Jyotisha

Ang mata ng Veda

Kinuha ng Jyotisha ang pangalan nito mula sa jyoti, ang salitang Sanskrit para sa liwanag at para sa mga nagniningning na katawan sa kalangitan. Ito ay isa sa anim na Vedanga, ang mga pantulong na agham na lumago sa paligid ng mga Veda, at tinatawag ito ng tradisyon na mata ng Veda dahil sinasabi nito sa pari kung kailan maaaring gawin ang isang ritwal. Nagsimula ito bilang isang kalendaryo. Sa paglipas ng humigit-kumulang tatlong libong taon, naging isa itong buong matematikal na astronomiya at, kasabay nito, isang sistema ng horoskopikong astrolohiya na ginagawa pa rin araw-araw sa buong Timog Asya. Ang batayan nito ay ang bawat sandali ng oras ay may kalidad gayundin ng haba, at ang kaayusan ng kalangitan ay inuulit sa kaayusan ng iisang buhay.

Ang Vedanga Jyotisha at ang limang-taong yuga

Ang pinakamatandang nakaligtas na treatise ay ang Vedanga Jyotisha, na iniuugnay sa isang paham na nagngangalang Lagadha at napanatili sa dalawang rebisyon, ang isa ay nakakabit sa Rigveda at ang isa naman sa Yajurveda. Ang teksto na taglay natin ay karaniwang pinetsahan sa mga huling siglo BCE, ngunit ang mga posisyon ng solstice na itinala nito (kasama ang winter solstice sa simula ng nakshatra na Shravishtha at ang summer solstice sa Ashlesha) ay tumutugma sa kalangitan ng humigit-kumulang 1400 hanggang 1200 BCE. Itinutulak pa nang mas maaga ng ilang mananaliksik ang obserbasyong ito, kahit na ang pagbasang iyon ay may mas kaunting tagasuporta.

Ang gawaing ito ay isang ritwal na kalendaryo, hindi isang manwal para sa mga birth chart. Naglalahad ito ng isang limang-taong ikot, ang yuga, na naglalaman ng 1,830 na mga sibil na araw, 62 na sinodikong buwan, 67 na sidereal na buwan ng Buwan at 1,860 na tithi, o lunar na mga araw. Ang isang lunar na taon ay halos labing-isang araw na mas maikli kaysa sa solar na taon, kaya tuwing tatlumpung buwan o higit pa ay nahuhuli ang kalendaryo nang isang buong buwan mula sa mga panahon. Sinasalo ng yuga ang puwang na ito sa pamamagitan ng pagdaragdag ng dalawang idinagdag na buwan (intercalary), ang adhikamasa, sa bawat limang-taong ikot. Ang parehong limang-taong yuga ay lumilitaw sa Arthashastra ni Kautilya, ang Indian na treatise sa pamamahala ng estado, kung saan ito ay nagsisilbi sa pangangasiwa ng estado at sa taon ng pagsasaka.

Griyego, Babylonian, o Indian?

Kung paano nakarating ang astronomiyang Indian mula sa kalendaryong ito patungo sa mga planetaryong modelo ng unang milenyo CE ay isa sa matatagal nang argumentuhan sa kasaysayan ng agham. Ipinangatuwiran ni David Pingree na ang mapagpasyang mga sangkap ay nagmula sa labas: aritmetika ng Babylonian at heometriya ng Griyego, na dala ng mga tekstong tulad ng Yavanajataka, ang "Mga Kasabihan ng mga Griyego", na isinalin sa Sanskrit ni Yavaneshvara noong 149 o 150 CE at isinaayos sa patula ni Sphujidhvaja noong 269 o 270 CE, at ng nawawalang Romaka Siddhanta. Sa pananaw na ito, ang horoskopyo mismo, kasama ang ascendant at mga bahay nito, ay isang idinugtong mula sa labas na nanggaling sa mga Hellenistic. Ang ibang mga iskolar, kabilang sina Yukio Ohashi at Subhash Kak, ay nagbibigay ng mas maraming bigat sa pagpapatuloy sa Vedic na matematika, na nagtuturo sa heometriya ng mga altar ng apoy sa Shulba Sutras at sa mga naunang obserbasyon ng mga eklipse at ng mga lunar node.

