नात्यांचे ज्योतिषशास्त्र

राशी सुसंगतता

दोन राशी, चार प्रकारची नाती. स्वतःच्या राशीसोबतच्या जोडीसह, बारा राशींच्या प्रत्येक जोडीचे प्रेम, व्यवसाय, मैत्री आणि कुटुंबासाठी वाचन. या वाचनात राशींमधील कोन, त्यांची तत्त्वे आणि स्वामी, तसेच वैदिक जुळवणीचे नियम बाजूला दिलेले आहेत. ही दोन व्यक्तींच्या गती आणि स्वभावातील फरकांसाठी असलेली भाषा आहे, कुणावरही दिलेला निकाल नाही.

दोन राशी निवडा

78
जोड्या
4
नात्यांचे प्रकार
12
राशी

राशीनुसार सुसंगतता

एकाच पानावर बाराही राशींच्या जोड्या पाहण्यासाठी तुमच्या स्वतःच्या राशीपासून सुरुवात करा.

मेष अग्नी · चर वृषभ पृथ्वी · स्थिर मिथुन वायू · द्विस्वभाव कर्क जल · चर सिंह अग्नी · स्थिर कन्या पृथ्वी · द्विस्वभाव तूळ वायू · चर वृश्चिक जल · स्थिर धनु अग्नी · द्विस्वभाव मकर पृथ्वी · चर कुंभ वायू · स्थिर मीन जल · द्विस्वभाव

संपूर्ण तक्ता

तुम्ही निवडलेल्या नात्यासाठी प्रत्येक जोडी एका दृष्टीक्षेपात. जोडीमध्ये सहसा किती ताण असतो हे रंग दर्शवतात, ती जोडी काम करू शकेल की नाही हे नाही.

