NL (Nederlands)
ᚙ
Emancholl
tweeling van hazelaar
Een verdubbeling; tweemaal hetzelfde teken gekruist
Ogham-tekens worden in Unicode weergegeven, van links naar rechts geplaatst. Op een staande steen lopen de letters van onder naar boven langs de rand (de arris), dus deze rij is een praktische weergave en geen facsimile.
- Sound
- ae oorspronkelijk /x/, de ch van loch; later de tweeklank ae
- Positie
- 25
- Group
- De forfeda
- Root meaning
- eman (tweeling) + coll (hazelaar): een beschrijving van de constructie van de letter
- Medieval tree gloss
- hazelaar, verdubbeld (volgt de naam in plaats van deze te overstemmen)
- Unicode
- U+1699
- Tijdsframe
- Geen traditioneel antwoord overgeleverd
- Ja / Nee
- Geen traditioneel antwoord overgeleverd
Rechtop
- een tweeling
- verdubbeling
- een paar
- herhaling
- een rauwe klank
- moeite
- twee van dezelfde soort
- een versterking
In the rune poems
lúad sáethaig
gekreun van een zieke
de forfeda-kennings zijn fragmentarisch en variëren tussen handschriften
er zijn geen betrouwbare tweede en derde kennings overgeleverd
Een naam die de eigen opbouw beschrijft
Emancholl is een samenstelling: eman (tweeling) plus coll (hazelaar). Tweeling van hazelaar.
Coll is de negende letter, de C, en de naam verwijst allerminst naar de boom: hij verwijst naar de letter. Emancholl is opgebouwd uit twee C-vormen die als een vlechtwerk over de stamlijn liggen (letterlijk een verdubbelde Coll) en de naam zegt precies dat.
Daarmee is het na Uilleann, dat naar zijn knik is vernoemd, de tweede zelfbeschrijvende letter onder de forfeda. Beide zijn letters van kopiisten, ontworpen aan de schrijftafel in plaats van ontleend aan de omringende wereld. Beide laten duidelijk zien wanneer en hoe de forfeda zijn ontstaan.
De klank volgt dezelfde logica. Coll staat voor /k/; een verdubbelde Coll levert /x/ op, de wrijfklank in het Schotse loch of het Duitse Bach. Het verdubbelen van de letter maakt de klank rauwer.
Een kenning die het geluid zelf maakt
Lúad sáethaig is het gekreun of de verzuchting van een sáethach, een zieke of lijdende persoon, en het is de beste grap in het hele Ogham-corpus.
De letter stond voor /x/, een stemloze velaire wrijfklank, gevormd door lucht door een vernauwde keel te persen: het geluid van keelschrapen, van een raspende hoest of van iemand die kreunt.
De kenning beschrijft dan ook geen externe betekenis, maar bootst de klank na. Wie /x/ zegt, maakt het geluid van een zieke; de kenning benoemt dat geluid en duidt daarmee de letter aan.
Dat is dezelfde vondst die de kennings van Ailm benutten door de klank te beschrijven in plaats van een voorwerp. Het zijn de enige twee letters in het alfabet die zo te werk gaan. Ailm is de open klinker van een kreet; Emancholl is het schrapen in de keel. Beide zijn metalinguïstisch van aard en tonen dat de samenstellers nadachten over fonetiek als zodanig.
En toen werd het een klinker
Net als de andere forfeda raakte Emancholl verzeild in de middeleeuwse herordening van de manuscripten.
Toen de kopiisten besloten dat de vijfde aicme een ordelijke reeks van tweeklanken moest vormen, werd de /x/ van deze letter geschrapt en kreeg hij ae toebedeeld. Een teken dat was ontworpen voor een ruwe medeklinker, en vernoemd naar een verdubbelde medeklinkerletter, veranderde in een klinker.
De kenning overleefde die verandering, waardoor wij haar nog kennen, maar zit nu vast aan een letter waarvan de uitspraak het gekreun dat zij beschrijft niet langer voortbrengt.
De boomtraditie had het hier voor één keer gemakkelijk. De naam bevat immers al coll (hazelaar), waardoor de glosse eenvoudigweg opnieuw naar de hazelaar verwijst, maar dan verdubbeld. Het is het enige forfid waarbij de botanische toewijzing de naam volgt in plaats van deze te overstemmen, en dat louter omdat de naam toevallig al een boom bevatte.
Bij duiding
Er is geen vaste divinatorische traditie overgeleverd voor Emancholl; moderne sets die er een bieden, construeren die zelf.
Wat de letter werkelijk aanreikt, is verdubbeling. Het teken bestaat uit tweemaal hetzelfde karakter kruislings over elkaar, en de klank ontstaat door versterking van een eenvoudigere medeklinker. In een legging duidt dit op herhaling, een paar, iets wat tweemaal gebeurt, of een situatie die een scherpere variant vormt van wat al eerder speelde.
Lúad sáethaig levert een tweede, somberdere duiding op, en dat is tevens het enige aanknopingspunt dat de kenningtraditie biedt: het geluid van iemand die ziek is. Moeite die hoorbaar wordt gemaakt in plaats van omschreven. Dit is geen voorteken voor gezondheid en dient ook niet zo te worden opgevat, maar het markeert wel het punt waarop spanning hoorbaar wordt.
Het verband met de hazelaar ontstaat via de naam, waarbij het van belang is te onthouden dat het verwijst naar de letter Coll en niet naar de boom. Emancholl gaat niet over noten of wijsheid; de kern is dat Coll tweemaal optreedt.
Questions to sit with
- Wat gebeurt hier tweemaal dat je tot dusver als één enkele gebeurtenis behandelt?
- Is dit een nieuwe moeilijkheid of een scherpere variant van een eerdere?
- De kenning is het geluid van spanning die hoorbaar wordt. Wat is zojuist hoorbaar geworden?
Veelgestelde vragen
Laatste Berichten
Ontdek de oude wijsheid van tarotkaarten en ontgrendel de mysteries van je spirituele reis. Onze blog is jouw toegangspoort tot het begrijpen van de rijke symboliek, betekenissen en praktische toepassingen van tarot lezen.
