थोडक्यात
- उगम
- नेपल्स आणि दक्षिण इटली
- आकार
- निमुळते आणि पिळवटलेले शिंग
- पारंपरिक साहित्य
- लाल प्रवाळ
- रंग
- लाल
- पूर्वरूप
- रोमन फॅसिनम (Roman fascinum)
- नियम
- पारंपारिकरित्या हा भेट म्हणून दिला जातो, स्वतःसाठी विकत घेतला जात नाही
हे काय आहे
हा एक निमुळता, पिळवटलेला शिंगाचा ताईत आहे. तो गळ्यात, चावीच्या गुच्छात किंवा गाडीच्या आरशाला अडकवला जातो. पारंपारिकरित्या तो लाल रंगाचा आणि प्रवाळापासून बनवलेला असतो. आता तो सहसा प्लास्टिक किंवा सोन्याचा मुलामा दिलेल्या धातूचा असतो आणि नेपल्सच्या प्रत्येक रस्त्यावर विकला जातो.
इटालियन भाषेत याला कोर्नो (corno) किंवा कॉर्नेटो (cornetto) म्हणतात आणि कॉर्निसेलो (cornicello) हे त्याचे लहान रूप आहे. याचा मुख्य उद्देश मालोचिओ (malocchio) म्हणजेच वाईट नजरेपासून संरक्षण करणे हा आहे. दक्षिण इटलीमध्ये वाईट नजर म्हणजे जाणूनबुजून दिलेला शाप नसून, अनेकदा नकळत वाटणारा हेवा असतो. तुमच्या बाळाचे अति कौतुक करणारा शेजारी हाच खरा धोका असतो आणि अशा वेळी बाळाच्या संरक्षणासाठी हा ताईत वापरला जातो.
याचा उगम कुठून झाला
याचा थेट पूर्वज रोमन फॅसिनम (fascinum) आहे. हा पंख असलेला एक आकार होता, जो पेंडंट म्हणून घातला जायचा, गाड्यांच्या चाकांना लावला जायचा, दरवाज्यांवर घंटा म्हणून लावला जायचा आणि रस्त्यांवरही कोरला जायचा. वाईट नजरेपासून बचाव करण्याची ही रोमन पद्धत आजच्या शिंगाच्या ताईताप्रमाणेच काम करायची: वाईट नजरेचे लक्ष विचलित करण्यासाठी अशी एखादी गोष्ट समोर आणणे, जिच्यावर ती नजर सहज स्थिरावू शकणार नाही. रोमन लेखक प्लिनीने वाईट नजरेबद्दल सविस्तर चर्चा केली आहे आणि फॅसिनम इतका सामान्य होता की तो लहान मुलांनाही दिला जायचा.
यामागील मूळ भावनेला ग्रीक भाषेत फथोनोस (phthonos) म्हणजेच हेवा आणि ही नजर लावण्याच्या क्रियेला बास्कानिया (baskania) म्हणतात. हे शब्द महत्त्वाचे आहेत, कारण ते दक्षिण इटली नेमका कशापासून बचाव करत आहे हे स्पष्ट करतात: तो चेटकिणीचा शाप नसून शेजाऱ्याचा हेवा आहे, जी एक अलौकिक समस्येपेक्षा आधी एक सामाजिक समस्या आहे.
प्रवाळाचा संबंध भूमध्य समुद्राच्या तळाशी आणि रोमन कवी ओव्हिडच्या कथेशी आहे. त्याच्या कथेनुसार, समुद्राच्या पाण्यात जेव्हा मेडुसाचे रक्त गोठते, तेव्हा लाल प्रवाळ तयार होतो. समुद्रातून आलेली एक लाल, कडक फांदी, जिच्या निर्मितीच्या कथेत एक राक्षस आहे, हे लहान मुलांच्या ताईतासाठी एक साहजिक माध्यम बनले. प्रबोधन काळातील (Renaissance) इटालियन चित्रे अशा ताईत घातलेल्या लहान मुलांनी भरलेली आहेत.
शिंग आणि हाताचा इशारा
अनेकदा कॉर्निसेलोचा गोंधळ मनो कॉर्नुता (mano cornuta) या हाताच्या इशाऱ्याशी होतो, ज्यामध्ये तर्जनी आणि करंगळी बाहेर काढलेली असते. तसेच मनो फिको (mano fico) या इशाऱ्याशीही याचा गोंधळ होतो, ज्यामध्ये अंगठा पहिल्या दोन बोटांमध्ये दाबून मूठ वळलेली असते. हे तिन्ही प्रकार एकाच संरक्षक प्रणालीचा भाग आहेत आणि तिन्हींचे पेंडंट्स पाहायला मिळतात.
हे हाताचे इशारे जितके संरक्षणाचे काम करतात, तितकेच ते अपमानास्पदही असतात. एखाद्या व्यक्तीकडे बोट दाखवून केलेला शिंगाचा इशारा हा संरक्षणासोबतच एक आरोपही असतो आणि काही ठिकाणी तो अश्लीलही मानला जातो. पण गळ्यात घातलेला ताईत पूर्णपणे तटस्थ असतो. म्हणूनच हे पेंडंट इटालियन स्थलांतरितांसोबत अमेरिकेत पोहोचले आणि तिथे ते एक सर्वसामान्य शुभ वस्तू बनले, तर हाताचे इशारे इटलीपुरतेच मर्यादित राहिले आणि ते असभ्यच मानले गेले.
