कार्बन, काच आणि सेंद्रिय पदार्थ

कुटुंबाला एकत्र काय ठेवते

खनिज म्हणजे नैसर्गिकरित्या आढळणारा अजैविक घन पदार्थ ज्याची निश्चित रासायनिक रचना आणि एक व्यवस्थित स्फटिक रचना असते. या कुटुंबातील बहुतांश खडे यापैकी किमान एका निकषावर अपयशी ठरतात.

ऑब्सिडियन आणि मोल्डावाइट या काचा आहेत. त्या इतक्या वेगाने थंड झाल्या की अणूंना स्वतःला व्यवस्थित करण्यासाठी वेळ मिळाला नाही. ओपल म्हणजे सिलिकाचे गोल आहेत ज्यांच्यामध्ये पाणी असते. ते प्रकाशाला विखुरण्याइतके व्यवस्थित असतात पण स्फटिक नसतात. अंबर म्हणजे जीवाश्म झालेल्या झाडाची राळ, एक सेंद्रिय पॉलिमर. जेट हे जीवाश्म झालेले लाकूड आहे. मोती म्हणजे सेंद्रिय बाइंडरसह मोलस्कने तयार केलेले अरागोनाइट प्लेटलेट्स आहेत.

हिरा आणि शुंगाइट हे दोन्ही कार्बन आहेत आणि खरोखरच खनिज आहेत. पण ते विरुद्ध टोकाला आहेत. हिरा कडक टेट्राहेड्रल जाळीमध्ये कडकपणा १० असलेला कार्बन आहे. शुंगाइट हा कार्बनचा खडक आहे ज्यामध्ये फुलरेन्स आहेत. तो मऊ, काळा आणि उच्च श्रेणीमध्ये विद्युत वाहक असतो.

या पृष्ठावरील कडकपणाची श्रेणी मोत्यासाठी २.५ ते हिऱ्यासाठी १० अशी आहे. ही येथील कोणत्याही कुटुंबापेक्षा सर्वात विस्तृत श्रेणी आहे. त्यामुळे काळजी घेण्याच्या सल्ल्याचे सामान्यीकरण करता येत नाही.

ते कसे तयार होते

हिरा दीडशे किलोमीटर किंवा त्याहून अधिक खोलीवर तयार होतो आणि हिंसक ज्वालामुखीच्या उद्रेकाद्वारे किम्बरलाइट पाईप्समध्ये वर आणला जातो. बहुतेक हिरे एक ते तीन अब्ज वर्षे जुने आहेत.

ऑब्सिडियन तिथे तयार होते जिथे उच्च-सिलिका लाव्हारस वेगाने थंड होतो. प्राचीन भूमध्यसागर, अनातोलिया आणि मेसोअमेरिकामध्ये शेकडो किलोमीटरवर विशिष्ट प्रवाहांचा व्यापार केला जात असे. भूरासायनिक फिंगरप्रिंटिंगमुळे आता पुरातत्वशास्त्रज्ञ वैयक्तिक कलाकृतींच्या मूळ प्रवाहाचा शोध घेऊ शकतात.

सुमारे पंधरा दशलक्ष वर्षांपूर्वी मोल्डावाइट तयार झाले जेव्हा एका उल्केने आताच्या बव्हेरियावर आदळत शेकडो किलोमीटर लांब बोहेमियामध्ये वितळलेले पदार्थ फेकले, जिथे ते हिरव्या काचेच्या रूपात पडले.

ओपल रखरखीत प्रदेशात, मुख्यतः ऑस्ट्रेलिया आणि इथिओपियामध्ये, सिलिका-समृद्ध भूजलातून तयार होतो.

अंबर बाल्टिक, डोमिनिकन आणि बर्मीज ठेवीतून येतो. तो सुमारे वीस ते नव्वद दशलक्ष वर्षांहून अधिक जुना आहे.

शुंगाइट रशियातील करेलियाच्या एका प्रदेशातून येतो आणि तो सुमारे दोन अब्ज वर्षे जुना आहे.