प्रवाही साध्य आव्हानात्मक
♈मेष ♉वृषभ ♊मिथुन ♋कर्क ♌सिंह ♍कन्या ♎तूळ ♏वृश्चिक ♐धनु ♑मकर ♒कुंभ ♓मीन
♈ मेष · मेष: साध्य मेष · वृषभ: आव्हानात्मक मेष · मिथुन: प्रवाही मेष · कर्क: आव्हानात्मक मेष · सिंह: प्रवाही मेष · कन्या: आव्हानात्मक मेष · तूळ: साध्य मेष · वृश्चिक: आव्हानात्मक मेष · धनु: प्रवाही मेष · मकर: आव्हानात्मक मेष · कुंभ: प्रवाही मेष · मीन: आव्हानात्मक
♉ वृषभ · मेष: आव्हानात्मक वृषभ · वृषभ: साध्य वृषभ · मिथुन: आव्हानात्मक वृषभ · कर्क: प्रवाही वृषभ · सिंह: आव्हानात्मक वृषभ · कन्या: प्रवाही वृषभ · तूळ: आव्हानात्मक वृषभ · वृश्चिक: आव्हानात्मक वृषभ · धनु: आव्हानात्मक वृषभ · मकर: प्रवाही वृषभ · कुंभ: आव्हानात्मक वृषभ · मीन: प्रवाही
♊ मिथुन · मेष: प्रवाही मिथुन · वृषभ: आव्हानात्मक मिथुन · मिथुन: साध्य मिथुन · कर्क: आव्हानात्मक मिथुन · सिंह: साध्य मिथुन · कन्या: आव्हानात्मक मिथुन · तूळ: प्रवाही मिथुन · वृश्चिक: आव्हानात्मक मिथुन · धनु: साध्य मिथुन · मकर: आव्हानात्मक मिथुन · कुंभ: प्रवाही मिथुन · मीन: आव्हानात्मक
♋ कर्क · मेष: आव्हानात्मक कर्क · वृषभ: प्रवाही कर्क · मिथुन: आव्हानात्मक कर्क · कर्क: साध्य कर्क · सिंह: साध्य कर्क · कन्या: प्रवाही कर्क · तूळ: आव्हानात्मक कर्क · वृश्चिक: प्रवाही कर्क · धनु: आव्हानात्मक कर्क · मकर: साध्य कर्क · कुंभ: आव्हानात्मक कर्क · मीन: प्रवाही
♌ सिंह · मेष: प्रवाही सिंह · वृषभ: आव्हानात्मक सिंह · मिथुन: साध्य सिंह · कर्क: साध्य सिंह · सिंह: साध्य सिंह · कन्या: आव्हानात्मक सिंह · तूळ: प्रवाही सिंह · वृश्चिक: आव्हानात्मक सिंह · धनु: प्रवाही सिंह · मकर: आव्हानात्मक सिंह · कुंभ: साध्य सिंह · मीन: आव्हानात्मक
♍ कन्या · मेष: आव्हानात्मक कन्या · वृषभ: प्रवाही कन्या · मिथुन: आव्हानात्मक कन्या · कर्क: प्रवाही कन्या · सिंह: आव्हानात्मक कन्या · कन्या: साध्य कन्या · तूळ: आव्हानात्मक कन्या · वृश्चिक: प्रवाही कन्या · धनु: आव्हानात्मक कन्या · मकर: प्रवाही कन्या · कुंभ: आव्हानात्मक कन्या · मीन: साध्य
♎ तूळ · मेष: साध्य तूळ · वृषभ: आव्हानात्मक तूळ · मिथुन: प्रवाही तूळ · कर्क: आव्हानात्मक तूळ · सिंह: प्रवाही तूळ · कन्या: आव्हानात्मक तूळ · तूळ: साध्य तूळ · वृश्चिक: आव्हानात्मक तूळ · धनु: प्रवाही तूळ · मकर: आव्हानात्मक तूळ · कुंभ: साध्य तूळ · मीन: साध्य
♏ वृश्चिक · मेष: आव्हानात्मक वृश्चिक · वृषभ: आव्हानात्मक वृश्चिक · मिथुन: आव्हानात्मक वृश्चिक · कर्क: प्रवाही वृश्चिक · सिंह: आव्हानात्मक वृश्चिक · कन्या: प्रवाही वृश्चिक · तूळ: आव्हानात्मक वृश्चिक · वृश्चिक: आव्हानात्मक वृश्चिक · धनु: आव्हानात्मक वृश्चिक · मकर: साध्य वृश्चिक · कुंभ: आव्हानात्मक वृश्चिक · मीन: प्रवाही
♐ धनु · मेष: प्रवाही धनु · वृषभ: आव्हानात्मक धनु · मिथुन: साध्य धनु · कर्क: आव्हानात्मक धनु · सिंह: प्रवाही धनु · कन्या: आव्हानात्मक धनु · तूळ: प्रवाही धनु · वृश्चिक: आव्हानात्मक धनु · धनु: साध्य धनु · मकर: आव्हानात्मक धनु · कुंभ: प्रवाही धनु · मीन: आव्हानात्मक
♑ मकर · मेष: आव्हानात्मक मकर · वृषभ: प्रवाही मकर · मिथुन: आव्हानात्मक मकर · कर्क: साध्य मकर · सिंह: आव्हानात्मक मकर · कन्या: प्रवाही मकर · तूळ: आव्हानात्मक मकर · वृश्चिक: साध्य मकर · धनु: आव्हानात्मक मकर · मकर: साध्य मकर · कुंभ: आव्हानात्मक मकर · मीन: प्रवाही
♒ कुंभ · मेष: प्रवाही कुंभ · वृषभ: आव्हानात्मक कुंभ · मिथुन: प्रवाही कुंभ · कर्क: आव्हानात्मक कुंभ · सिंह: साध्य कुंभ · कन्या: आव्हानात्मक कुंभ · तूळ: साध्य कुंभ · वृश्चिक: आव्हानात्मक कुंभ · धनु: प्रवाही कुंभ · मकर: आव्हानात्मक कुंभ · कुंभ: साध्य कुंभ · मीन: आव्हानात्मक
♓ मीन · मेष: आव्हानात्मक मीन · वृषभ: प्रवाही मीन · मिथुन: आव्हानात्मक मीन · कर्क: प्रवाही मीन · सिंह: आव्हानात्मक मीन · कन्या: साध्य मीन · तूळ: साध्य मीन · वृश्चिक: प्रवाही मीन · धनु: आव्हानात्मक मीन · मकर: प्रवाही मीन · कुंभ: आव्हानात्मक मीन · मीन: प्रवाही
प्रवाही
अंगभूत ताण खूप कमी. या दोन्हींमध्ये एकच तत्त्व, गती किंवा ग्रहांची मैत्री असते आणि हे नाते अतिआरामदायी होण्यापासून रोखणे, हेच मुख्य काम असते.
साध्य
खरे फरक, जे कामाची स्पष्ट विभागणी करून संतुलित केले जातात. ज्या जोड्यांमध्ये कुणी कुठे नेतृत्व करायचे हे ठरलेले असते, त्यांना हा फरक उपयुक्त वाटतो.
आव्हानात्मक
गती, स्वभाव किंवा मूल्यांमध्ये सतत असणारा ताण. अशा बऱ्याच जोड्या टिकतात; परंतु त्यासाठी दोन्ही बाजूंकडून सातत्यपूर्ण आणि जाणीवपूर्वक प्रयत्नांची गरज असते.

