. Phthonos म्हणजे मत्सर, जी नुकसान करणारी शक्ती आहे, आणि baskania म्हणजे दृष्ट लावण्याची कृती. या शक्तीला द्वेष न म्हणता मत्सर म्हणाल्यामुळे दृष्ट लागणे ही केवळ एक अलौकिक गोष्ट न राहता एक सामाजिक यंत्रणा बनते. हे दिखाव्यावर नियंत्रण ठेवते, यश मिळालेल्या व्यक्तींना स्तुती नम्रपणे नाकारण्यास भाग पाडते, आणि समाजातील सर्वसामान्य नाराजी व्यक्त करण्यासाठी एक मार्ग देते. मानववंशशास्त्रज्ञांनी गेल्या शतकापासून हे नोंदवले आहे की जेथे संसाधने स्पष्टपणे मर्यादित असतात आणि एका कुटुंबाचा फायदा हा दुसऱ्याचे नुकसान मानला जातो, तेथे दृष्ट लागण्यावर सर्वाधिक विश्वास असतो.

याचा उल्लेख सुमेरियन आणि अक्कडियन ग्रंथांमध्ये, संपूर्ण प्राचीन ग्रीक आणि लॅटिन साहित्यात, तल्मूड आणि हदीसमध्ये आढळतो. तसेच भूमध्य समुद्र, मध्य पूर्व, दक्षिण आशिया, लॅटिन अमेरिका आणि त्यांच्याशी संबंधित असलेल्या प्रत्येक समाजात हे सातत्याने दिसून येते.

सर्वाधिक धोका कोणाला असतो

नेहमीप्रमाणे: लहान मुले, नववधू, गरोदर स्त्रिया, सुंदर मुले, मौल्यवान गुरे, नवीन घरे, नवीन गाड्या, चांगले पीक, अचानक मिळालेले यश. थोडक्यात सांगायचे तर, ज्याकडे लोक वळून पाहतात अशा कोणत्याही गोष्टीला दृष्ट लागू शकते.

म्हणूनच संरक्षणात्मक उपाय प्रामुख्याने लहान मुलांसाठी केले जातात. ज्या समाजात बालमृत्यूचे प्रमाण जास्त होते, तेथे एक निरोगी बाळ हे त्या घरातील सर्वात मोठे आणि सर्वात नाजूक सौभाग्य मानले जायचे. दृष्ट लागण्यावरील विश्वासामुळे या सौभाग्याच्या हानीचे स्पष्टीकरण आणि ते टाळण्याचा मार्ग दोन्ही मिळतात.

याकडे केवळ एक गप्पांचा विषय म्हणून न पाहता एक दखलपात्र गुन्हा म्हणून पाहिले गेले, आणि इजिप्शियन पपायरस या गोष्टीची पुष्टी देतो. इ.स. १९७ मध्ये फयूम येथील करानीसमध्ये, गेमेलस होरिओन नावाच्या रोमन सैनिक आणि जमीनदाराने त्याच्या शेजाऱ्यांबद्दल स्थानिक अधिकाऱ्याकडे तक्रार केली (P.Mich. VI ४२३ ते ४२४). त्याची दृष्टी कमकुवत आहे हे माहीत असल्याने, जे प्राचीन काळी दृष्ट लागण्याशी जोडले जायचे, ते शेजारी त्याच्या जमिनीवर brephos म्हणजे एक मृत बाळ घेऊन आले जेणेकरून ते त्याला phthonos (मत्सराच्या) जाळ्यात अडकवू शकतील. त्यानंतर त्यांनी ते बाळ गावातील ज्येष्ठांसमोर त्याच्या अंगावर फेकले आणि तो तिथे उभा असताना त्याचे पीक घेऊन गेले. त्यावेळी नक्की काय घडत होते हे काहीही असले तरी, रोमन प्रशासनाला चोरीच्या बरोबरीने मत्सराच्या कृतीला दिवाणी गुन्हा मानण्याची विनंती केली गेली होती.

बऱ्याच परंपरांमध्ये स्वतःलाच दृष्ट लागण्याचा धोकाही मानला जातो. स्वतःच्या यशाचे मोठ्याने कौतुक करण्यास मनाई आहे, आणि ज्यू, अरबी, ग्रीक आणि तुर्की प्रथेमध्ये स्तुती केल्यानंतर तिचे वाईट परिणाम टाळण्यासाठी काही शब्द वापरले जातात: mashallah, kein ayin hora, ftou ftou. अनेक समुदायांमध्ये लहान मुलांचे कौतुक करताना हे शब्द न वापरणे ही असभ्यता मानली जाते.