या कुटुंबातील खडे

• हिरा (C, मोह्स १०). शुद्ध कार्बन. हा सर्वात कठीण नैसर्गिक पदार्थ आहे आणि असा खडा ज्याचा आधुनिक अर्थ १९४७ मधील एका जाहिरात मोहिमेने लिहिला होता. याच्या पुरवठा साखळीकडे तुमचे लक्ष असणे आवश्यक आहे.
• शुंगाइट (कार्बन, ९८% पर्यंत, मोह्स ३.५). फुलरेन्स असलेला करेलियाचा एक कार्बन खडक. जल गाळणीमध्ये याचा वापर दस्तऐवजीकरण केलेला आहे आणि किरणोत्सर्गाबद्दल याचे समर्थन न केलेले बरेच दावे आहेत.
• ऑब्सिडियन (ज्वालामुखी काच, मोह्स ५.५). हे खनिज नसून एक काच आहे, जी स्फटिक बनण्यासाठी खूप वेगाने थंड झाली आहे. अझ्टेक पुजारी याच्या पॉलिश केलेल्या आरशांमध्ये पाहायचे आणि याची धार सर्जिकल स्कॅल्पेलपेक्षा जास्त तीक्ष्ण असते.
• मोल्डावाइट (टेक्टाइट काच, मोह्स ५.५). पंधरा दशलक्ष वर्षांपूर्वी बव्हेरियामध्ये उल्कापातामुळे फेकलेली काच, जी फक्त बोहेमियामध्ये आढळते. दुर्मिळ, महाग आणि औद्योगिक स्तरावर नकली बनवली जाते.
• ओपल (हायड्रेटेड सिलिका, मोह्स ५.५). हा स्फटिक नसून सिलिकाचे गोल आहेत जे प्रकाशाला रंगात विभागतात. वॉल्टर स्कॉटच्या कादंबरीमुळे एकोणिसाव्या शतकात याला अशुभ मानले गेले, जी परंपरेची सर्वोत्तम सावधगिरीची कथा आहे.
• अंबर (जीवाश्म झाडाची राळ, मोह्स २.५). तीस ते नव्वद दशलक्ष वर्षे जुनी जीवाश्म राळ. घासल्यावर यात स्थिर प्रभार निर्माण होतो. यासाठी ग्रीक शब्द इलेक्ट्रॉन आहे, जिथून विजेला तिचे नाव मिळाले.
• जेट (जीवाश्म लाकूड, मोह्स ३). जीवाश्म लाकूड, हलके आणि स्पर्शाला उबदार. कांस्य युगापासून व्हिटबीमध्ये काम केले गेले आणि व्हिक्टोरियन शोक पोशाखाद्वारे याला एक उद्योग बनवले गेले.
• मोती (अरागोनाइट आणि कॉन्चियोलिन, मोह्स २.५). जिवंत प्राण्याने बनवलेले एकमेव रत्न आणि एकमेव ज्याला कापण्याची गरज नाही. जूनचा जन्मखडा, जो परफ्यूम, व्हिनेगर आणि वेळेनुसार खराब होतो.

व्यापारी नावे आणि सारखे दिसणारे खडे

येथील प्रत्येक खड्याची पर्यायी समस्या आहे.

कोपल म्हणजे तरुण राळ जी अंबर म्हणून विकली जाते. ॲसिटोनच्या थेंबाखाली ती मऊ होते तर अंबर होत नाही. प्लास्टिक आणि काचेचे अंबर सामान्य आहे. खरे अंबर मिठाच्या मजबूत पाण्यात तरंगते आणि स्थिर प्रभार घेते.

कृत्रिम ओपल १९७० च्या दशकापासून तयार केले जात आहे आणि भिंगाखाली त्यात एक विशिष्ट स्तंभाकार किंवा सरड्याच्या त्वचेसारखी रचना दिसते. डबलट्स आणि ट्रिपलेट्स म्हणजे ओपलचे पातळ तुकडे ज्यांना पाठिंबा दिला जातो आणि झाकले जाते. जेव्हा ते उघड केले जाते तेव्हा ते कायदेशीर असते.

हिरव्या बाटलीच्या काचेसह औद्योगिक स्तरावर मोल्डावाइट नकली बनवले जाते. खऱ्या सामग्रीचा एक विशिष्ट कोरलेला पृष्ठभाग असतो जो नकली चांगल्या प्रकारे तयार करत नाही. खऱ्या मोल्डावाइटच्या किमती झपाट्याने वाढल्या आहेत, ज्यामुळे नकली अधिक वाईट झाले आहेत.

जेटची नक्कल व्हल्कनाइट, प्लास्टिक आणि काचेने केली जाते. शुंगाइटची नक्कल सामान्य काळ्या शेलने केली जाते आणि एलिट ग्रेड खरोखर वीज वाहून नेतो.

हिऱ्याला क्युबिक झिरकोनिया आणि मॉइसॅनाइट हे सिम्युलंट्स आहेत. तसेच लॅबमध्ये बनवलेला हिरा आहे, जो खरा हिरा आहे आणि तो तसाच विकला गेला पाहिजे.

रचनेनुसार घ्यावयाची काळजी

या कुटुंबासाठी कोणताही एक नियम लागू होत नाही, त्यामुळे पानाऐवजी खडा वाचा.

हिरा त्याच्या क्लीवेज प्लेनवर हातोड्याच्या प्रहाराशिवाय काहीही सहन करू शकतो आणि स्टीम क्लीन केला जाऊ शकतो.

ऑब्सिडियन ५.५ वर काच आहे आणि त्याच्या कडांना चीर पडते, ज्या खरोखर तीक्ष्ण असतात. नॅप केलेले तुकडे काळजीपूर्वक हाताळा.

ओपलमध्ये पाणी असते. ते सुकल्यास किंवा औष्णिक धक्क्यामुळे क्रॅक होऊ शकते आणि डबलट्स आणि ट्रिपलेट्स कधीही भिजवू नयेत.

२.५ वर अंबर सहज स्क्रॅच होतो. तो परफ्यूम आणि अल्कोहोलसह सॉल्व्हेंट्समध्ये विरघळतो आणि अनेक दशकांमध्ये गडद होतो.

जेट हलका आणि मऊ असतो आणि त्याला चीर पडते.

मोती ही येथील सर्वात नाजूक वस्तू आहे. परफ्यूम, हेअरस्प्रे, व्हिनेगर आणि घाम हे सर्व त्याला खराब करतात. शेवटी घाला, प्रथम काढा आणि घातल्यानंतर पुसा.