चार प्रकारची नाती

प्रेम

आकर्षण, जवळीक आणि जोडपे म्हणून आयुष्य: दोघांना एकमेकांकडे काय आकर्षित करते, त्यांच्या गरजा कुठे वेगळ्या आहेत, आणि या नात्याचे टिकणारे स्वरूप कसे असते.

व्यवसाय

सह-संस्थापक, सहकारी, व्यवस्थापक आणि कर्मचारी: हे दोघे कामाची विभागणी कशी करतात, जोखीम आणि पैशांची हाताळणी कशी करतात, आणि त्यांच्या कार्यपद्धती कुठे भिडतात.

मैत्री

हे दोघे एकत्र काय करतात, त्यांच्यात वाद कसे होतात आणि जेव्हा जीवन त्यांना दूर नेते, तेव्हा वर्षानुवर्षे मैत्री कशी टिकून राहते.

कुटुंब

घरातील वातावरण, भावंडे आणि प्रौढ कौटुंबिक जीवन, ज्यामध्ये पालक आणि मूल यांच्या नात्याच्या दोन्ही बाजूंचे स्वतंत्र वाचन दिले आहे.

सुसंगतता कशी वाचली जाते

दोन राशींमधील कोनापासून ते ३६-गुणांच्या वैदिक जुळवणीपर्यंत प्रत्येक जोडीच्या पानामागील प्रणाली.

📐

राशींमधील कोन

पाश्चात्य टॉलेमी, दुसरे शतक

दोन राशींच्या मधील राशी मोजा आणि तुम्हाला एक कोन मिळेल: समान रास, शेजारी, सेक्स्टाईल, केंद्र योग, त्रिकोण योग, क्विनकन्क्स किंवा प्रतियुती. त्रिकोण आणि सेक्स्टाईल हे अनुकूल तत्त्वांच्या राशींना जोडतात; केंद्र योग आणि प्रतियुती समान कार्यपद्धती असलेल्या पण वेगवेगळ्या गोष्टी इच्छिणाऱ्या राशींना जोडतात; शेजारी आणि क्विनकन्क्स यांच्यात जवळजवळ काहीही समान नसते.

🔥

तत्त्वे आणि कार्यपद्धती

पाश्चात्य हेलेनिस्टिक

अग्नी आणि वायू एकमेकांना पोषण देतात, पृथ्वी आणि जल एकमेकांना धरून ठेवतात. चर राशी सुरुवात करतात, स्थिर राशी टिकवून ठेवतात, द्विस्वभाव राशी जुळवून घेतात. दोन चर राशी नेतृत्वासाठी स्पर्धा करतात; दोन स्थिर राशी आपल्या भूमिकेवर ठाम राहतात; दोन द्विस्वभाव राशी आधार नसल्यामुळे भरकटू शकतात.

🪐

स्वामी आणि प्रतिष्ठा

पाश्चात्य टेट्राबिब्लॉस (Tetrabiblos)

प्रत्येक राशीचा एक स्वामी ग्रह असतो, आणि प्रत्येक ग्रह इतर राशींमध्ये बलवान किंवा कमकुवत असतो. जेव्हा एका जोडीदाराचा स्वामी दुसऱ्याच्या राशीत उच्च किंवा नीच स्थितीत असतो, तेव्हा परंपरेनुसार ते अंगभूत स्वागत किंवा अस्वस्थता मानले जाते. वृषभ आणि तूळ सारख्या समान स्वामी असलेल्या राशी एकाच ग्रहाची भाषा वेगवेगळ्या उच्चारांत बोलतात.

