Τα πέντε κόσα

Πέντε περιβλήματα, ένας αληθινός Εαυτός

Η Ταιττιρίγια Ουπανισάντ, ένα από τα αρχαιότερα κείμενα, θεμελιώνει μια μέθοδο διερεύνησης και όχι ένα άκαμπτο δόγμα. Υποδεικνύει ένα επίπεδο με το οποίο ο αναζητητής μπορεί να ταυτιστεί, φανερώνει μια λεπτότερη πραγματικότητα στο εσωτερικό του και επαναλαμβάνει αυτή τη διαδικασία πέντε φορές.

Η πορεία ξεκινά από το φυσικό σώμα που δημιουργείται από την τροφή: μεγαλώνει με την τροφή, συντηρείται από αυτήν και επιστρέφει στην τροφή της γης. Στο εσωτερικό του υπάρχει μια διάσταση αναπνοής, η οποία χαράσσει τη διαχωριστική γραμμή ανάμεσα σε ένα ζωντανό σώμα και ένα νεκρό σώμα. Βαθύτερα εκτείνεται η σφαίρα του νου. Κάτω από τον νου αναπαύεται η διακριτική συνείδηση, η οποία αξιολογεί αντί να καταγράφει απλώς ερεθίσματα. Και στον βαθύτερο πυρήνα κατοικεί η ευδαιμονία.

Κάθε στρώμα ονομάζεται κόσα, λέξη που σημαίνει θηκάρι ξίφους ή περίβλημα. Η επιλογή της λέξης είναι ουσιαστική: το θηκάρι δεν είναι ποτέ το ίδιο το ξίφος. Και τα πέντε επίπεδα περιγράφονται ως καλύμματα, συμπεριλαμβανομένου του τελευταίου. Γι’ αυτόν ακριβώς τον λόγο, το κείμενο δεν σταματά στην εμπειρία της ευδαιμονίας για να τη θεωρήσει τελικό προορισμό.

Γιατί είναι πολύτιμο αυτό το μοντέλο

Τα κόσα προσφέρουν μια σαφή δομή σε ολόκληρη τη λεπτοφυή ανατομία. Τα νάντι και τα βάγιου ανήκουν στο πραναμάγια. Τα τσάκρα διαπερνούν τόσο το πραναμάγια όσο και το μανομάγια. Η πρακτική του διαλογισμού συνίσταται σε μεγάλο βαθμό στην αναγνώριση του επιπέδου στο οποίο λειτουργείτε, αποφεύγοντας τη σύγχυση μεταξύ των στρωμάτων.

Το μοντέλο χρησιμεύει επίσης ως ακριβές διαγνωστικό εργαλείο. Μια δυσκολία που μοιάζει με πνευματική κρίση είναι συχνά απλώς συνέπεια έλλειψης ύπνου ή κακής διατροφής, που αφορά το ανναμάγια. Η συναισθηματική ταραχή απορρέει συχνά από μια ακανόνιστη και ρηχή αναπνοή, πεδίο του πραναμάγια. Η παρέμβαση σε λάθος επίπεδο είναι η πιο συχνή αιτία αποτελμάτωσης στην πρακτική.

Δεν είναι σκάλα διαφυγής

Τα πέντε κόσα συνήθως απεικονίζονται ως ομόκεντροι κύκλοι. Αυτή η εικόνα μπορεί να παραπλανήσει, καλλιεργώντας την εντύπωση ότι πρέπει να διαφύγει κανείς προς τα μέσα απορρίπτοντας τα εξωτερικά στρώματα. Η Ουπανισάντ δεν διδάσκει κάτι τέτοιο. Τα περιβλήματα συνυπάρχουν ταυτόχρονα. Ο άνθρωπος είναι όλες αυτές οι πέντε διαστάσεις μαζί. Σκοπός της πρακτικής δεν είναι η απόδραση από τα εξωτερικά στρώματα, αλλά ο τερματισμός της πλάνης που εκλαμβάνει ένα μέρος ως το σύνολο του Εαυτού.

Ένα εργαλείο για κάθε περίβλημα

Η παράδοση αντιστοιχίζει τις πρακτικές σε κάθε επίπεδο με αξιοσημείωτη συνέπεια. Τα οκτώ στάδια της γιόγκα του Παταντζάλι ταιριάζουν αρμονικά με τα πέντε κόσα. Οι άσανα ρυθμίζουν το σώμα της τροφής. Η πραναγιάμα εξισορροπεί το περίβλημα της αναπνοής. Η πρατυαχάρα, η απόσυρση των αισθήσεων, ηρεμεί τον νου. Η νταράνα και η ντυάνα, η συγκέντρωση και ο διαλογισμός, ακονίζουν τη διακριτική νόηση. Στο πέμπτο επίπεδο αποκαλύπτεται το σαμάντι, το οποίο δεν είναι μια τεχνητή τεχνική, αλλά η φυσική κατάσταση που αναδύεται όταν τα προηγούμενα τέσσερα στρώματα έχουν επιτελέσει τον ρόλο τους.

Το πρακτικό όφελος είναι πρόδηλο: αν η διαλογιστική στάση είναι αδύνατη λόγω σωματικού πόνου, το εμπόδιο βρίσκεται στο πρώτο περίβλημα και η λύση είναι οι άσανα, όχι ο επίμονος καταναγκασμός. Αν η αναπνοή είναι κοφτή και άτακτη, καμία διανοητική προσπάθεια συγκέντρωσης δεν μπορεί να ηρεμήσει τον νου που εδράζεται πάνω της.