Ang ilang paghihiram ay hindi pinagdududahan. Ang Sanskrit na astrolohiya ay puno ng mga Griyegong hiram na salita: hora, kendra, trikona, apoklima at ang mga Griyegong pangalan ng mga sign. Isinulat ni Varahamihira noong ika-anim na siglo na ang mga Griyego, bagama't mga dayuhan, ay nararapat na parangalan tulad ng mga tagakita (seers) dahil ang agham ay maayos na naitatag sa kanila. Gayunpaman, ang sumunod sa paghihiram na ito ay naging ganap na Indian, at ang sistemang lumitaw ay walang malapit na katumbas kahit saan pa man.

Baghdad at si al-Biruni

Dumalo rin ang kaalaman sa kabilang direksyon. Noong ikawalong siglo, nagdala ng isang Sanskrit na siddhanta ang isang delegasyon ng India sa korte ng mga Abbasid sa Baghdad, at isinalin ito ni Ibrahim al-Fazari sa Arabic bilang Zij al-Sindhind, na malamang na isang bersyon ng gawa ni Brahmagupta. Pagkatapos, pinagsama ni Muhammad ibn Musa al-Khwarizmi ang mga pamamaraan ng India at Griyego sa sarili niyang mga astronomikal na talahanayan, at ang mga numerong Indian ay nakarating sa Europa sa parehong daan. Pagkalipas ng tatlong daang taon, ang Persian na iskolar na si al-Biruni ay gumugol ng mga taon sa hilagang India, natutunan ang Sanskrit at isinulat ang kanyang Indica bandang 1030. Isinalin niya at malalimang ipinaliwanag ang mga patakarang astronomikal ng India, hinangaan ang gawain nina Aryabhata at Brahmagupta, at tuwirang sinabi kung saan niya naisip na naligaw ang mga astrologo.

Mga gnomon, orasan ng tubig, at mga numero sa patula

Ang mga naunang astronomo ay gumamit ng mga simpleng tool at lubos itong iningatan. Ang shanku, isang patayong gnomon na gawa sa garing o metal, ay nagbibigay ng mga kardinal na direksyon, lokal na latitude, at oras ng araw mula sa haba ng anino nito; ang anino sa tanghali sa equinox, ang palabha, ay naging pangunahing palagian (constant) ng bawat bayan. Sa gabi, ang ghati yantra ang naging orasan: isang maliit na tansong mangkok na may butas sa ilalim nito na pinalutang sa isang palanggana hanggang sa mapuno at lumubog, at umabot nang isang ghati (24 minuto) para lumubog. Ang pag-alam sa oras sa gabi ay mahalaga dahil ang umaangat na sign ng birth chart (ang lagna) ay nakadepende rito. Nang maglaon, ang mga obserbatoryo ay nagdagdag ng mga armillary sphere (gola yantra) at mga minarkahang singsing at dial para sa pagsukat ng mga posisyon at oras ng pag-angat.

Nang walang naimprentang mga talahanayan, kailangang isaulo ang mahahabang numero ng astronomiya. Dalawang code ang nagawang posible ito. Sa bhuta-sankhya, ang isang numero ay binabaybay ng mga salita para sa mga bagay na umaayon sa dami nito: ang mga mata (netra) ay para sa 2, apoy (agni) o katangian (guna) para sa 3, ang mga Veda para sa 4, at ang mga digit ay binabasa mula sa mga yunit pataas. Sa katapayadi, bawat katinig ng alpabetong Sanskrit ay nagdadala ng digit mula 0 hanggang 9, kaya ang isang linya ng patula ay maaaring magsilbi bilang isang talahanayan ng mga halaga. Ang parehong ito ay nagbibigay-daan sa isang astronomo na bitbitin ang isang ephemeris na parang sumusukat ng tula.

