●
सात केंद्रांपैकी तिसरे

सोलर प्लेक्सस चक्र

Maṇipūra · मणिपूर

मणिपूर म्हणजे रत्नांचे शहर. नाभीजवळ असलेले हे चक्र दहा पाकळ्यांचे असून त्याचे तत्त्व अग्नी आहे. शरीरात घेतलेल्या गोष्टी इथे जाळल्या जातात. इथेच व्यक्ती ठरवते की तिला नक्की काय करायचे आहे.

will digestion power heat shame
स्थान
नाभीजवळ
नावाबद्दल
सोलर प्लेक्सस हे आधुनिक नाव आहे
तत्त्व
अग्नी (agni)
बीजमंत्र
RAM
पाकळ्या
दहा. ḍaṃ पासून phaṃ पर्यंतची अक्षरे
आधुनिक रंग
पिवळा
ग्रंथांमधील पाकळ्यांचा रंग
निळा-काळा. पावसाळी ढगांसारखा
तत्त्व क्षेत्र
लाल रंगाचा उलटा त्रिकोण. अग्नीचे प्रतीक
इंद्रिय
दृष्टी
वायू
समान
आभा स्तर
मानसिक शरीर
प्राणी
मेंढा
आधुनिक ग्रंथीय जोडी
स्वादुपिंड

बीजमंत्र

RAM

खालच्या दोन चक्रांपेक्षा अधिक तेजस्वी. पारंपरिक उच्चारात 'र' चा उच्चार आवश्यक आहे. त्याची स्पंदने नाभीच्या मागे जाणवली पाहिजेत.

स्थान आणि कार्य

मणिपूर हे दहा पाकळ्यांचे कमळ आहे. त्याच्या मध्यभागी अग्नीच्या आकाराचा लाल रंगाचा उलटा त्रिकोण असून त्यात एक मेंढा आहे. अग्नी हे एका गोष्टीचे दुसऱ्या गोष्टीत रूपांतर करणारे तत्त्व आहे. या केंद्राची पारंपरिक भाषा मानसिक असण्यापूर्वी चयापचयाची आहे. अग्नी म्हणजे पचनाची आग. भक्कम अग्नी हे अन्नाचे रूपांतर ऊर्जेत करू शकणाऱ्या शरीराचे लक्षण आहे.

याचा मानसशास्त्राशी असलेला संबंध आधुनिक नसून जुना आहे. जे अन्नाच्या बाबतीत खरे आहे, ते अनुभवाच्या बाबतीतही खरे मानले जाते. कशाची तरी मोडतोड करून पचवणे आवश्यक असते.

याला सोलर प्लेक्सस चक्र का म्हणतात

प्रत्येक संस्कृत स्रोत मणिपूरला नाभीच्या जागी ठेवतो. सोलर प्लेक्सस म्हणजे पोटाच्या मागे असलेला मज्जातंतूंचा पुंजका, जो काही सेंटीमीटर वर असतो. विसाव्या शतकाच्या सुरुवातीला थिऑसॉफिकल लेखकांनी प्रत्येक केंद्राची सांगड मज्जातंतूंच्या पुंजक्याशी घालण्याचा प्रयत्न केला.

इंग्रजीत तरी हे नाव रूढ झाले. बहुतांश वाचक याच नावाने शोध घेतात, म्हणूनच या पानावर ते नाव दिले आहे. हे भाषांतराचे फलित आहे, मूळ स्थान नाही, हे लक्षात ठेवा. जर तुम्ही एखाद्या ग्रंथाचे अनुसरण करत असाल, तर नाभीवर लक्ष केंद्रित करा.

ग्रंथांमध्ये

तांत्रिक स्रोत मणिपूरला रुद्र आणि लाकिनी या देवतांचे स्थान देतात. ते नाभीजवळ असल्याचे सांगतात. हठयोग प्रदीपिका देखील सरावातून निर्माण होणाऱ्या उष्णतेचे केंद्र तिथेच मानते. उड्डियान बंध, म्हणजे पोटाचा बंध, थेट या भागावर काम करतो. श्वास पूर्णपणे बाहेर सोडून पोट वर आणि मागे ओढले जाते.

वायूंच्या मांडणीत समान वायू इथे राहतो. त्याचे काम प्रक्रियेसाठी गोष्टींना मध्यभागी आणणे हे आहे. वेगवेगळ्या शब्दांत तीच कल्पना मांडली गेली आहे.

