De vierenzestig hexagrammen

Verder lezen

Veelgestelde vragen

In welke volgorde staan de 64 hexagrammen?

De overgeleverde tekst hanteert de volgorde van koning Wen, die traditioneel wordt toegeschreven aan de stichter van de Zhou-dynastie. Zij is niet numeriek en niet binair: de hexagrammen staan in paren, elke figuur gevolgd door haar eigen omkering waar dat een andere figuur oplevert, en door haar lijn-voor-lijn tegengestelde in de acht gevallen waarin omkeren niets verandert. Er bestaan andere ordeningen, waaronder de binaire reeks van Fu Xi, maar de klassieker zelf volgt koning Wen.

Waarom worden de lijnen van een hexagram van onder naar boven gelezen?

De figuur wordt opgevat als iets dat groeit, zoals een plant of een situatie die zich in de tijd ontwikkelt, dus zit het vroegste stadium aan de voet en het laatste bovenaan. Daarom noemen de klassieke teksten de eerste lijn ook het begin in plaats van de eerste, en de zesde boven in plaats van de zesde.

Wat is het verschil tussen het Oordeel en het Beeld?

Het Oordeel hoort bij de oudste laag van het boek en geeft de orakeluitspraak van het hexagram, vaak in maar een paar tekens. Het Beeld is een later commentaar dat de twee trigrammen als een tafereel leest en daaruit een gedragslijn afleidt, bijna altijd beginnend met wat de edele mens in antwoord doet. Het Oordeel vertelt je wat de situatie is; het Beeld hoe je je erin gedraagt.

Lees ik alle zes de lijnteksten?

Nee. Lijnteksten worden alleen gelezen voor lijnen die de worp als wisselend heeft aangemerkt, dus een zes of een negen. Een raadpleging met één wisselende lijn gebruikt de tekst van die lijn; een raadpleging zonder wisselende lijnen houdt het bij het Oordeel en het Beeld. De overige lijnen doen er structureel nog steeds toe, omdat zij bepalen of de figuur in evenwicht is, maar zij spreken niet.

Wat is een kernhexagram?

Neem de lijnen twee, drie en vier van een hexagram als onderste trigram en de lijnen drie, vier en vijf als bovenste, en je krijgt een nieuwe figuur die in de oorspronkelijke verborgen zit. Zij wordt gelezen als de innerlijke gesteldheid van de situatie, of wat er onder de oppervlakte werkelijk speelt. Slechts zestien van de vierenzestig komen ooit als kernfiguur voor, en telkens opnieuw de kern van de kern nemen eindigt altijd bij hexagram 1, 2, 63 of 64.

Welk hexagram is het gunstigst?

Hexagram 15, de Bescheidenheid, is het enige waarin alle zes lijnteksten gunstig luiden, en commentatoren wijzen daar al eeuwen op. Ook de hexagrammen 1, 11, 14 en 46 zijn uitgesproken positief. De klassieker is echter geen schaal van goede en slechte uitkomsten, en verschillende moeilijke hexagrammen bevatten zijn bruikbaarste raad.

Waarom eindigt het boek met Vóór de voleinding?

Hexagram 63, Na de voleinding, is de enige figuur waarin elke lijn op haar juiste plaats staat, en het zou een voor de hand liggend slot zijn. De klassieker zet er in plaats daarvan hexagram 64, Vóór de voleinding, achter, met elke lijn op de verkeerde plaats en een vos halverwege een rivier. De schikking is opzet: het boek weigert te eindigen in een afgeronde toestand.