Ang mga siddhanta at ang tatlong sanga

Mula sa ikalimang siglo CE, ang disiplina ay inilatag sa malalaking treatise na tinatawag na siddhanta. Ang Aryabhatiya (499 CE) ni Aryabhata, ang Brahmasphutasiddhanta (628 CE) ni Brahmagupta, at ang Surya Siddhanta, na inayos sa paglipas ng ilang siglo, ang nagbigay ng mga panuntunan sa pag-compute na pinagbabatayan pa rin ng mga kalendaryo ng India ngayon. Ang paghahati ni Varahamihira sa larangang ito sa tatlong sanga ang naging pamantayan: ganita, ang matematikal na astronomiya; samhita, ang mundane na astrolohiya, panahon at mga babala (omens); at ang hora, ang horoskopyo ng isang indibidwal.

Inilalarawan ng mga siddhanta ang kalangitang geocentric at kinokompyut kung saan talaga lumilitaw ang isang planeta mula sa kung saan ito idadala ng karaniwang paggalaw nito. Dalawang pagwawasto ang gumagawa ng gawain. Tinutugunan ng pagwawastong manda ang hindi pagkakapantay ng sariling orbit ng planeta: ibabawas ang apogee ng planeta (ang mandocca) mula sa karaniwang longitude nito at ang anomalyang ibubunga nito ang magbibigay ng mandaphala, ang ekwasyon ng sentro. Pinangangasiwaan ng pagwawastong shighra ang epekto ng sariling paggalaw ng Mundo paikot sa Araw, na mula sa ilalim ay lilitaw bilang mga loop at paatras na pag-inat. Para sa Marte, Hupiter, at Saturno ang rurok ng shighra ay gumagalaw kasabay ng karaniwang Araw. Parehong gumagamit ang dalawang pagwawastong ito ng mga epicycle na ang laki ay nagbabago kasama ng quadrant ng anomalya, at parehong kinokompyut na may jya at kojya, ang mga tungkuling sine at cosine na kalaunan ay dumaan sa Arabic at napunta sa European na matematika.

Tinatantya ng parehong mga teksto ang mga laki at distansya ng mga planeta. Mula sa lunar parallax ay nakuha nila ang distansya patungo sa Buwan sa tamang pagkakasunod-sunod nito. Pagkatapos, ipinagpalagay nila na ang bawat planeta ay naglalakbay sa parehong linear na bilis, kaya ang isang planeta na mas mabagal na tumatawid sa kalangitan ay dapat na mas malayo. Ang ganap (absolute) na mga distansyang sumusunod ay mali, ngunit ang pamamaraan ay pare-pareho at ito ay nagsilbi nang maayos sa pag-compute ng lumilitaw (apparent) na mga diameter.

Ang sidereal na zodiac at ang ayanamsa

Gumagamit ang Jyotisha ng nirayana, o sidereal na zodiac: Ang 0° Aries ay nakatali sa mga bituin sa halip na sa spring equinox, kung saan naman ito inilalagay ng tropical (sayana) na zodiac ng Western na astrolohiya. Dahil dahan-dahang umuuga ang axis ng Mundo, dumudulas pakanluran ang equinox sa kahabaan ng ecliptic ng humigit-kumulang 50.29 segundo ng arko sa isang taon, tinatayang isang degree bawat 71.6 na taon. Ang lumalaking puwang sa pagitan ng dalawang zodiac na ito ay ang ayanamsa.

