Enuma Anu Enlil, tablet 63

Ang Venus Tablet ni Ammisaduqa

Ang pinakalumang matibay na talang pamplaneta na umiiral pa: dalawampu't isang taong paglitaw at paglaho ni Venus sa ibabaw ng Babylon. Naitala ito sa ilalim ni Haring Ammisaduqa noong ikalabing-pitong siglo BCE, na bawat entri ay may katumbas na pangitain. Kinopya ito sa loob ng isang libong taon, hinukay sa Nineveh, at nananatiling sentro ng mga pagtatalo ukol sa mga petsa ng Bronze Age.

21
taon ng pagmamasid
8
taon sa ritmo ni Venus
63
ang bilang nito sa serye

Sa loob ng tablet

Isang tablet, maraming bahagi: isang diyosa, isang serye ng may petsang pagmamasid, mga pangitaing nakakabit sa kanila, isang pagpapasok ng iskema, isang milenyo ng pagkopya, at isang modernong pagtatalo tungkol sa kalendaryo ng Bronze Age.

🌟

Tablet 63 ng dakilang serye

ang seksyon ni Ishtar Enuma Anu Enlil

Matatagpuan ang Venus Tablet sa huling bahagi ng Enuma Anu Enlil, ang bahaging inilaan para kay Ishtar at sa mga planeta. Kakaiba ito sa libo-libong karaniwang pangitain: isang bloke ng mga may petsang pagmamasid, taun-taon, na nakabaon sa isang aklat ng dibinasyon. Walang ibang kahawig ito sa buong serye.

👑

Ninsianna, ginang ng kalangitan

ang diyosa banal na Venus

Tinatawag ng tablet ang planeta bilang Ninsianna, ang pangalang Sumerian ng diyosa ng Venus, na kilala rin bilang Ishtar. Maagang natukoy ng mga iskolar ng Babylon na ang tala sa umaga at tala sa gabi ay iisang katawan lamang. Isang diyosa itong nagpapakita ng dalawang mukha, mas maaga kaysa sa karamihan ng sinaunang daigdig na malaman ito.

🔭

Dalawampu't isang taong pagmamasid

Babylon ika-17 siglo BCE

Itinatala ng mga entri ang huling pagpapakita ni Venus sa isang panig ng abot-tanaw, ang mga araw na hindi ito makita habang dumadaan sa araw, at ang paglabas nitong muli sa kabilang panig. Nakapetsa ito sa bawat araw, sa buong dalawampu't isang taon ng pamumuno ni Ammisaduqa. Isa itong sistematikong pamplanetang pagmamasid apat na siglo bago ang Digmaang Trojan.

📜

Ang pangitain sa bawat entri

senyales at kahulugan layunin ng serye

May dalang hula ang bawat pagmamasid: bubukas ang mga bukal at dadalhin ni Adad ang kanyang mga ulan, uunlad ang ani, magpapadala ng pagkakasundo ang hari sa isa pang hari, o matinding kahirapan at labanan. Ipinapakita ng pagtatambal na ito kung bakit pinagmamasdan ang kalangitan. Ang mga datos na nagtatag ng astronomiya ng planeta ay kinolekta para magamit sa dibinasyon.

🪑

Ang Taon ng Gintong Trono

ang angkla ika-8 taon ni Ammisaduqa

Sa kalagitnaan ng teksto ay may pangalan ng isang taon: ang Taon ng Gintong Trono, isang pangalan ng taon na kilala sa panahon ni Ammisaduqa. Ang nag-iisang linyang iyon ang nag-uugnay sa buong serye ng pagmamasid patungo sa isang partikular na hari sa dinastiya ni Hammurabi. Ito rin ang basehan kung saan nakasandal ang buong debate sa kronolohiya.

➗

Ang iskemang gitna

obserbasyon laban sa pormula sinaunang dagdag

Hindi buong pagmamasid ang tablet. Pinalitan ng kalagitnaang bahagi ang mga naitalang petsa ng isang ideyal na iskema ng paglabas at paglaho ni Venus, mga regular na agwat na umuulit ayon sa patakaran. Mas pinili na ng isang tao noong unang panahon ang isang tiyak na pattern kaysa sa aktuwal na datos. Isa itong unang hakbang patungo sa nakokompyut na astronomiya.