🪞

अँटिस्सिया

पाश्चात्य हेलेनिस्टिक

ज्या राशी संक्रांती अक्षावरून (solstice axis) एकमेकांचे प्रतिबिंब असतात, जसे की मेष आणि कन्या, त्यांच्यात दिवसाची लांबी समान असते, आणि त्यांच्यात इतर काहीही समान नसतानाही त्या एकमेकांना 'पाहतात' असे म्हटले जायचे. विषुववृत्तीय अक्षावरून (equinox axis) प्रतिबिंब असलेल्या राशी, जसे की मेष आणि मीन, समान वेळेत उगवतात: यांना काँट्रा-अँटिस्सिया (contra-antiscia) म्हणतात.

🔗

सिनॅस्ट्री (Synastry)

पाश्चात्य आधुनिक पद्धत

संपूर्ण पद्धत: दोन जन्मकुंडल्या एकमेकांवर ठेवून ग्रहांमधील कोन वाचणे. शुक्र आणि मंगळाचे संपर्क आकर्षणाविषयी बोलतात, सूर्य आणि चंद्र ओळखीविषयी, आणि शनी टिकून राहण्याच्या क्षमतेविषयी बोलतो. राशींची जोडी हा या तुलनेचा पहिला आणि सर्वात व्यापक स्तर आहे.

⚖️

संमिश्र आणि डेव्हिसन कुंडली

पाश्चात्य विसावे शतक

स्वतः नात्यासाठीच असलेल्या कुंडल्या. संमिश्र (composite) कुंडली प्रत्येक ग्रहांच्या जोडीचा मध्यबिंदू घेते; तर डेव्हिसन (Davison) कुंडली दोन जन्मांमधील वेळ आणि ठिकाण यांच्या मध्यबिंदूसाठी मांडली जाते. दोन्ही पद्धती जोडप्याला स्वतःचा असा एक स्वभाव असलेली तिसरी व्यक्ती मानतात.

🕉️

अष्टकूट जुळवणी

वैदिक ज्योतिष

भारताची विवाह-जुळवणी प्रणाली दोन चंद्र राशी आणि नक्षत्रांना आठ निकषांवर गुण देते, ज्यांचे कमाल ३६ गुण असतात, आणि १८ गुण हा पारंपरिक निकष आहे. जोडीची पाने केवळ राशीवर अवलंबून असलेले दोन निकष दर्शवतात: भकूट (चंद्रांमधील अंतर) आणि ग्रह मैत्री (त्यांच्या स्वामी ग्रहांची मैत्री).

🧠

मानसशास्त्रीय ज्योतिषशास्त्र

पाश्चात्य विसावे शतक

डेन रुध्यार, लिझ ग्रीन आणि स्टीफन अरोयो यांनी विकसित केलेले युंगचे (Jungian) वाचन: आपण आपल्यातील ज्या गोष्टी अद्याप स्वीकारलेल्या नसतात, त्या आपल्या जोडीदारात असतात. सातवा भाव आणि विरुद्ध रास अशा गुणांचे वर्णन करतात जे आपण इतरांमध्ये शोधतो, ज्यांचे आपण कौतुक करतो आणि ज्यांचा रागही करतो, जोपर्यंत आपण ते स्वतःमध्ये विकसित करत नाही.

दोन राशी, चार नाती

बहुतांश सुसंगततेची पृष्ठे एकाच प्रश्नाचे उत्तर देतात, की दोन राशींचे जोडपे चांगले असते का. लोक एकत्र व्यवसाय देखील करतात, घर शेअर करतात, मुलांचे संगोपन करतात आणि चाळीस वर्षे मित्रही राहतात, आणि तेच दोन स्वभाव प्रत्येक परिस्थितीत वेगळ्या प्रकारे वागतात. प्रणयात ताण असलेली जोडी कंपनीचे काम सुबकपणे विभागू शकते; सहज प्रेमात पडणाऱ्या दोन राशी सामायिक बजेटवरून एकमेकांना वैताग आणू शकतात. येथील प्रत्येक जोडीचे पान दोन राशींना चार वेळा वाचते: प्रेम, व्यवसाय, मैत्री आणि कुटुंबासाठी. आणि पालक आणि मुलाचे नाते दोन्ही दिशांनी देते, कारण मेष पालक आणि कर्क मूल यांच्यातील कहाणी ही कर्क पालक आणि मेष मूल यांच्या कहाणीपेक्षा वेगळी असते.