Nagkatugma ang dalawa sa isang punto noong unang milenyo CE, ngunit kung kailan ito eksaktong nangyari ay depende sa kung aling bituin ang kinuha bilang angkla. Noong 1952, bumuo ang Gobyerno ng India ng isang Calendar Reform Committee, na pinamunuan ng astropisikong si Meghnad Saha kasama si N. C. Lahiri bilang isa sa mga astronomo nito, upang palitan ang humigit-kumulang tatlumpung rehiyonal na kalendaryo ng isang pinag-isang kalendaryo. Pinagtibay nito ang Chitrapaksha ayanamsa, na karaniwang tinatawag na Lahiri ngayon, na naglalagay sa bituing Spica (Chitra) sa eksaktong 180°, ang simula ng Libra. Batay sa kahulugang iyon, nagtugma ang mga zodiac noong 285 CE, at sa pagsapit ng 2026 ang ayanamsa ay nakatayo sa humigit-kumulang 24°13′. Samakatuwid, ang isang planeta na nasa 10° Aries sa Western na chart ay makikita sa bandang 16° Pisces sa isang Vedic na chart.

Ang Lahiri ang pinakamalawakang ginagamit na halaga, ngunit hindi lamang ito ang kaisa-isa. Ang ayanamsa ni B. V. Raman ay naglalagay ng pagkakatugma noong 397 CE; ang kay K. S. Krishnamurti (na ginamit sa kanyang sistemang KP), ay inilalagay ito noong 291 CE; ang Revati paksha ay iniaangkla ang zodiac sa bituing Revati (zeta Piscium), malapit sa katapusan ng Pisces. Mas mahalaga ang pinipili sa Jyotisha kaysa sa karamihan ng mga sistema. Ang mga panahon ng dasha ay sinusukat mula sa eksaktong degree ng Buwan at ang mga tsart ng dibisyon mula sa mga arc-minute ng longitude, kaya ang paglilipat ng fraction ng isang degree ay inuusad din ang mga nahulaang kaganapan nang mga buwan o taon.

Ang panchanga: limang bahagi ng oras

Ang panchanga, na literal na nangangahulugang "limang bahagi" o "limang paa", ay ang almanac na naglalarawan sa kalidad ng bawat araw. Ang lahat ng limang bahagi ay nanggagaling sa mga posisyon ng Araw at Buwan.

• Tithi, ang lunar na araw: bawat 12° ng pagkakahiwalay sa pagitan ng Buwan at Araw. Ang tatlumpung tithi ay gumagawa ng isang buwan, na nahahati sa maliwanag na lumalaking kalahati (shukla paksha) at ang madilim na lumiliit na kalahati (krishna paksha).
• Vara, ang araw ng linggo: pitong araw, kung saan ang bawat isa ay ipinangalan para sa planeta na namumuno sa unang oras nito.
• Nakshatra, ang lunar na mansyon: ang ecliptic na nahahati sa 27 na bahaging may 13°20′. Tinatawid ng Buwan ang humigit-kumulang isa bawat araw.
• Yoga: ang kabuuan ng mga longitude ng Araw at Buwan, na hinati sa 27 bahaging may 13°20′, at binabasa bilang tono ng araw.
• Karana, ang kalahating tithi: bawat 6° ng pagkakahiwalay. Mayroong labing-isa nito: apat na nakapirmi at pito na inuulit-ulit sa buong buwan.

Ang isang mas lumang ika-dalawampu't walong nakshatra (ang Abhijit), na sumasaklaw sa humigit-kumulang 6°40′ hanggang 10°53′ Capricorn, ay lumilitaw pa rin sa pagtatakda ng oras ng ritwal at nagbibigay ng pangalan nito sa Abhijit muhurta tuwing lokal na tanghali. Ginagamit ng gawaing nakabatay sa hula ang sistemang may dalawampu't pitong bituin, na pantay-pantay na nahahati sa siyam na planetaryong panginoon (planetary lords), o tatlong nakshatra sa bawat isa. Ang sining sa pagpili ng magandang sandali mula sa limang bahaging ito ay tinatawag na muhurta.

