Hexagrammen van de I Ching

De vierenzestig hexagrammen

Zes lijnen, van onder naar boven gestapeld, in vierenzestig mogelijke schikkingen. Elk draagt een naam, een Oordeel, een Beeld en zes lijnteksten, en elk is opgebouwd uit twee van de acht trigrammen. Blader ze door in de volgorde van koning Wen, gegroepeerd naar het bovenste trigram.

hexagrammen
64
lijnteksten
384
trigramfamilies
8

Blader op bovenste trigram

De klassieke schikking: elk blok verzamelt de acht hexagrammen die in hun bovenste helft hetzelfde trigram dragen. De nummering volgt de volgorde van koning Wen, die ook de overgeleverde tekst aanhoudt.

Qián · Hemel boven

Acht hexagrammen waarvan het bovenste trigram de hemel is.

Kūn · Aarde boven

Acht hexagrammen waarvan het bovenste trigram de aarde is.

Zhèn · Donder boven

Acht hexagrammen waarvan het bovenste trigram de donder is.

Xùn · Wind boven

Acht hexagrammen waarvan het bovenste trigram de wind is.

Kǎn · Water boven

Acht hexagrammen waarvan het bovenste trigram het water is.

Lí · Vuur boven

Acht hexagrammen waarvan het bovenste trigram het vuur is.

Gèn · Berg boven

Acht hexagrammen waarvan het bovenste trigram de berg is.

Duì · Meer boven

Acht hexagrammen waarvan het bovenste trigram het meer is.

Hoe een hexagram is opgebouwd

Een hexagram bestaat uit zes horizontale lijnen die boven elkaar zijn getekend, elk hetzij doorlopend hetzij gebroken. Ze worden van onderaf geteld, zodat de lijn aan de voet van de figuur de eerste is en de lijn bovenaan de zesde. De onderste drie lijnen vormen een trigram en de bovenste drie een tweede, en daarom worden de vierenzestig figuren gewoonlijk beschreven als het ene trigram boven het andere: hexagram 3 is water boven donder, hexagram 11 is aarde boven hemel.

Zes lijnen met twee mogelijke toestanden leveren precies vierenzestig combinaties op, en de overgeleverde tekst gebruikt ze allemaal. De volgorde waarin ze verschijnen heet naar de Zhou-stichter aan wie de traditie haar toeschrijft de volgorde van koning Wen, en zij is geen wiskundige ordening. De figuren komen in paren: elk hexagram wordt gevolgd door zijn eigen omkering overal waar omkeren een andere figuur oplevert, en door zijn lijn-voor-lijn tegengestelde in de acht gevallen waarin dat niet zo is.

Wat elk hexagram bevat

De oudste laag van de tekst geeft elk hexagram een naam en een korte orakeluitspraak, het Oordeel. Een latere laag, het Beeld, leest de twee trigrammen als een tafereel en leidt daaruit een stuk praktische raad af. Daaronder staan zes lijnteksten, één voor elke plaats in de figuur, die alleen worden geraadpleegd als de worp juist die lijn wisselend heeft gemaakt.

Door die opbouw kan hetzelfde hexagram twee mensen heel verschillend antwoorden. De figuur is de situatie; de wisselende lijnen zijn de delen ervan die werkelijk in beweging zijn.

De opbouw lezen

Drie afgeleide figuren zijn het kennen waard, en de pagina van elk hexagram verwijst naar alle drie. Het kernhexagram wordt gemaakt uit de lijnen twee tot vier en drie tot vijf, en wordt gelezen als wat er in de situatie verborgen zit. Het tegengestelde hexagram verandert elke lijn en geeft de aanvullende toestand. Het omgekeerde hexagram zet de figuur op zijn kop, wat meestal dezelfde situatie toont vanuit de positie van de andere partij; acht hexagrammen zien er beide kanten op hetzelfde uit, en die acht staan op hun eigen pagina vermeld.

Veelgestelde vragen

In welke volgorde staan de 64 hexagrammen?

De overgeleverde tekst hanteert de volgorde van koning Wen, die traditioneel wordt toegeschreven aan de stichter van de Zhou-dynastie. Zij is niet numeriek en niet binair: de hexagrammen staan in paren, elke figuur gevolgd door haar eigen omkering waar dat een andere figuur oplevert, en door haar lijn-voor-lijn tegengestelde in de acht gevallen waarin omkeren niets verandert. Er bestaan andere ordeningen, waaronder de binaire reeks van Fu Xi, maar de klassieker zelf volgt koning Wen.

Waarom worden de lijnen van een hexagram van onder naar boven gelezen?

De figuur wordt opgevat als iets dat groeit, zoals een plant of een situatie die zich in de tijd ontwikkelt, dus zit het vroegste stadium aan de voet en het laatste bovenaan. Daarom noemen de klassieke teksten de eerste lijn ook het begin in plaats van de eerste, en de zesde boven in plaats van de zesde.

Wat is het verschil tussen het Oordeel en het Beeld?

Het Oordeel hoort bij de oudste laag van het boek en geeft de orakeluitspraak van het hexagram, vaak in maar een paar tekens. Het Beeld is een later commentaar dat de twee trigrammen als een tafereel leest en daaruit een gedragslijn afleidt, bijna altijd beginnend met wat de edele mens in antwoord doet. Het Oordeel vertelt je wat de situatie is; het Beeld hoe je je erin gedraagt.

Lees ik alle zes de lijnteksten?

Nee. Lijnteksten worden alleen gelezen voor lijnen die de worp als wisselend heeft aangemerkt, dus een zes of een negen. Een raadpleging met één wisselende lijn gebruikt de tekst van die lijn; een raadpleging zonder wisselende lijnen houdt het bij het Oordeel en het Beeld. De overige lijnen doen er structureel nog steeds toe, omdat zij bepalen of de figuur in evenwicht is, maar zij spreken niet.

Wat is een kernhexagram?

Neem de lijnen twee, drie en vier van een hexagram als onderste trigram en de lijnen drie, vier en vijf als bovenste, en je krijgt een nieuwe figuur die in de oorspronkelijke verborgen zit. Zij wordt gelezen als de innerlijke gesteldheid van de situatie, of wat er onder de oppervlakte werkelijk speelt. Slechts zestien van de vierenzestig komen ooit als kernfiguur voor, en telkens opnieuw de kern van de kern nemen eindigt altijd bij hexagram 1, 2, 63 of 64.

Welk hexagram is het gunstigst?

Hexagram 15, de Bescheidenheid, is het enige waarin alle zes lijnteksten gunstig luiden, en commentatoren wijzen daar al eeuwen op. Ook de hexagrammen 1, 11, 14 en 46 zijn uitgesproken positief. De klassieker is echter geen schaal van goede en slechte uitkomsten, en verschillende moeilijke hexagrammen bevatten zijn bruikbaarste raad.

Waarom eindigt het boek met Vóór de voleinding?

Hexagram 63, Na de voleinding, is de enige figuur waarin elke lijn op haar juiste plaats staat, en het zou een voor de hand liggend slot zijn. De klassieker zet er in plaats daarvan hexagram 64, Vóór de voleinding, achter, met elke lijn op de verkeerde plaats en een vos halverwege een rivier. De schikking is opzet: het boek weigert te eindigen in een afgeronde toestand.

Laatste Berichten

Ontdek de oude wijsheid van tarotkaarten en ontgrendel de mysteries van je spirituele reis. Onze blog is jouw toegangspoort tot het begrijpen van de rijke symboliek, betekenissen en praktische toepassingen van tarot lezen.