Lijnen van de I Ching
Lijnen en hun plaatsen
Elk hexagram bestaat uit zes lijnen, en elke lijn draagt twee gegevens: waar ze zit en welke waarde de worp haar gaf. De plaats bepaalt waarover de lijn gaat; de waarde bepaalt of ze überhaupt spreekt. Dit is de grammatica waarop de rest van het systeem draait.
- posities
- 6
- lijnwaarden
- 4
- lijnteksten in de klassieke tekst
- 384
De grammatica van een hexagram
Eerst de zes plaatsen, geteld van de voet van de figuur naar boven. Dan de vier waarden waarin een lijn kan vallen, waarvan er maar twee bewegen.
De zes plaatsen
Geteld van onder naar boven.
1. De eerste lijn
De onderste lijn, als eerste gelezen. Het begin van de situatie, voordat iemand kan zien wat ze is.
2. De tweede lijn
Het midden van het onderste trigram, en een van de twee beste plaatsen in de figuur.
3. De derde lijn
De top van het onderste trigram. De meest blootgestelde plaats in de figuur, en die met de meeste waarschuwingen.
4. De vierde lijn
De eerste lijn van het bovenste trigram: binnen de kamer waar besloten wordt, en dicht bij wie beslist.
5. De vijfde lijn
Het midden van het bovenste trigram en de heersende plaats van het hexagram: gezag dat goed gebruikt wordt.
6. De bovenste lijn
De laatste lijn, „boven” genoemd in plaats van zesde. Het einde van de situatie, voorbij het punt waarop ze nog nut had.
De vier lijnwaarden
Wat één worp oplevert.
9. Oud yang
Een ononderbroken lijn op haar hoogste waarde, gemerkt met 9. Ze beweegt en wordt een onderbroken lijn in het tweede hexagram.
7. Jong yang
Een ononderbroken lijn met ruimte om te groeien, gemerkt met 7. Ze blijft zoals ze is en draagt geen lijntekst.
8. Jong yin
Een onderbroken lijn met ruimte om toe te geven, gemerkt met 8. Ze blijft zoals ze is en draagt geen lijntekst.
6. Oud yin
Een onderbroken lijn op haar hoogste waarde, gemerkt met 6. Ze beweegt en wordt een ononderbroken lijn in het tweede hexagram.
Plaats en waarde
Van elke lijn in een hexagram zijn twee losse dingen waar. Het eerste is waar ze zit: eerste plaats, tweede plaats, en zo verder tot boven. Het tweede is welke waarde de worp voor haar opleverde, en dat is een van vier getallen en geen simpel ja of nee.
De plaats ligt vast door de figuur en is waar de lijnteksten meestal over gaan. De klassieke tekst leest de zes posities als een rangorde en als een volgorde in de tijd, zodat de onderste lijn het begin en de nieuwkomer is, de vijfde de heerser, en de bovenste het naspel. De waarde ligt vast door de worp en bepaalt of die lijn in beweging is.
Juistheid, centraliteit en correspondentie
Drie structurele verhoudingen doen in het overgeleverde commentaar bijna al het analytische werk.
Een lijn is juist wanneer haar soort bij haar plaats past: ononderbroken lijnen horen op de eerste, derde en vijfde plaats, onderbroken lijnen op de tweede, vierde en zesde. Een lijn is centraal wanneer ze in het midden van haar trigram zit, wat alleen voor de tweede en de vijfde plaats geldt, en centraliteit wordt in de hele klassieke tekst standvastiger geprezen dan juistheid. Een lijn correspondeert met de lijn drie plaatsen verder, zodat de eerste met de vierde, de tweede met de vijfde en de derde met de bovenste een paar vormt, en het paar heet elkaar te antwoorden wanneer de twee van tegengestelde soort zijn.
Een hexagram waarvan de tweede en vijfde lijn centraal en juist zijn en corresponderen, is ongeveer zo goed geordend als het systeem toelaat, en de oordeelsteksten verklaren hun eigen goede afloop vaak door precies daarnaar te wijzen.
De vier waarden
Een worp levert voor elke lijn een zes, een zeven, een acht of een negen op. Zevens en achten zijn jong yang en jong yin: stabiel, stil, en alleen gelezen als deel van de bouw van de figuur. Zessen en negens zijn oud yin en oud yang, lijnen die het eind van hun bereik hebben gehaald en in hun tegendeel omslaan. Dat zijn de bewegende lijnen, hun teksten zijn de teksten die je leest, en zij brengen het tweede hexagram voort.
De twee gangbare worpmethoden leveren deze vier waarden niet even vaak op. Duizendbladstengels wegen ze ongelijk; drie munten vlakken ze uit. Het verschil is oud, het is echt, en er wordt nog altijd over gestreden.
Verder lezen
Veelgestelde vragen
Wat is een veranderende lijn?
Een lijn die uit de worp kwam als een zes of een negen: yin of yang aan het eind van zijn bereik, al omslaand in zijn tegendeel. Je leest haar lijntekst als deel van het antwoord, en je klapt haar om om het tweede hexagram te bouwen. Zevens en achten veranderen niet en hebben geen tekst die voor hen gelezen wordt.
Waarom heten bewegende lijnen zes en negen?
De getallen komen uit de methode met duizendbladstengels, die voor elke lijn een waarde van 6, 7, 8 of 9 oplevert. Zes is oud yin en negen is oud yang. De klassieke tekst voorziet al zijn lijnteksten van deze getallen, zodat de eerste lijn van een hexagram „negen aan het begin” heet als ze yang is en „zes aan het begin” als ze yin is, en daarom lopen die twee getallen door het hele boek.
Wat als er geen bewegende lijnen zijn?
Dan is er geen tweede hexagram, en lees je het oordeel en het beeld van de ene figuur die je wierp. Dat is een volstrekt gewone uitkomst en vaak een helderdere, want ze beschrijft een vaste situatie in plaats van een in overgang.
Wat als elke lijn beweegt?
Zeldzaam, en de klassieke tekst treft daarvoor op twee plaatsen een aparte regeling. Hexagram 1 heeft een extra tekst voor het geval alle zes lijnen negens zijn, en hexagram 2 voor het geval ze alle zes zessen zijn. Bij de overige hexagrammen lezen de meeste scholen het oordeel van de eerste figuur en daarna het tweede hexagram, dat er het exacte tegendeel van is.
Welke lijn is het belangrijkst?
Wanneer meerdere lijnen bewegen, lopen de tradities uiteen. Gangbare regels zijn om de laagste bewegende lijn als de situatie nu te lezen en de hoogste als waar ze heen gaat, of om een bewegende lijn op de vijfde plaats gewicht te geven omdat dat de heerserszetel is. Het oordeel van het tweede hexagram is altijd de moeite waard als richting van de reis.
Wat betekent het dat een lijn centraal is?
Centraliteit betekent in het midden van een trigram zitten, dus alleen de tweede en de vijfde plaats. Het is de eigenschap die de klassieke tekst het standvastigst prijst en die doorgaans zwaarder weegt dan de vraag of de lijn de juiste soort voor haar plaats is, want een centrale lijn houdt maat en duwt niet tegen een rand.
Laatste Berichten
Ontdek de oude wijsheid van tarotkaarten en ontgrendel de mysteries van je spirituele reis. Onze blog is jouw toegangspoort tot het begrijpen van de rijke symboliek, betekenissen en praktische toepassingen van tarot lezen.