Mga dasha: kung paano tinatakda ang oras ng chart

Kung ang Western na astrolohiya ay pangunahing umaasa sa mga transit para sa pagtatakda ng oras, ang Jyotisha ay umaasa sa mga dasha, ang mga panahon ng planeta na nagsasaaktibo nang sunud-sunod sa mga pangako ng natal chart. Ang pangunahing sistema ay ang Vimshottari, ang dasha na "120-taon", na inilalarawan sa Brihat Parashara Hora Shastra. Ang 120 taon nito, isang perpektong buong buhay ng tao, ay ibinabahagi sa pitong nakikitang planeta at ang dalawang lunar node na Rahu at Ketu, sa isang nakapirming pagkakasunud-sunod at mga haba: ang Ketu ay 7 taon, ang Benus ay 20, Araw ay 6, Buwan ay 10, Marte ay 7, Rahu ay 18, Hupiter ay 16, Saturno ay 19 at Merkuryo ay 17.

Ang birth nakshatra ng Buwan ang nagpapasya kung saan papasok ang isang buhay sa pagkakasunud-sunod na ito. Ang bawat nakshatra ay may planetaryong panginoon, at ang panginoong iyon ang namamahala sa unang malaking yugto (ang mahadasha). Ang bahagi nito na tumatakbo pa noong kapanganakan ay nakasalalay sa kung gaano kalaki ang hindi pa natatawid ng Buwan mula sa 13°20′ ng nakshatra (halimbawa, ang Buwan na nasa kalagitnaan na ay nangangahulugang kalahati pa ng panahon ang natitira). Ang bawat mahadasha ay nahahati sa mga antardasha sa parehong pagkakasunud-sunod, kung saan ang bawat isa ay tumatagal nang may taon ng mahadasha na pinarami (multiplied) sa taon ng sub-lord, saka hahatiin sa 120. Nahahati itong muli sa mga pratyantardasha at pababa hanggang sa mga sukshma at prana dasha (mga panahon na nasa araw at oras).

Jaimini: mga sign, karaka, at arudha

Nag-aalok ang mga Jaimini Sutra ng pangalawang toolkit na gumagana sa magkaibang mga prinsipyo. Ang kanilang chara dasha ay tumatakbo sa pamamagitan ng mga sign sa halip na ng mga planeta, at ang haba ng panahon ng bawat sign ay hindi nakapirmi; nagmumula ito sa pagbilang mula sa sign hanggang sa lugar ng panginoon nito sa birth chart.

Pinapalitan din ng Jaimini ang mga nakapirming natural na tagapagpahiwatig ng ordinaryong Jyotisha ng mga chara karaka, mga naililipat na tagapagpahiwatig na itinatalaga ayon sa degree lamang. Isaayos ang mga planeta ayon sa kung gaano kalayo na ang nilakbay nila sa anumang sign kung nasaan sila, at huwag pansinin ang sign mismo. Pito o walong planeta ang niraranggo, depende kung isasama ang Rahu:

Ang arudha pada ay ang imahe ng Jaimini kung paano tinitingnan ang isang bagay mula sa labas. Bilangin ang mga sign mula sa isang bahay patungo sa panginoon nito, pagkatapos ay bilangin muli ang parehong bilang simula sa panginoon; iyon ang arudha ng bahay. Ipinapakita ng arudha ng unang bahay, ang arudha lagna, kung paano nakikita ang isang tao ng mundo, kumpara sa pisikal na sarili ng ascendant. Kung ang pagbilang ay babagsak pabalik sa bahay mismo o sa ikapito nito, ang ikasampung sign mula sa puntong iyon ang ginagamit sa halip na ang bahay na iyon.