लोक पाळत असलेले नियम
दक्षिण इटालियन संस्कृतीत या ताईताबद्दल काही अतिशय स्पष्ट नियम आहेत आणि ते आजही पाळले जातात. हा ताईत नेहमी भेट म्हणून दिला पाहिजे, तो स्वतःसाठी विकत घेता येत नाही. तो लाल रंगाचा असावा. तो अखंड असावा, कारण तुटलेले शिंग निरुपयोगी मानले जाते. काही कुटुंबांची अशी धारणा आहे की तो आशीर्वादित केलेला असावा. तर काहींचे असे मानणे आहे की दुसऱ्या व्यक्तीने स्पर्श केलेला ताईत बदलावा लागतो.
हे नियम किती काटेकोरपणे पाळले जातात हे प्रत्येक घरावर अवलंबून असते. नेपल्समधील याचा मोठा व्यापार प्रामुख्याने पर्यटकांसाठीच चालतो, जे तो स्वतःसाठी विकत घेतात. तरीही हे नियम जाणून घेणे महत्त्वाचे आहे, कारण त्यातून या वस्तूचा खरा अर्थ समजतो. जो ताईत तुम्ही स्वतःसाठी विकत घेऊ शकत नाही, तो ताईत तुमच्याबद्दल वाटणाऱ्या दुसऱ्या व्यक्तीच्या काळजेचे प्रतीक असतो.
कॉर्निसेलो कसा निवडला आणि घातला जातो
या परंपरेत ताईताचा आकार किंवा सजावटीपेक्षा, तो कशापासून बनवला आहे आणि तो कोणी दिला आहे, याला जास्त महत्त्व असते.
- लाल रंग निवडा. प्रवाळ हे त्याचे पारंपारिक माध्यम आहे. सोने आणि चांदीचे ताईतही सामान्य आहेत, पण ते मुख्यत्वे दागिन्यांचा प्रकार मानले जातात.
- तो एखाद्याच्या जन्माच्या वेळी, नामकरणाच्या वेळी, प्रवासाला निघताना किंवा नवीन नोकरी सुरू करताना भेट म्हणून मिळवा.
- तो गळ्यात घाला, किंवा गाडीच्या आरशाला, चावीच्या गुच्छात, किंवा दुकानाच्या दारावर अडकवा.
- तो नेहमी अखंड ठेवा. तुटलेला किंवा चीर पडलेला ताईत निरुपयोगी मानला जातो, तो दुरुस्त करण्याऐवजी थेट बदलावा.
- जर तुम्हाला संपूर्ण दक्षिण इटालियन संच हवा असेल, तर तो हॉर्न्ड हँड (horned hand) किंवा फिग हँड (fig hand) सोबत घाला.
खरा कोरॅलियम रुब्रम (Corallium rubrum) मिळणे कठीण आणि महाग आहे. स्वस्तात मिळणारा बहुतांश लाल प्रवाळ हा रंगवलेला बांबू प्रवाळ किंवा रेझिन असतो. जर तुम्हाला पारंपारिक माध्यमाची खरोखरच काळजी असेल, तर अशाच ज्वेलरकडून खरेदी करा, जो प्रवाळाची अचूक जात सांगू शकेल.
कॉर्निसेलो कशाशी जोडला जातो
त्याचे माध्यम, त्याचा उद्देश आणि त्याचे भूमध्यसागरीय नातेवाईक.
- वाईट नजरेपासून बचाव उद्देश मालोचिओ (malocchio) हा एक विशिष्ट धोका आहे आणि हे शिंग वाईट नजरेला परतवून लावण्याऐवजी, तिचे लक्ष विचलित करून तिला उत्तर देते.
- लाल प्रवाळ माध्यम भूमध्य प्रदेशातील लहान मुलांच्या संरक्षणाचा स्वतःचा ऐतिहासिक वारसा असलेला हा पारंपारिक पदार्थ आहे.
- नझर ताईत याच समजुतीला पूर्वेकडील भूमध्य प्रदेशाचे उत्तर, जे संरक्षणासाठी आकाराऐवजी आरशासारख्या प्रतिबिंबित करणाऱ्या नजरेचा वापर करते.
- नशीब आणि भाग्य उद्देश इटालियन-अमेरिकन समुदायामध्ये हा ताईत वाईट नजरेपासून बचाव करण्याऐवजी, सर्वसामान्य भाग्याकडे झुकला. आणि आजकाल बहुतेक लोक त्याला याच स्वरूपात ओळखतात.
चिंतनासाठी प्रश्न
- हे शिंग पाहण्यासाठी असभ्य वाटून आपले काम करते. लोक स्वतःचे संरक्षण करताना ही पद्धत इतर कुठे पाहायला मिळते?
- जो ताईत विकत घेण्याऐवजी भेट म्हणून दिला पाहिजे, त्यात देणाऱ्याचा अंश असतो. यामुळे तो अधिक शक्तिशाली बनतो की फक्त मिळवायला कठीण होतो?
- इशारा असभ्य आहे आणि पेंडंट नाही. जेव्हा एकच चिन्ह वस्तूत रूपांतरित होते, तेव्हा काय बदलते?
सतत विचारले जाणारे प्रश्न
नवीनतम पोस्ट
टॅरो कार्डांचे प्राचीन ज्ञान शोधा आणि तुमच्या आध्यात्मिक प्रवासातील रहस्ये उलगडा. टॅरो वाचनाचे समृद्ध प्रतीकशास्त्र, अर्थ आणि व्यावहारिक उपयोग समजून घेण्यासाठी आमचा ब्लॉग हे तुमचे प्रवेशद्वार आहे.