🔁

Ang walong taong ritmo

orasan ng planeta 5 ikot ≈ 8 taon

Ang limang siklo ni Venus ay umaabot ng halos walong taon nang buo, at kulang lamang ng ilang araw. Sinasalamin ng datos ng tablet ang ritmong iyon, at doon din nakasandal ang modernong pagtukoy ng petsa. Ang isang tumutugmang pattern ng pagpapakita ay nauulit sa mahabang pagitan, na mismong dahilan kung bakit higit sa isang absolutong petsa ang maaaring tumugma sa parehong tablet.

🏛️

K.160 at ang mga kopya

Nineveh at Babylonia unang milenyo BCE

Walang orihinal na Old Babylonian ang nanatili. Nakilala ang tablet mula sa mga kopyang ginawa pagkatapos, at ang pinakamaganda ay ang K.160 mula sa aklatan ni Ashurbanipal sa Nineveh, na isinulat isang libong taon matapos ang mga pagmamasid. Nakapunta sa atin ang talang ito sa paraang narating ng lahat ng klasikong cuneiform: sa pamamagitan ng patuloy na pagkopya.

⚠️

Tekstong napudpod ng salin

problema ng philologist isang milenyo ng pagkopya

Ang isang libong taon ng pagkopya muli ng mga numero ay nag-iwan ng mga peklat: imposibleng mga petsa, nagkapalit na mga buwan, at mga pagitang hindi kayang ipakita ng kalangitan. Ang bawat pagtatangkang matukoy ang petsa ng dinastiya ay dapat munang magpasya kung aling mga entri ang paniniwalaan at kung alin ang aayusin. Sa ganyang editoryal na pagpapasya nagsisimula ang mga debate sa petsa.

📆

Ang labanan ng kronolohiya

modernong pag-aaral Mataas · Gitna · Mababa · Sobrang-baba

Dahil naulit ang pattern ni Venus, ang tablet ay tumatanggap ng ilang tiyak na petsa ni Ammisaduqa, na may pagitan ng mga dekada. Kasama niya ang buong daigdig ng Old Babylonian, lalo na si Hammurabi. Ang mga naglalabang solusyon na ito ay nagdadala ng mga pangalang High, Middle, Low at Ultra-low chronology. Isang siglo na ang pagtatalo ngunit hindi pa rin ito tapos.

🗝️

Pagkilala sa London

British Museum 1870–1912

Nailathala ito kasama ng mga teksto mula sa Nineveh noong 1870. Nakilala ang tablet isang dekada pagkatapos bilang isang serye ng mga pagmamasid kay Venus. Noong 1912, napansin ni Kugler ang Taon ng Gintong Trono at iniugnay ito kay Ammisaduqa. Lumabas na isang lalagyan sa London ang nagtataglay pala ng pinakalumang talaan ng planeta sa buong mundo.

🌍

Kung ano ang pinatutunayan ng tablet

ang malayong pananaw noon hanggang ngayon

Pinatutunayan ng isang tablet na may gumagana nang sistematiko at nakapetsang pagmamasid sa planeta sa Babylon noong ikalabing-pitong siglo BCE. Ito ang malalim na ugat ng bawat kahulugan ng Venus sa lahat ng sumunod na astrolohiya, at sa gawi ng pagmamasid na naging astronomiya. Walang ibang nag-iisang bagay ang nagtataglay ng parehong kasaysayan.

Ang hari, tagakolekta at ang mga nag-unawa

Ang pinunong nagpatala nito sa panahon niya, ang emperador na nagpreserba nito sa kanyang aklatan, at ang mga iskolar na kumilala kung ano ito at nagtalo tungkol sa petsa nito mula noon.

Ammisaduqa

ika-17 siglo BCE Babylon

Ang ikasampung hari ng dinastiya ni Hammurabi. Sa kanyang dalawampu't isang taong pamumuno nakuha ang mga pagmamasid. Nanatiling walang pangalan ang mga mismong nagmasid. Ang mga pangalan ng taon ng hari, lalo na ang Taon ng Gintong Trono, ang nagkakabit ng talaan sa kanyang panahon.

Ashurbanipal

namuno 668–627 BCE Nineveh

Ang haring iskolar ng Assyria. Ang kanyang aklatan ang nagpreserba sa pinakamagandang kopya na kilala bilang K.160. Ang pagkahilig niyang mangolekta, isang libong taon pagkatapos isagawa ang mga pagmamasid, ang tanging dahilan kung bakit nanatili ang tablet para mahukay.