Ang labing-anim na mga tsart ng dibisyon

Inilalarawan ng ordinaryong birth chart, ang rashi o D-1, ang katawan at ang malawak na landas ng isang buhay. Para sa mas makikitid na mga tanong ay nagbibigay ang Brihat Parashara Hora Shastra ng labing-anim na mga tsart ng dibisyon, ang shodashavarga. Piniputol ng bawat isa ang bawat 30° sign sa magkakapantay na bahagi, binibigyan ang bawat bahagi ng sarili nitong sign, at muling inilalarawan ang mga planeta sa isang bagong gulong upang basahin bilang sarili nitong tsart. Ibinigay na diin ni Bhattotpala (sa kanyang pang-ikasampung siglong komentaryo sa Brihat Jataka ni Varahamihira), na ang isang planeta na patuloy na lumalapag sa sarili nitong sign o exaltation sign sa mga varga ay nagiging hindi pangkaraniwang malakas.

Ang navamsha (D-9) ay ang pinakamahalaga pagkatapos ng birth chart mismo. Binabasa ito para sa kasal at para sa panloob na buhay, at ginagamit ito upang suriin kung tunay ba ang isang malakas na pagkakaposisyon sa rashi. Ang isang planeta na nasa iisang sign kapwa sa D-1 at D-9 ay vargottama, at bibilangin itong matatag at malakas kahit na ordinaryo lang ang hitsura ng pagkakaposisyon nito sa birth chart.

Nasa kabilang dulo naman ang shashtyamsha, o D-60, kung saan hinihiwa nito ang bawat sign sa animnapung kalahating-degree na mga segment. Ang ascendant ay gumagalaw ng kalahating degree sa humigit-kumulang dalawang minuto ng oras sa orasan, kaya ang isang maaasahang D-60 ay nangangailangan ng oras ng kapanganakan na alam hanggang sa eksaktong minuto. Binibigyan ni Parashara ang bawat isa sa animnapung segment ng isang namumunong diyos (ang mga mabait gaya nina Deva, Amrita, at Sudha at ang mga malupit gaya nina Ghora, Davagni, at Kala), at ang pagkakasunud-sunod ng mga diyos ay tumatakbo pabalik (backwards) sa mga even sign. Tinatrato ng mga klasikal na may-akda ang tsart na ito bilang huling salita (last word) sa isang planeta: ang isang planetang may magandang posisyon sa rashi at navamsha ay hinuhusgahan pa rin bilang nasira kung babagsak ito sa isang malupit na shashtyamsha.

Pagsukat sa lakas ng planeta

Ang pag-alam kung saan nakatayo ang isang planeta ay kalahati lamang ng isang paghatol; itinatanong din ng Jyotisha kung gaano ito kalakas, at sumasagot gamit ang aritmetika.

Ang Vimshopaka bala ay nag-iiskor sa dignidad ng planeta hanggang 20 sa isang pangkat ng mga tsart ng dibisyon. Sa bawat tsart ay nakakakuha ng mga puntos ang planeta sa pamamagitan ng pinagsamang ugnayan nito sa panginoon ng sign na inookupahan nito: 20 kung sa sarili nitong sign, 18 kapag matalik na kaibigan, 15 kapag kaibigan, 10 kapag neutral, 7 kung kaaway at 5 kung matinding kaaway. Pinaghahalo ng pinagsamang relasyong ito ang mga permanente at natural na pagkakaibigan ng mga planeta sa mga pansamantalang nilikha ng tsart mismo, dahil ang mga planeta sa 2nd, 3rd, 4th, 10th, 11th, at 12th mula sa isa't isa ay binibilang bilang pansamantalang magkakaibigan. Pagkatapos ay tinitimbang ang mga tsart: sa anim-na-tsart na scheme, ang rashi ay nagtataglay ng 6 sa 20 yunit, ang navamsha ng 5, ang drekkana ng 4, at pagkatapos ay ang hora, dvadashamsha, at trimshamsha sa natitira pang yunit. Ang kabuuang 15 o higit pa ay nagmamarka sa isang planeta na nakapagbibigay nang buo; kung nasa ilalim ng 10, may posibilidad ang panahon nito na mangako nang higit pa kaysa sa ibinibigay nito.

Sinusukat ng Shadbala, o ang anim na beses na lakas, ang ibang bagay: ang posisyon, direksyon, temporal, at pisikal na kapangyarihan ng isang planeta (sa mga yunit ng virupa, kung saan ang animnapu ay katumbas ng isang rupa).