अठ्ठ्याहत्तर जोड्या

बारा राशी मिळून वेगवेगळ्या राशींच्या सहासष्ट जोड्या बनवतात, आणि स्वतःच्याच राशीसोबतच्या बारा जोड्या, अशा एकूण अठ्ठ्याहत्तर जोड्या असतात. समान राशीची जोडपी सामान्य असतात आणि त्यांच्यासाठी स्वतंत्र पृष्ठे आहेत: मध्यरात्रीपर्यंत बोलत बसणारे दोन मिथुन आणि चांगल्या ऑडिट केलेल्या फर्मप्रमाणे घर चालवणारे दोन मकर, या दोघांची स्वतःची अशी ताकद आणि अंधळे पैलू असतात. यातील क्रमाला महत्त्व नसते, त्यामुळे वृषभ आणि मेष हे पृष्ठ मेष आणि वृषभ पृष्ठासारखेच असते.

प्रत्येक जोडीच्या मुळाशी काय असते

सर्वात जुना स्तर म्हणजे भूमिती. दोन राशी एकमेकांपासून ठराविक अंतरावर असतात, आणि त्या अंतराला एका कोनाचे नाव दिले जाते. चार राशींच्या अंतरावर असलेल्या राशींचे तत्त्व समान असते आणि त्या त्रिकोण योग बनवतात, जो सर्वात सोपा कोन आहे; तीन अंतरावरील राशींची कार्यपद्धती समान असते आणि त्या केंद्र योग बनवतात, जो घर्षणाचा कोन आहे; सहा अंतरावरील राशी चक्राच्या विरुद्ध बाजूला एकमेकांसमोर असतात आणि प्रतियुती बनवतात, जो आकर्षण आणि प्रक्षेपणाचा कोन आहे. शेजारी आणि पाच अंतरावर असलेल्या राशींमध्ये तत्त्व किंवा कार्यपद्धती यांपैकी काहीही समान नसते आणि ते एकमेकांसाठी परके वाटतात.

भूमितीच्या वर राशींचे स्वामी येतात. मेष आणि वृश्चिक यांचा स्वामी मंगळ आहे; वृषभ आणि तूळ यांचा शुक्र; मकर आणि कुंभ यांचा पारंपरिक पद्धतीत शनी आहे. काही जोडीदार एकमेकांच्या ग्रहांना उच्च स्थानात ठेवतात, जसे की मकर राशीत मंगळ उच्चाचा असतो, आणि काही त्यांना कमकुवत स्थानात ठेवतात, जसे की कर्क राशीत मंगळ नीच स्थितीत असतो. प्रत्येक जोडीचे पान हे दुवे दर्शवते जेणेकरून त्यामागील कारणमीमांसा स्पष्ट होईल.

वैदिक वाचन

भारतीय ज्योतिषशास्त्र अष्टकूट प्रणालीद्वारे जोडप्यांचे मिलन करते, जी कमाल ३६ गुणांसाठी आठ निकषांवर दोन चंद्र राशी आणि त्यांच्या नक्षत्रांची मोजणी करते. त्यापैकी दोन निकष केवळ राशीवर अवलंबून असतात. भकूट दोन चंद्रांमधील अंतर मोजते: २-१२, ५-९ आणि ६-८ या स्थितींना पारंपरिक दोष मानले जाते, जे अनुक्रमे पैशांच्या समस्या, मुलांवरून मतभेद, आणि संघर्ष तसेच आजारपणाशी जोडलेले आहेत. ग्रह मैत्री विचारते की दोन चंद्र राशींवर राज्य करणारे ग्रह नैसर्गिक मित्र, सम की शत्रू आहेत. जोडीची पाने हे दोन्ही परिणाम दर्शवतात, सोबतच ही आठवण करून देतात की हे पाश्चिमात्य वाचकांना परिचित असलेल्या सूर्य राशींना नव्हे, तर निरयन (sidereal) चक्रातील चंद्र राशींना लागू होतात.