चार उपाय

परावर्तित करणे. नजर परत पाठवणे. आरसे, चकचकीत धातू, आणि सर्वात महत्त्वाचे म्हणजे निळ्या काचेचे मणी (nazar), जे दृष्ट लागण्याच्या समस्येला तिच्याच रूपात उत्तर देते.

रंगाने प्रभाव मोडणे. दृष्टीत काहीतरी चमकदार आणि अनपेक्षित आणणे. लाल रंग सर्वात सामान्य आहे, त्यामुळे लहान मुले आणि गुरांना लाल दोरा बांधला जातो; पूर्व भूमध्य प्रदेशात निळा रंग वापरला जातो; आणि दक्षिण आशियामध्ये सुंदर मुलांच्या चेहऱ्यावरील परिपूर्णता बिघडवण्यासाठी मुद्दाम काजळाचा काळा डाग लावला जातो.

लक्ष विचलित करणे. लक्ष वेधून घेण्यासाठी काहीतरी विचित्र किंवा असंगत गोष्ट ठेवणे. इटालियन हॉर्न, रोमन फॅसिनम, हाताने केलेला विशिष्ट इशारा, किंवा दारावर ठेवलेला एखादा भेसूर चेहरा.

शोषून घेणे. हानी शोषून घेण्यासाठी एखादी गोष्ट देणे. मणी जो तडकतो, शरीरावरून उतरवून फोडलेले अंडे, पाण्यात ओतलेले शिसे, किंवा जाळलेली तुरटी. लॅटिन अमेरिकन limpia आणि तुर्की kurşun dökme दोन्ही याच प्रकारे काम करतात, आणि दोन्हीमध्ये शेवटी वापरलेल्या वस्तूची विल्हेवाट लावली जाते.

निदान आणि उपाय

हे प्रतिबंधात्मक उपायांपेक्षा वेगळे आहे आणि ते समजून घेणे महत्त्वाचे आहे. दृष्ट लागण्यावर विश्वास असलेल्या बहुतेक संस्कृतींमध्ये, एखाद्याला दृष्ट लागली आहे का हे तपासण्यासाठी आणि ती काढण्यासाठी एक विशिष्ट पद्धत असते. सहसा ही प्रक्रिया अशी एखादी विशिष्ट व्यक्ती करते, बहुधा एखादी वृद्ध स्त्री, जिने ती पद्धत दुसऱ्याकडून शिकलेली असते.

काही सामान्य चाचण्या: पाण्यात तेल टाकून ते कसे पसरते हे पाहणे, शरीरावरून अंडे ओवाळणे आणि ते ग्लासात फोडणे, किंवा दृष्ट काढणाऱ्या व्यक्तीला जांभया येणे आणि डोळ्यांतून पाणी येणे, जे दृष्ट निघाल्याचे लक्षण मानले जाते.

काही सामान्य उपाय: अंडे, मेणबत्ती, मीठ किंवा तुरटी शरीरावरून उतरवणे आणि नंतर ते चौकात किंवा वाहत्या पाण्यात टाकून देणे; मुस्लिम प्रथेमध्ये कुराणातील शेवटचे दोन अध्याय पठण करणे; आणि ग्रीक आणि स्लाविक प्रथेमध्ये अशी एक प्रार्थना जी वर्षातील विशिष्ट वेळी आणि फक्त एकाच व्यक्तीला शिकवली जाऊ शकते.

या प्रथा धार्मिक आणि राजकीय भेदांच्या किती पलीकडे आहेत, याचे एक उत्तम उदाहरण सायप्रसमध्ये पाहायला मिळते. ग्रीक आणि तुर्की अशा दोन्ही सायप्रियट घरांमध्ये, मातीच्या भांड्यात गरम निखाऱ्यांवर वाळलेली ऑलिव्हची पाने जाळून आणि त्याचा धूर घरात, गुरांवर आणि माणसांभोवती फिरवून kapnisma केले जाते. हाच विधी आणि तीच पाने अशा एका सीमेच्या दोन्ही बाजूला पाहायला मिळतात, जिथे इतर जवळजवळ सर्वच गोष्टींमध्ये मतभेद आहेत.