• Ang Sthana bala, lakas ng posisyon (positional strength), ay pinakamataas na malapit sa eksaktong degree ng exaltation ng planeta at sa mga angular na bahay (ang ika-1, ika-4, ika-7, at ika-10).
• Dig bala, lakas ng direksyon (directional strength): Hupiter at Merkuryo ay pinakamalakas sa silangan (unang bahay), ang Araw at Marte sa pinakarurok (ika-10), Saturno sa kanluran (ika-7), at ang Buwan at Benus sa nadir (ika-4). Ang isang planeta na kabaligtaran sa pinakamagandang direksyon nito ay walang nakukuhang puntos.
• Ang Kala bala, temporal na lakas (temporal strength), ay nagbibigay ng lakas sa Buwan, Marte at Saturno sa gabi at sa Araw, Hupiter at Benus sa araw. Idinaragdag din nito ang phase ng Buwan, at nagdadagdag ng mga puntos para sa mga planeta na namumuno sa taon, buwan, araw at oras ng kapanganakan.
• Ang Cheshta bala, lakas ng paggalaw (motional strength), ang pinakamalakas sa isang paatras na planeta, na nasa pinakamalapit sa Mundo nang panahon na iyon.
• Ang Naisargika bala, natural na lakas (natural strength), ay isang nakapirming sukat ng liwanag: Araw (60 virupa), Buwan (51.43), Benus (42.86), Hupiter (34.29), Merkuryo (25.71), Marte (17.14), Saturno (8.57).
• Ang Drik bala, lakas ng aspeto (aspect strength), ay nagdaragdag ng puntos para sa mga mapagkawanggawang aspetong natatanggap ng planeta at nagbabawas naman para sa mga masasamang aspeto.

Nagbibigay ang mga karaniwang talahanayan sa bawat planeta ng isang minimum na kabuuan kung saan sa ibaba nito ay hindi ito makakakilos nang mag-isa:

Kapag ang dalawa sa limang tunay na planeta (Marte, Merkuryo, Hupiter, Benus at Saturno), ay naglapit sa isa't isa sa loob ng isang degree, sinasabing sila ay nasa digmaan (graha yuddha). Nag-iiba-iba ang mga teksto kung sino ang mananalo. Ibinibigay ng Surya Siddhanta ang tagumpay sa planetang nasa mas dulong hilaga, habang tinitimbang din ni Varahamihira ang liwanag at hitsura. Ibibigay ng natalo ang kanyang lakas sa nanalo at nagpupumilit itong protektahan ang mga bahay na pinamumunuan nito sa panahon ng dasha nito.

Mayroon ding mga estado ang mga planeta (ang mga avastha). Hinahati ng baladi avastha ang isang sign sa limang tagal (span) na may anim na degree at binabasa ang planeta bilang isang sanggol, kabataan, nasa hustong gulang, matanda, o patay (ang pagkakasunud-sunod ay bumabaligtad sa even sign), na nagpapahiwatig ng pagbibigay nang kaunti, marami, o halos wala. Inilalarawan naman ng mas detalyadong shayanadi avastha (na ginawa mula sa nakshatra, navamsha at ascendant) ang planeta bilang natutulog, kumakain, nakaupo sa asembleya, atbp., na siyang nagkukulay sa mood ng panahon nito.

Ashtakavarga: ang aritmetika ng mga transit

Ang ashtakavarga (ang walong-bahaging dibisyon), ay ang tool ng Jyotisha sa pagmamarka sa mga transit. Ang isang transit na bibilangin lamang mula sa Buwan ay binabalewala ang natitirang bahagi ng tsart; ngunit nagmamarka ang ashtakavarga sa bawat sign mula sa walong reference point nang sabay-sabay (ang pitong planeta at ang ascendant). Para sa bawat planeta, inililista ng mga klasikal na alituntunin kung aling mga sign (bibilangin mula sa bawat isa sa walong punto) ang paborable. Bawat paborableng bilang ay nakakakuha ng isang puntos; nag-iiba-iba ang mga panrehiyong kumbensyon kung tuldok o linya ang nagmamarka rito, at tinatawag itong bindu sa modernong software.