ताण म्हणजे अपयश नव्हे

प्रत्येक वाचनाला एक दृष्टिकोन (outlook) असतो: प्रवाही, साध्य किंवा आव्हानात्मक. हे मोजते की अशा प्रकारच्या नातेसंबंधात जोडीमध्ये सहसा किती अंगभूत ताण असतो, ती जोडी यशस्वी होऊ शकते की नाही हे नाही. केंद्र योग आणि प्रतियुती यातून ज्योतिषशास्त्रातील अनेक सर्वाधिक काळ टिकणारी जोडपी तयार होतात, नेमके याच कारणामुळे की हा ताण दोघांनाही सतर्क ठेवतो. प्रवाही जोड्यांचा स्वतःचा असा धोका असतो, तो म्हणजे आराम जो नंतर भरकटण्याकडे वळतो.

पुरावे काय सांगतात

मोठ्या नमुन्यांवर सूर्य-राशीच्या सुसंगततेची चाचणी केली गेली आहे, आणि त्याचे परिणाम स्पष्ट आहेत. समाजशास्त्रज्ञ डेव्हिड व्होस यांनी २००१ मधील इंग्लंड आणि वेल्सच्या जनगणनेमध्ये सुमारे एक कोटी विवाहित जोडप्यांच्या जन्मतारखा तपासल्या आणि त्यांना आढळले की राशींचे प्रत्येक संयोजन योगायोगाने (chance) अपेक्षित असलेल्या दरानेच घडत होते. १९७१ मधील मिशिगन विवाह आणि घटस्फोट नोंदींच्या अभ्यासात आणि २०२० मधील स्वीडिश लोकसंख्येच्या नोंदींमध्येही तेच आढळले. १९८५ मध्ये 'नेचर' (Nature) मध्ये प्रकाशित झालेल्या एका दुहेरी-अंध चाचणीत (double-blind test), व्यावसायिक ज्योतिषी जन्मकुंडल्यांना व्यक्तिमत्त्वाच्या प्रोफाईल्सशी योगायोगापेक्षा जास्त अचूकपणे जुळवू शकले नाहीत.

हा विभाग हे ध्यानात ठेवून लिहिला गेला आहे. राशींच्या जोड्या हा एक प्रतिकात्मक शब्दसंग्रह आहे, जो शतकानुशतके जुना आहे आणि संस्कृतींमध्ये सामायिक आहे, ज्याचा उपयोग गती, स्वभाव आणि गरजांमधील फरकांबद्दल बोलण्यासाठी होतो. अशा प्रकारे वापरल्यास, ते लोकांना एकमेकांबद्दल अधिक चांगले प्रश्न विचारण्यास मदत करतात. ते कोणतेही नाते सुरू करण्याचे किंवा संपवण्याचे कारण नाहीत, आणि कोणत्याही जोडीच्या पानाकडे भाकीत म्हणून पाहिले जाऊ नये.

सूर्य राशीच्या पलीकडे

सूर्य-राशीची जोडी हा शक्य असलेला सर्वात व्यापक स्तर आहे. जे ज्योतिषी गांभीर्याने दोन व्यक्तींची तुलना करतात, ते दोघांच्याही संपूर्ण जन्मकुंडल्या पाहतात: भावनिक गरजांसाठी चंद्र, आकर्षणासाठी शुक्र आणि मंगळ, दोघे कसे बोलतात यासाठी बुध, बांधिलकीसाठी शनी, आणि प्रत्येक ग्रह ज्या भावांमध्ये येतो ते भाव. ज्या दोन व्यक्तींच्या सूर्य राशींमध्ये संघर्ष असतो, त्यांचे चंद्र एकाच तत्त्वाचे असू शकतात, आणि त्यामुळे वाचन बदलते. जोडीची पृष्ठे हे नोंदवतात की त्या जोडीसाठी कोणता विशिष्ट संपर्क सर्वात जास्त महत्त्वाचा आहे.

वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न

ज्योतिषशास्त्र

नवीनतम पोस्ट

टॅरो कार्डांचे प्राचीन ज्ञान शोधा आणि तुमच्या आध्यात्मिक प्रवासातील रहस्ये उलगडा. टॅरो वाचनाचे समृद्ध प्रतीकशास्त्र, अर्थ आणि व्यावहारिक उपयोग समजून घेण्यासाठी आमचा ब्लॉग हे तुमचे प्रवेशद्वार आहे.