Henry Rawlinson at George Smith

1810–1895 & 1840–1876 London

Nilathala nila ang tablet noong 1870 kasama ang mga cuneiform na inskripsyon ng Kanlurang Asya. Sa pamamagitan nila naging bukas ang teksto bago pa man malaman ng sinuman kung ano ang nilalaman nito.

Archibald Henry Sayce

1845–1933 Oxford

Siya ang unang kumilala noong mga 1880, habang katrabaho ang astronomong si R. H. M. Bosanquet, na ang mga entri ng tablet ay obserbasyon ni Venus. Ginamit nila iyon para baguhin ang isang ordinaryong teksto bilang dokumento ng kasaysayan ng agham.

Franz Xaver Kugler

1862–1929 Netherlands

Isang iskolar na Heswita ng astronomiyang Babylonian. Noong 1912, tinukoy niya ang Taon ng Gintong Trono sa loob ng teksto at iniugnay ang mga obserbasyon sa paghahari ni Ammisaduqa. Dito niya sinimulan ang papel ng tablet sa tiyak na kronolohiya.

Stephen Langdon at John Fotheringham

1876–1937 & 1874–1936 Oxford

Bumuo sila ng unang kumpletong monograp tungkol sa tablet noong 1928 kasama ang astronomong si Carl Schoch. Nagkompyut sila ng mga kandidatong petsa para sa dinastiya at nagtakda ng mga tuntunin para sa debate tungkol sa kronolohiya sa loob ng ilang dekada.

Erica Reiner

1924–2005 Estados Unidos

Kasama niya si David Pingree na lumikha ng opisyal na modernong edisyon ng tablet noong 1975, na siyang unang bolyum ng Babylonian Planetary Omens. Ibinalik nila ang mga basa sa teksto na may pag-iingat sa mga sira nitong numero.

David Pingree

1933–2005 Estados Unidos

Historyador ng mga eksaktong agham at co-editor ng 1975 edisyon. Itinalaga niya ang posisyon ng tablet sa mahabang kasaysayan ng pamplanetang kaalaman ng mga Babylonian patungo sa mga astrolohiya ng Greece at India.

Peter Huber

1934–2025 Switzerland at Estados Unidos

Isang statistician na sumuri sa datos ni Venus, haba ng buwan at rekord ng eclipse gamit ang pormal na pagsusuri. Ipinagtanggol niya na ang mga obserbasyon, kasama ng mga mali nito, ay sapat pa rin para maihanay ang mga nagtatalong kronolohiya.

Vahe Gurzadyan

ipinanganak noong 1955 Armenia

Isang astrophysicist na sumuring muli sa astronomiya ng tablet kasama ang pangkat ni Hermann Gasche noong 1998. Nagbigay siya ng suporta para sa mas mababang petsa ng dinastiya, ang Ultra-low chronology, na siyang muling nagbukas ng debateng inakala ng marami na tapos na.

Kung ano ang Venus Tablet

Ang Venus Tablet ni Ammisaduqa ay ang Tablet 63 ng Enuma Anu Enlil, ang dakilang serye ng mga pangitaing Babylonian. Ito rin ang pinakalumang malaking talaan ng pamplanetang pagmamasid na natitira mula saanman sa mundo. Nakasubaybay ang mga entri nito kay Venus sa loob ng dalawampu't isang taon ng paghahari ni Ammisaduqa, isang hari ng dinastiya ni Hammurabi noong ikalabing-pitong siglo BCE. Nariyan ang paglaho niya sa liwanag ng araw sa isang abot-tanaw, kung ilang araw siyang hindi makita, at kailan siya muling lumitaw sa kabila. Ang bawat entri ay may kalakip na pangitain. Sabay itong tumatayo bilang isang mahalagang siyentipikong dokumento at bilang isang tala ng aktibong dibinasyon. Hindi ito pumapayag na maging isa lamang sa dalawa.

Ninsianna, ang planeta bilang diyosa

Hindi Venus ang sinasabi ng teksto. Ang ginagamit nito ay Ninsianna, ang banal na Sumerian na pangalan ng planeta. Siya ang ginang ng kalangitan na kilala rin bilang Ishtar. Para sa mga Mesopotamian, ang planeta ay isang diyosang may dalawang anyo. Nagliliwanag siya bago sumikat ang araw sa loob ng ilang buwan bilang bituin sa umaga, bago tatawid para kuminang pagkatapos lumubog ang araw bilang bituin sa gabi. Trinuring ng mga iskolar ng Babylon ang dalawang ito bilang iisang katawan nang mas maaga kaysa sa karamihan ng mga sinaunang tao. Doon nakasalalay ang estruktura ng tablet: sinusundan ng mga entri nito ang iisang Ninsianna sa lahat ng kanyang pagkawala at pagbabalik sa magkabilang panig ng kalangitan.

