ᛁ

ईस (Íss)

बर्फ

असा पृष्ठभाग जो तुम्ही ओलांडू शकता पण ज्यावर विश्वास ठेवता येत नाही

Sound
i /i/, /e/
स्थान
9
Group
हागलाची अत्त (Hagal's ætt)
Descended from
Elder Futhark Isa (*īsaz)
Unicode
U+16C1
वेळ
बर्फ वितळेपर्यंत. हा एक ऋतू आहे, निर्णय नाही
होय / नाही
अजून नाही

सरळ

  • बर्फ
  • शांतता
  • स्तब्धता
  • असुरक्षित रस्ता
  • निलंबन
  • स्पष्टता
  • लपलेला धोका
  • संवर्धन

In the rune poems

Ís kǫllum brú bræiða; blindan þarf at læiða.

बर्फाला आम्ही एक विस्तीर्ण पूल म्हणतो. अंध माणसाला मार्गदर्शन करावेच लागते.

नॉर्वेजियन रुन कविता · ईस (Íss)
Íss er árbörkr ok unnar þak ok feigra manna fár. glacies jöfurr.

बर्फ ही नद्यांची साल, लाटांचे छप्पर आणि अटळ विनाश असलेल्या माणसांचा अंत आहे. बर्फ, राजकुमार.

आइसलँडिक रुन कविता · ईस (Íss)

Across the scripts

ᛁ

ईसा (Isa)

एल्डर फुथार्क

हा मूळ रुन आहे. याच्या ओल्ड इंग्लिश कडव्यातच बर्फाच्या सौंदर्याचे सर्वाधिक वर्णन केलेले आढळते.

ᛁ

ईस (Íss)

यंगर फुथार्क

यात कोणताही बदल झाला नाही. एह्वाझ (Ehwaz) रुन वगळल्यानंतर यात 'e' (ई) चा उच्चारही समाविष्ट झाला. या लहान लिपीत हे एकच उभे चिन्ह इतर सर्व रुन्सचा पाया बनते.

ᛁ

ईस (Is)

अँग्लो-सॅक्सन फुथोर्क

याने आपला आकार आणि ध्वनी कायम ठेवला. इंग्लंडमध्ये 'e' च्या उच्चारासाठी वेगळे अक्षर असल्यामुळे याला तो उच्चार घेण्याची गरज पडली नाही.

लिपीचा सांगाडा

यंगर फुथार्क मध्ये हा रुन केवळ सर्वात सोपे अक्षर राहत नाही, तर तो संपूर्ण लिपीचा रचनात्मक पाया बनतो.

फक्त सोळा अक्षरे असलेल्या या लिपीत जवळजवळ प्रत्येक अक्षर एका उभ्या रेषेने आणि एक-दोन खुणांनी बनलेले असते. शॉर्ट-ट्विग प्रकारात या खुणा इतक्या लहान होतात की अक्षरांमधील फरक केवळ काही मिलिमीटरच्या कोनात आणि जागेत उरतो. ईस ही कोणतीही जोड नसलेली एक उभी रेघ आहे.

याचे परिणाम व्यावहारिक आहेत आणि ते सर्वत्र दिसून येतात. पुसट झालेला नौद (Nauðr) रुन ईस सारखा दिसतो. एखादा ओरखडाही ईस सारखा वाटू शकतो. उभ्या रेषांची ओळ ही अनेक i-रुन्स असू शकते, विभाजक असू शकते, सजावट असू शकते किंवा केवळ नुकसान असू शकते. हे नक्की ओळखणे अनेकदा शक्य नसते. जेथे शिलालेख खराब होतो, तेथे इतर अक्षरे या रुनच्या आकारात बदलतात.

या रुनवर अतिरिक्त जबाबदारीही आली. लिपी लहान करताना एह्वाझ वगळल्यामुळे 'e' (ई) चा उच्चार याच्याकडे आला. आता एकच उभी रेघ /i/ आणि /e/ दोन्ही उच्चार दर्शवते.

विस्तीर्ण पूल

नॉर्वेजियन कडवे दोन ओळींचे आहे आणि त्यात इतर कोणत्याही कडव्यापेक्षा जास्त अर्थ दडलेला आहे.

