𐳓

ek

isang tunog, hindi isang salita

Ang k na may front-vowel, at ang kalahati sa pinakamatandang nakaligtas na bahagi ng alpabeto

Ipinapakita ang mga glyph sa Unicode at nakahanay mula kaliwa pakanan. Parehong isinusulat ang mga iskrip mula kanan pakaliwa, kaya ang mga hilerang ito ay para sa kaginhawahan lamang at hindi isang eksaktong kopya.

Sound
k /k/
Posisyon
24
Group
Mga Katinig
Unicode
U+10CD3

Dalawang titik para sa isang tunog

Mayroong dalawang titik na k ang Rovás, ang ek at ak, habang mayroon lamang iisang tunog na k ang modernong Hungarian. Hindi ito isang pagkakamali at hindi rin ito kalabisan. Isa itong labi mula sa nakaraan.

Sa panulat ng Old Turkic, karamihan sa mga katinig ay may pares: isang anyong ginagamit lamang sa mga salitang may back vowel, at isang para lamang sa mga salitang may front vowel. Ang pagsulat sa front-vowel na k ay nagpapahiwatig sa mambabasa na ang patinig sa tabi nito (na maaaring hindi nakasulat) ay kailangang maging e, i, ö o ü. Tinatawag ang sistemang ito bilang synharmony, at ito ang dahilan kung bakit may napakaraming titik ang alpabetong Old Turkic at kung bakit kaya nitong mag-alis ng mga patinig.

Ang Hungarian ay Uralic at hindi Turkic. Iba ang paraan ng paghawak nito sa vowel harmony at wala itong paggagamitan ng isang sistemang may magkapares na katinig, kaya nang lumipat pakanluran ang panulat ay pinagsama ang mga pares.

Lahat sila maliban dito. Nakaligtas nang buo ang ek at ak sa transisyon, at sila na ang huling natitirang bakas ng Turkic vowel harmony sa isang panulat na Hungarian.

Kung paano ito ginamit at ginagamit ngayon

Sa kasaysayan, sumama ang ek sa mga front vowel (tulad sa kék o asul, kép o larawan, at küszöb o pasimano) at ang ak naman sa mga back vowel.

Sa modernong kasanayan, halos naglaho na ang pagkakaibang ito. Pinapanatili ito ng ilang manunulat para sa pagiging tama, may pumipili batay sa hugis, at karamihan sa mga modernong keyboard ay may iisa lamang na default. Inilagay ito ng akda ni Klára Sándor sa muling pagbuhay kabilang sa mga tampok na nakaligtas bilang isang anyo na wala ang panuntunan.

Isa itong patas na paglalarawan sa kung ano ang nangyari dito. Nagpatuloy ang mga titik, ngunit hindi ang gramatika na nagbigay-katwiran sa kanila.

Ang pagbasa rito

Ang pangalan ay ek, hindi ká. Ang bawat katinig sa alpabetong ito ay binibigkas nang may nauunang e. Ito ang dahilan kung bakit halos hindi isinusulat ang mga patinig na e at é, dahil nagbibigay na ang sariling pangalan ng katinig.

Mga madalas itanong

Sapagkat ipinares ng Old Turkic ang karamihan sa mga katinig (isang anyo para sa mga salitang may back-vowel at isa para sa front-vowel), kaya ibinibigay ng katinig sa mambabasa kung ano dapat ang patinig na hindi nakasulat. Walang gamit ang Hungarian para sa sistema kaya pinagsama ang mga pares, maliban dito. Ang ek at ak ang huling bakas ng Turkic vowel harmony sa isang panulat na Hungarian.

Sa kasaysayan, naging kasama ng ek ang mga front vowel habang ang ak naman ay para sa mga back vowel. Sa modernong kasanayan ay halos naglaho na ang pagkakaibang ito: pinapanatili ito ng ilan, may pumipili ayon sa hugis, at naka-default sa isa ang karamihan sa mga keyboard. Nakaligtas ang mga titik bilang anyo na wala na ang panuntunang nagbigay-katwiran sa kanila.

Hindi. Pareho silang /k/. Ang pagkakaiba ay hindi kailanman tungkol sa katinig, kundi sa pagsasabi sa mambabasa kung aling mga patinig ang nasa salita.

Wala. Purong ponetiko ang mga titik ng Rovás. Ang mga pangalan nito (tulad ng eb, ec, ed, at iba pa) ay mga pantulong sa pagbigkas (ang katinig na may nauunang patinig) at hindi mga salita. Walang tulang rune, walang tradisyong kenning at walang ideograpikong bahagi kaya mas mahina ang posisyon ng panulat para sa panghuhula kaysa sa mga Germanic na rune.

Rovás

Pinakabagong Post

Tuklasin ang sinaunang karunungan ng mga tarot card at buksan ang mga misteryo ng iyong espirituwal na paglalakbay. Ang aming blog ang iyong daan tungo sa pag-unawa sa mayamang simbolismo, kahulugan, at praktikal na gamit ng pagbasa ng tarot.