माणसामध्ये ते कसे दिसते

आधुनिक शिकवण मणिपूरला इच्छाशक्ती आणि स्वतःची ओळख प्रस्थापित करण्याची क्षमता मानते. निर्णय घेण्याची, नाही म्हणण्याची आणि परवानगीची वाट न पाहता कृती करण्याची क्षमता म्हणजे मणिपूर. हे चक्र लाज देखील धारण करते. जेव्हा स्व-परिभाषेला सतत नाकारले जाते, तेव्हा लाज निर्माण होते.

या केंद्राचे एक वैशिष्ट्य म्हणजे त्याची अतिसक्रियता आणि कमतरता दोन्ही बाहेरून सहज ओळखता येतात. वर्चस्व गाजवणारे आणि खचलेले लोक वेगळे दिसत असले, तरी त्यांची मूळ जागा एकच असते.

कसे ओळखावे

संतुलित. अतिसक्रिय. अवरुद्ध. हे निदानासाठी नसून आत्मपरीक्षणासाठी आहे.

संतुलित

  • निर्णय घेतो आणि पूर्णत्वास नेतो
  • स्पष्टीकरण न देता नाही म्हणतो
  • दिवसभर स्थिर ऊर्जा
  • राग येतो, काम करतो आणि निघून जातो

अतिसक्रिय

  • नियंत्रणाची गरज नसलेल्या गोष्टींवर नियंत्रण
  • राग हा शेवटचा पर्याय नसून पहिली प्रतिक्रिया असतो
  • सतत काम करत राहणे, स्पर्धात्मक वृत्ती
  • हळू काम करणाऱ्यांबद्दल अधीरता

अवरुद्ध

  • कोणताही निर्णय घेण्यात सतत अडचण
  • खोलीतील सर्वात आत्मविश्वासी व्यक्तीच्या मर्जीनुसार वागणे
  • किरकोळ चुकांमुळेही लाज वाटणे
  • दुपारी ऊर्जेची कमतरता

पचनाच्या समस्या, सततचा थकवा आणि नैराश्य हे प्रामुख्याने वैद्यकीय प्रश्न आहेत. हा नकाशा फक्त आत्मपरीक्षणासाठी आहे, वैद्यकीय सल्ल्याला पर्याय नाही.

त्याच्यासोबत काम करणे

अग्नीचे सराव या प्रणालीतील सर्वात जोरदार सराव आहेत. त्यामुळे अतिरेक होण्याची शक्यता जास्त असते.

  1. कपालभाती

    नाकावाटे जोराने श्वास सोडणे आणि नैसर्गिकपणे श्वास आत घेणे. वीसचे आवर्तन. चक्कर येण्याआधीच थांबणे. गरोदरपण, उच्च रक्तदाब किंवा डोके रिकामे वाटत असेल तर करू नये.

  2. उड्डियान बंध

    श्वास पूर्णपणे बाहेर सोडा, घसा बंद करा, पोट वर आणि मागे ओढा. थोडा वेळ धरून ठेवा. श्वास घेण्याची तीव्र इच्छा होण्यापूर्वी सोडून द्या. फक्त रिकाम्या पोटीच सराव करावा.

  3. RAM चा जप

    नाभीवर हात ठेवून बारा वेळा जप. खालच्या दोन ध्वनींपेक्षा अधिक मोठ्याने, पण जबरदस्तीने नाही.

  4. एखादे काम पूर्ण करा

    यादीतील सर्वात लहान अपूर्ण काम निवडा आणि ते आज पूर्ण करा. हे केंद्र त्याबद्दल ध्यान करण्यापेक्षा प्रत्यक्ष कृतीला जास्त प्रतिसाद देते.

नेहमी विचारले जाणारे प्रश्न

नवीनतम पोस्ट

टॅरो कार्डांचे प्राचीन ज्ञान शोधा आणि तुमच्या आध्यात्मिक प्रवासातील रहस्ये उलगडा. टॅरो वाचनाचे समृद्ध प्रतीकशास्त्र, अर्थ आणि व्यावहारिक उपयोग समजून घेण्यासाठी आमचा ब्लॉग हे तुमचे प्रवेशद्वार आहे.