Ís kǫllum brú bræiða. बर्फाला आम्ही एक विस्तीर्ण पूल म्हणतो. ज्या देशात फ्योर्ड्स (fjords), नद्या आणि सरोवरे आहेत आणि जेथे रस्ते नाहीत, तेथे पाणी गोठल्यामुळे नकाशाच बदलून जात असे. गोठलेली नदी म्हणजे रस्ता. गोठलेले सरोवर म्हणजे जवळचा मार्ग. हिवाळ्यात जेव्हा पाणी जमिनीसारखे कडक होते, तेव्हा स्लेजवरून जड सामानाची वाहतूक केली जायची.

त्यानंतर: blindan þarf at læiða. अंध माणसाला मार्गदर्शन करावेच लागते.

ही दुसरी ओळ कवितेचे नेहमीचे यमकाचे काम करते (bræiða आणि læiða). पण तो कडव्यातील सर्वात मोठा इशाराही आहे. पूल खरा असतो पण तो डोळ्यांना दिसत नाही. तुम्हाला पृष्ठभागावरून बर्फाची जाडी समजू शकत नाही. ज्याला त्या पाण्याची माहिती नाही, त्याला माहितगाराची गरज लागते.

आइसलँडिक कडवे याच दुहेरी अर्थाला तीन रूपकांतून (kennings) मांडते: árbörkr (नद्यांची साल) आणि unnar þak (लाटांचे छप्पर). दोन्ही रूपके वाहत्या गोष्टीवर आलेल्या आवरणाचे वर्णन करतात. त्यानंतर feigra manna fár (अटळ विनाश असलेल्या माणसांचा अंत). येथे feigr हा शब्द अशा व्यक्तीसाठी वापरला आहे जिचा मृत्यू आधीच निश्चित झालेला आहे.

वाचनात

ईस म्हणजे निलंबन (suspension). हा पराभव नाही आणि निर्णयही नाही. ही अशी स्थिती आहे जिथे सध्या कोणतीही गोष्ट पुढे सरकू शकत नाही.

नॉर्स परंपरेने एल्डर फुथार्कच्या वाचनात 'पूल' ही संकल्पना जोडली. हा बर्फ केवळ एक अडथळा नाही. तो एक असा पृष्ठभाग आहे जो ओलांडला जाऊ शकतो. पण तो पार करणे धोकादायक असते आणि तुम्ही जिथे उभे आहात तिथून त्या धोक्याचा अंदाज लावता येत नाही. वाचनात याचा अर्थ असा होतो की मार्ग अस्तित्वात आहे, पण एकट्याने किंवा केवळ अनुमानावर आधारित तो मार्ग ओलांडण्याचा प्रयत्न करू नये.

संवर्धनाचा (preservation) अर्थ येथे लागू होतो. बर्फ ज्याला धरून ठेवतो त्याचे जतन करतो. त्यामुळे या स्थितीत काहीही मिळत नसले तरी काहीही गमावले जात नाही. ओल्ड इंग्लिश परंपरेतील स्पष्टतेचा अर्थही येथे लागू होतो, जरी नॉर्स कवितांनी तो पुढे नेला नसला तरी. वाहते पाणी थांबल्यावर ते पारदर्शक बनते.

याचा कठोर पैलू feigr हा आहे. आइसलँडिक कडवे असे म्हणत नाही की बर्फ लोकांना मारतो. ते म्हणते की तो विनाश अटळ असलेल्यांचा अंत करतो. नॉर्स परंपरेत याचा अर्थ असा आहे की ज्यांचे नशीब आधीच फिरले आहे, त्यांचाच यात अंत होतो. हा केवळ एक इशारा नसून ती एक अटळ विधातावादी मांडणी आहे आणि तिला सौम्य न करणेच योग्य ठरते.

ईस्रुनार (Ísrúnar)

या रुनवरून मध्ययुगीन गुप्त लिपी प्रणालींपैकी एकाला ísrúnar (बर्फ-रुन्स) हे नाव मिळाले आहे.

ही एक प्रमाणित नॉर्स गुप्त लिपी पद्धत आहे. यात एखाद्या अक्षराला त्याच्या अत्त (ætt) क्रमांकावर आणि त्या अत्त मधील त्याच्या स्थानावर आधारित सांकेतिक रूप दिले जाते. नंतर ते दोन क्रमांक रेषांच्या स्वरूपात लिहिले जातात. ईस्रुन स्वरूपात या रेषा वेगवेगळ्या लांबीच्या उभ्या रेषा असतात. म्हणजेच, ही संपूर्ण गुप्त लिपी याच रुनच्या आकारात लिहिली जाते.