Kung ano ang sinasabi ng entri

Sumusunod sa nakatakdang huwaran ang mga entri. Sa isang partikular na araw ng isang tiyak na buwan, naglaho si Ninsianna sa kanluran. Nawala siya sa kalangitan nang ilang araw. Pagkatapos nito, lumitaw siya muli sa silangan sa isang tiyak na araw. Nakakabit din ang isang basa sa mga petsang ito: bubukas ang mga bukal, magdadala ng ulan si Adad at baha si Ea, magiging masagana ang ani, at magpapadala ng mensahe ng pagkakasundo ang isang hari patungo sa iba; o kaya ay matinding kahirapan, mga labanan, at masamang ani sa ibang taon. Ang aktuwal na pagmamasid dito ay eksaktong hinahanap ng isang modernong astronomo: ang heliacal na paggalaw ng isang panloob na planeta. Nakabalot ito sa eksaktong kailangan ng isang nagbabasa ng hinaharap: isang hatol para sa kaharian.

Ang Taon ng Gintong Trono

Sa kalagitnaan ng talaan, isang pangalan ng taon ang ibinigay ng teksto sa halip na basta bilangin ito: ang Taon ng Gintong Trono. Ipinangalan ang mga taon ng Babylon mula sa mga kilos ng hari, at ang partikular na pangalang ito ay nanggaling sa paghahari ni Ammisaduqa, ang ikasampung hari ng dinastiya ni Hammurabi. Ang nag-iisang linyang iyon ang angkla ng lahat. Iniugnay nito ang isang malayang datos na astronomikal patungo sa isang partikular na hari. Ibig sabihin, kaya nang itakda ng datos ang ganap na petsa ng kanyang paghahari, at kasama na roon ang buong kronolohiya ng Old Babylonian, lalo na si Hammurabi at ang kanyang batas.

Pagmamasid at iskema

Hindi pantay ang kabuuan ng tablet. Ang mga simula at huling bahagi nito ay binabasa bilang orihinal na listahan ng kung ano talaga ang nakita, na may kasamang mga kaibahan dulot ng totoong kalangitan. Ngunit iniwan ng gitnang bahagi nito ang obserbasyon para paboran ang isang ideyal na iskema. Ang paglitaw at paglaho ay umuulit sa regular na agwat na hindi kailanman nagawa ng totoong Venus. Pinakinis ng isang sinaunang editor ang planeta bilang isang pormula. Ang naisingit na iyon ay munting bahagi ng isang malaking pagbabago: ito ang sandali kung kailan mas pinili ng Babylonian na pag-aaral ang patakaran kaysa sa purong tala. Nag-umpisa doon ang pagtulak na humantong, isang libong taon pagkatapos, sa buong matematikal na astronomiya.

Ang walong taong ritmo

Umuulit si Venus. Ang kanyang limang synodic cycle ay inaabot nang halos walong taon at kulang lamang ng ilang araw. Kaya ang kanyang paglitaw ay marahang nag-iiba laban sa kalendaryo at muling bumabalik sa halos parehong ayos pagkalipas ng mahabang panahon. Dala ng datos ng tablet ang ritmong ito, at kinakasangkapan naman ito ng modernong kronolohiya: kompyutin kung saan babagay ang naobserbahang pattern sa totoong kalangitan ng ikalawang milenyo BCE, at matutukoy mo na ang petsa ni Ammisaduqa. Ngunit dahil umuulit ang pattern, maraming puwestong magkakalayo ng ilang dekada ang pwedeng bumagay nang maayos. Ang mismong kalikasang nagpapahintulot na malagyan ng petsa ang tablet ay siya ring dahilan kung bakit hindi iisa ang posibleng sagot.