या उपायांसाठी काहीही खर्च येत नाही, यात एक लक्ष देणारी व्यक्ती त्रासात असलेल्या व्यक्तीसोबत वेळ घालवते, आणि शेवटी एक दृश्य वस्तू नष्ट केली जाते. यात इतर काहीही असले तरी, हा व्यावहारिक आधाराचा एक अत्यंत विचारपूर्वक तयार केलेला मार्ग आहे.

लोक दृष्ट लागण्यावर काय करतात

प्रतिबंध, बचाव आणि प्रमाणित शाब्दिक वाक्ये.

  1. अनोळखी व्यक्तीची नजर जिथे सर्वात आधी पडेल तिथे मणी, हाताचा आकार (hamsa) किंवा हॉर्न ठेवा: जसे की लहान बाळाची पाठ, दुकानाचा दरवाजा किंवा गाडीचा आरसा.
  2. लाल किंवा निळा रंग वापरा. हा चार उपायांपैकी सर्वात स्वस्त आणि सहज वापरता येण्याजोगा उपाय आहे.
  3. कोणत्याही गोष्टीची स्तुती केल्यानंतर ठराविक वाक्ये वापरा: जसे की माशाअल्लाह, केन अयन होरा, फ्टू फ्टू किंवा स्थानिक भाषेतले तशाच अर्थाचे वाक्य.
  4. स्वतःच्या यशाबद्दल केलेली स्तुती लगेच स्वीकारण्याऐवजी ती नम्रपणे टाळा. हा या प्रथेचा एक सामाजिक भाग आहे.
  5. तडकलेला मणी कधीही दुरुस्त करू नका. त्याने काहीतरी वाईट शोषून घेतले आहे; त्याऐवजी दुसरा मणी वापरा.
  6. दृष्ट लागल्याचा संशय असल्यास, परंपरेनुसार एखादी वस्तू वापरण्यापेक्षा अशी व्यक्ती शोधली जाते जिला दृष्ट काढण्याची पद्धत माहीत आहे.

दृष्ट लागणे हा मुद्दाम दिलेला शाप नाही, आणि त्याला शाप मानणे म्हणजे ही संपूर्ण परंपरा चुकीची समजून घेणे होय. यातील जवळपास सर्वच प्रथा एकमेकांना ओळखणाऱ्या लोकांमध्ये होणाऱ्या सामान्य आणि नकळत होणाऱ्या मत्सरापासून संरक्षण करण्यासाठी असतात.

दृष्ट लागण्याविरुद्ध वापरले जाणारे ताईत

परंपरेतील मुख्य वस्तू.

पोवळे, चांदी आणि निळ्या रंगाची काच हे या परंपरेचे वैशिष्ट्यपूर्ण साहित्य आहे आणि प्रत्येकासाठी एक स्वतंत्र पृष्ठ आहे.

चिंतनासाठी प्रश्न

  • दृष्ट सहसा नकळतपणे, मत्सरामुळे लागते. तुम्हाला कधी असे वाटले आहे का की कोणीतरी तुमच्याकडे तशा नजरेने पाहिले आहे, किंवा तुम्ही स्वतः कोणाकडे तसे पाहिले आहे?
  • संपूर्ण संस्कृती तुम्हाला स्तुती नम्रपणे नाकारण्यास भाग पाडते. यामुळे तुम्ही स्वतःच्या यशाबद्दल ज्या प्रकारे बोलता, त्यात काय बदल होईल?
  • या उपायामध्ये एक लक्ष देणारी व्यक्ती आणि एक नष्ट केलेली वस्तू असते. यात नक्की कशामुळे फरक पडत असेल?

वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न

पुढील नशीब आणि भाग्य
सर्व आठ हेतू

नवीनतम पोस्ट

टॅरो कार्डांचे प्राचीन ज्ञान शोधा आणि तुमच्या आध्यात्मिक प्रवासातील रहस्ये उलगडा. टॅरो वाचनाचे समृद्ध प्रतीकशास्त्र, अर्थ आणि व्यावहारिक उपयोग समजून घेण्यासाठी आमचा ब्लॉग हे तुमचे प्रवेशद्वार आहे.