ही एक अत्यंत सुबक रचना आहे. ज्या अक्षरामध्ये इतर सर्व अक्षरे नाहीशी होऊन मिसळतात, तेच अक्षर सर्व गोष्टी लपवण्यासाठी वापरले जाते.

Questions to sit with

  • ही भिंत आहे की पूल आहे, आणि तुम्ही इथून ते कसे ओळखाल?
  • याआधी खरोखर कोणी हा रस्ता पार केला आहे का आणि तुम्ही त्यांना विचारले आहे का?
  • काहीही पुढे सरकत नाही आणि काहीही गमावले जात नाहीये. गोष्टी थांबल्या असताना तुम्हाला काय स्पष्ट दिसू लागले आहे?

वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न

याचा अर्थ बर्फ असा होतो. वाचनात याचा अर्थ निलंबन असा आहे. ही अशी स्थिती आहे जिथे सध्या कोणतीही गोष्ट पुढे सरकू शकत नाही. नॉर्वेजियन कडव्यात याला एक विस्तीर्ण पूल म्हटले आहे आणि इशारा दिला आहे की अंध माणसाला मार्गदर्शन करावेच लागते. आइसलँडिक कवितेत याला नद्यांची साल, लाटांचे छप्पर आणि अटळ विनाश असलेल्या माणसांचा अंत म्हटले आहे.

कारण तो खरोखरच एक पूल होता. ज्या देशात फ्योर्ड्स, नद्या आणि सरोवरे आहेत आणि जेथे रस्ते नाहीत, तिथे पाणी गोठल्यामुळे नकाशाच बदलत असे. गोठलेली नदी रस्ता बनत असे. हिवाळ्यात जेव्हा पाणी जमिनीसारखे कडक होते, तेव्हा स्लेजवरून जड सामानाची वाहतूक केली जायची. दुसऱ्या ओळीतील इशारा हा आहे की तुम्ही पृष्ठभागावरून बर्फाच्या जाडीचा अंदाज लावू शकत नाही.

कारण सोळा अक्षरांच्या या लिपीत जवळजवळ प्रत्येक अक्षर एका उभ्या रेषेने आणि एक-दोन खुणांनी बनलेले असते आणि ईस ही कोणतीही जोड नसलेली केवळ एक उभी रेघ आहे. इतर सर्व अक्षरे खराब झाल्यावर या रुनसारखीच दिसतात. पुसट झालेला नौद (Nauðr), एखादा ओरखडा, किंवा उभ्या रेषांची ओळ जी अक्षरे, विभाजक किंवा केवळ नुकसान असू शकते, हे सर्व शेवटी ईस सारखेच दिसतात. जेव्हा एह्वाझ (Ehwaz) वगळला गेला, तेव्हा 'e' चा उच्चारही या रुनमध्ये सामावून घेतला गेला.

आइसलँडिक वाक्यांश 'feigra manna fár' असा आहे. यात 'feigr' हा ओल्ड नॉर्स मधील असा शब्द आहे जो मृत्यू निश्चित झालेल्या व्यक्तीसाठी वापरला जातो. कडवे असे म्हणत नाही की बर्फ सर्वसाधारणपणे लोकांना मारतो. ते म्हणते की ज्यांचे नशीब आधीच फिरले आहे, त्यांचाच बर्फात अंत होतो. हा केवळ एक सुरक्षिततेचा इशारा नसून ती एक अटळ विधातावादी मांडणी आहे.

ईस्रुनार म्हणजे बर्फ-रुन्स. ही मध्ययुगीन नॉर्स गुप्त लिपी प्रणालींपैकी एक आहे. यात एखाद्या अक्षराला त्याच्या अत्त (ætt) क्रमांकावर आणि त्या अत्त मधील त्याच्या स्थानावर आधारित सांकेतिक रूप दिले जाते. या प्रणालीत हे दोन्ही क्रमांक वेगवेगळ्या लांबीच्या उभ्या रेषांच्या स्वरूपात लिहिले जातात. ही संपूर्ण गुप्त लिपी याच रुनच्या आकारात लिहिली जाते.

यंगर फ्युथार्क

नवीनतम पोस्ट

टॅरो कार्डांचे प्राचीन ज्ञान शोधा आणि तुमच्या आध्यात्मिक प्रवासातील रहस्ये उलगडा. टॅरो वाचनाचे समृद्ध प्रतीकशास्त्र, अर्थ आणि व्यावहारिक उपयोग समजून घेण्यासाठी आमचा ब्लॉग हे तुमचे प्रवेशद्वार आहे.