Ing

Een samenvatting van een verloren verhaal

De strofe telt vier regels en elke regel roept een vraag op die niet wordt beantwoord.

Ing werd ærest mid Eastdenum gesewen secgun: het eerst gezien onder de Oost-Denen door mannen. Vervolgens oþ he siððan est ofer wæg gewat, totdat hij naderhand oostwaarts trok over de golven. Daarna wæn æfter ran, de wagen snelde achteraan. En ðus Heardingas ðone hæle nemdun, zo noemden de Heardings die held.

Waar ging hij heen? Waarom? Wat doet een wagen die achter een vertrekkende god aan snelt? Wie waren de Heardings?

De strofe leest als de samenvatting van een verhaal dat het toenmalige publiek al kende, en dat verhaal is verloren gegaan. Er bestaat geen andere Oudengelse tekst over Ing, en geen enkele Noordse bron vult deze leemte op.

De Heardings vormen het enige herleidbare aanknopingspunt: zij komen overeen met de Hasdingi, het koningsgeslacht der Vandalen, en de naam verschijnt in de Noordse overlevering als Haddingjar. De strofe plaatst Ing daarmee in een specifieke en oeroude dynastieke traditie, en veronderstelt dat de toehoorder weet om welke het gaat.

Ing en de Ingaevonen

De naam is waarlijk eeuwenoud en eerder verbonden aan een bevolkingsgroep dan aan een afgebakende cultus.

Tacitus noemt in 98 n.Chr. de Ingaevonen als een van de drie grote hoofdgroepen der Germaanse volkeren, die hun naam ontlenen aan een goddelijke stamvader; en de Ingaevonen vormen de Noordzeegroep waaruit de Angelen en Saksen voortkwamen. Wanneer een Engels gedicht Ing noemt, noemt het dus zijn eigen eponieme voorouder.

In Noordse bronnen hecht dezelfde naam zich aan Freyr als de bijnaam Yngvi of Yngvi-Freyr, en het Zweedse koningsgeslacht der Ynglingen voerde zijn afstamming op hem terug. Beowulf noemt de Deense koning frea Ingwina, heer van de vrienden van Ing.

De wagen sluit aan bij dit cultuscomplex. De Germaanse religie kende een gedocumenteerde traditie van processiewagens: Tacitus beschrijft hoe de godin Nerthus in een overdekte kar door het land werd rondgereden en overal vrede bracht waar zij kwam. Nerthus is taalkundig dezelfde naam als Njörðr, de vader van Freyr. Een vruchtbaarheidsgodheid die per wagen rondreist en vervolgens over het water heengaat, past herkenbaar in deze wereld, ook al kunnen we niet meer met zekerheid zeggen hoe alle puzzelstukken precies in elkaar pasten.

Een letter die geen woord kan beginnen

Ing vertegenwoordigt /ŋ/, de klank aan het einde van woorden zoals het Engelse sing of het Nederlandse zingen. In het Germaans, net als in het hedendaagse Nederlands en Engels, staat deze klank nooit aan het begin van een woord.

Daarom is de rune zeldzaam, om precies dezelfde structurele reden als Eolhx: een letter die beperkt is tot het midden en het einde van woorden heeft minder werk te verrichten en verschijnt in minder inscripties. Het is tevens de reden waarom Scandinavië haar zonder veel verlies kon laten vallen; de klank kon eenvoudig met andere letters worden geschreven.

Engeland behield haar, meestal in de gesteelde vorm ᛝ, een ruit op een verticale staaf, in plaats van de vrijstaande ᛜ van de Oudere Futhark. Beide vormen zijn overgeleverd.

De omsluitende vorm is op zichzelf al bijzonder. Runen zijn opgebouwd uit halen die eindigen in plaats van samenkomen, omdat het kerven in hout daartoe aanzet. Deze rune sluit zich daarentegen, en zij is de enige letter in de oorspronkelijke vierentwintig die dat doet.

Bij het duiden

Ing is de minst dramatische rune in de rij en een van de nuttigste zodra haar karakter duidelijk is.

Zij duidt op iets dat verzegeld is en krachten verzamelt. Geen stilstand zoals bij Is, en geen belemmering zoals bij Nyd. Ing is een proces dat zich voltrekt binnen een afbakening, volgens een eigen ritme, zonder dat er van buitenaf iets zichtbaar is.

Rijping of dracht is de meest directe betekenis: een zwangerschap, een project in een stadium waarin er nog niets te tonen valt, een nog niet uitgesproken idee of een genomen besluit dat nog niet openbaar is gemaakt. Het wezenlijke kenmerk is dat het werk reëel is en tegelijkertijd onzichtbaar blijft.

Zij duidt tevens op de afronding van een fase. De gesloten vorm betekent dat iets voltooid en afgesloten is; Ing markeert daardoor dikwijls het einde van een periode in plaats van het definitieve einde van een zaak. In een legging luidt de boodschap veelal: dat deel is klaar, stop ermee daaraan te sleutelen.

En de strofe voegt een betekenislaag toe die geen enkele andere rune in de rij biedt. Ing wordt gedefinieerd door zijn vertrek. De rune markeert soms de afwezige factor waaromheen een situatie nog steeds is georganiseerd: een persoon die is heengegaan, een opengevallen rol, of een vertrek waartoe iedereen zich nog steeds moet verhouden.