Isang milenyo ng pagkopya

Walang tablet mula sa mismong panahon ni Ammisaduqa ang nanatili. Umabot ang teksto dahil sa mga kopyang gawa noong unang milenyo BCE, at ang pinakamaganda doon ay ang tablet na nakapangalang K.160 galing sa aklatan ni Ashurbanipal sa Nineveh. Isinulat iyon mahigit isang libong taon matapos gawin ang pagmamasid. Nakakasira sa isang teksto ang sanlibong taong pagkokopya muli ng mga numero. Naglalaman ang mga naiwang kopya ng imposibleng mga petsa, nagkabaliktad na senyales, at mga pagitang hindi kayang gawin ng kalangitan. Kailangan muna itong ayusin ng mga iskolar at magpasya kung ano talaga ang sinabi ng orihinal na kopya. Mula roon nagsimula ang lahat ng pagtatalo sa pagpepetsa, sa larangan ng philology, bago pa man pumasok ang astronomiya.

Ang mga digmaan sa kronolohiya

Nilathala noong 1870 nina Rawlinson at Smith, nakilala bilang obserbasyon kay Venus nina Sayce at Bosanquet bandang 1880, at iniugnay kay Ammisaduqa ni Kugler noong 1912. Simula noon, naging sentro ng kronolohiya ng Bronze Age ang tablet. Kinompyut ng monograp nina Langdon, Fotheringham at Schoch noong 1928 ang mga posibleng petsa. Nagkaroon ng pangalan ang mga solusyon, ang High, Middle, Low at Ultra-low chronologies, na siyang naglagay sa paghahari ni Ammisaduqa sa magkakaibang posisyong lampas isang siglo ang pagitan. Pinagtibay mismo ng 1975 edisyon nina Erica Reiner at David Pingree ang teksto ngunit kinuwestiyon nila kung gaano kalakas ang pundasyon ng mga numero nito. Pinagtanggol naman ni Peter Huber gamit ang estadistika na sapat pa rin ang naiiwan nitong mensahe. Noong 1998 naman, itinulak nina Gurzadyan at grupo ni Gasche ang posisyon ng Ultra-low. Kadalasang nililimbag ng mga libro ang Middle chronology, na tinatapat ang simula ni Ammisaduqa sa 1646 BCE, hindi dahil siguradong tapos na ang usapan kundi dahil kailangan lang ng isang gagamiting batayan. Isang masamang kopyang omen tablet pa rin ang nagtatakda sa hangganan kung saan nagkamali si Hammurabi.

Bakit mahalaga ang tablet

Tanggalin lahat ng kontrobersiya at mananatili ang isang nakakamanghang katotohanan. Noong ikalabing-pitong siglo BCE, nagmasid ang isang tao sa Babylon sa isang planeta na may sapat na disiplina para itala ang ginagawa nito bawat araw sa loob ng dalawampu't isang taon, at pinreserba pa ng estado ang resulta. Ito na ang pinakaunang sistematikong pamplanetang tala sa kasaysayan ng tao. Nakaugat din ito nang malalim sa kung anong uri ng astrolohiya meron si Venus: ang diyosang planeta ng kasaganaan at pagmamahal. Ang kanyang mga paglitaw ay ibig sabihin ng ulan, ani at pagkakasundo ng mga hari na siyang nananatili bilang pamantayan ng Venus sa sumunod na panahon tulad ng sa Hellenistic, Islamic, Indian at sa modernong panahon. Kadalasang itinuturing ang astronomiya at astrolohiya bilang magkalaban; ang Venus Tablet ang pruwebang ipinanganak silang pareho bilang isang pag-aaral.

Paano basahin ang seksyong ito

Hinimay ng mga cards sa taas ang tablet nang paunti-unti: ang diyosang nakapangalan, ang obserbasyong naitala, ang mga hulang nakakabit, ang pangalan ng taong nagsisilbing angkla, ang iskemang naisingit, ang mga kopyang natira, at ang modernong pagtatalo na buhay hanggang ngayon. Para sa serye kung saan ito nabibilang, tignan ang Enuma Anu Enlil page. Para naman sa kaugaliang bumuo rito, naroon ang Babylonian omen astrology page; at para sa isa pang sikat na tablet, ang eclipse tablets. Ang Venus Tablet at ang mundo nito ay bahagi ng kompendiyum ng Tarot Academy sa lahat ng limampu't dalawang wika.

Mga madalas itanong

Babylonian omen astrology

Pinakabagong Post

Tuklasin ang sinaunang karunungan ng mga tarot card at buksan ang mga misteryo ng iyong espirituwal na paglalakbay. Ang aming blog ang iyong daan tungo sa pag-unawa sa mayamang simbolismo, kahulugan, at praktikal na gamit ng pagbasa ng tarot.