Ang bawat sign ay higit pang nahahati sa walong kakshya na may 3°45′, na pinamumunuan mula pinakamabagal hanggang sa pinakamabilis (Saturno, Hupiter, Marte, Araw, Benus, Merkuryo, Buwan at ascendant). Ang isang dumadaang planeta ay nagbibigay ng magandang resulta sa isang kakshya kung ang panginoon ng kakshyang iyon ay nag-ambag ng puntos sa sign.

Ang pagdaragdag sa walong talahanayan ay nagbibigay sa sarvashtakavarga, at ang kabuuang kabuuan nito ay palaging 337 puntos (isang built-in na tseke sa aritmetika nito). Sa pamamagitan ng labindalawang sign, ang average ay humigit-kumulang 28 puntos; malalakas ang mga bahay na nasa itaas nito, habang ang mga bahay na nasa ibaba ay kung saan nanggagaling ang matitinding pagsubok sa transit.

Para sa mas pinong pagtatakda ng oras, nababawasan ng dalawang beses ang mga puntos. Kinukuha ng Trikona shodhana (ang pagbabawas ng trine) ang tatlong sign ng bawat elemento, hinahanap ang pinakamababang bilang sa kanila at ibinabawas ito mula sa tatlo; kung isa sa tatlo ay zero na, iiwanang mag-isa ang trine na iyon. Ang Ekadhipatya shodhana (ang pagbabawas ng lordship), ay tumutugon sa mga planeta na namumuno sa dalawang sign upang hindi mabilang ng dalawang beses ang impluwensya ng isang panginoon. Hindi sakop nito ang Araw at Buwan na parehong namumuno sa tig-isang sign.

Kasunod na pinaparami (multiplied) ang mga pinaliit na bilang. Ang bawat sign ay may sarili nitong multiplier (ang rashi gunakara - na kinabibilangan ng Aries 7, Taurus 10, Pisces 12, atbp), pati ang bawat planeta (ang graha gunakara). Kapag pinagsama ang kanilang mga produkto, nagbibigay sila ng shodhya pinda, isang numero para sa bigat ng bawat planeta sa tsart. Ginagamit ito ng mga klasikal na teksto sa mga formula na naghahati sa 27 at kinukuha ang natitira (remainder) bilang nakshatra. Pagkatapos, binabantayan ang transit ni Saturno o Hupiter sa ibabaw ng nakshatra na iyon at ang mga trine nito. Inilalapat ng Brihat Parashara Hora Shastra ang mga ganitong formula sa mga tanong tungkol sa ama, anak, at haba ng buhay.

Isang tradisyon ng pagkalkula

Iilan lamang sa mga sistema ng panghuhula ang humihingi ng ganito karaming aritmetika sa mga practitioner nito. Mula sa limang-taong yuga ni Lagadha at sa mga epicycle ng Surya Siddhanta hanggang sa mga marka sa shadbala, tsart ng dibisyon, at ang pinaliit na mga talahanayan ng ashtakavarga, lumago ang Jyotisha sa pamamagitan ng mga alituntunin, komentaryo, at pagwawasto, at naipasa nito ang mga numero nito sa pamamagitan ng pagtula. Palagi nitong iniuugnay ang mga numero nito sa mga nakikitang bituin (inaayos ang ayanamsa habang inaanod ang equinox), at marami pa ring mga astrologo ang nag-i-cast nang mano-mano ng mga tsart mula sa mga talahanayan na malinaw na matutukoy na mula kay Brahmagupta. Ganyan kung bakit patuloy itong tinatawag ng mga practitioner bilang ang agham ng liwanag.