Sól

Ο ήλιος ως πρόσωπο

Στα αρχαία σκανδιναβικά, η λέξη sól είναι η καθημερινή ονομασία του ήλιου αλλά και το όνομα μιας θεάς, και η σχετική μυθολογία μεταβάλλει ριζικά τον τρόπο κατανόησης του ρούνου.

Στη Gylfaginning και στα εδδικά ποιήματα, η Sól οδηγεί το άρμα του ήλιου στον ουρανό, κυνηγημένη από τον λύκο Sköll, ο οποίος θα την καταφθάσει στο Ragnarök. Ο αδελφός της, ο Máni, οδηγεί τη σελήνη και καταδιώκεται από τον Hati. Ο ήλιος δεν αντιμετωπίζεται ως παθητικό ουράνιο σώμα, αλλά ως μια οντότητα σε διαρκή καταδίωξη με προδιαγεγραμμένο τέλος.

Αυτή η θεώρηση είναι πολύ παλαιότερη από τους ρούνους. Το ηλιακό άρμα του Τρούντχολμ, ένα δανέζικο εύρημα από μπρούντζο και χρυσό που χρονολογείται γύρω στο 1400 π.Χ., αναπαριστά ένα άλογο που έλκει έναν επιχρυσωμένο τροχοφόρο δίσκο: μια εικόνα του ήλιου ως οχήματος από τη Σκανδιναβική Εποχή του Χαλκού, δύο ολόκληρες χιλιετίες πριν από τη δημιουργία αυτού του αλφαβήτου.

Η ισλανδική λατινική απόδοση rota (τροχός) εντάσσεται ακριβώς σε αυτή την παράδοση.

Η παντοτινή θλίψη του πάγου

Η ισλανδική στροφή περιέχει τρία kenningar, και το τρίτο είναι εκείνο που παρουσιάζει το μεγαλύτερο ενδιαφέρον.

Skýja skjöldr, ασπίδα των νεφών. Skínandi röðull, λαμπερή αχτίδα ή φωτοστέφανο. Και στη συνέχεια ísa aldrtregi: η παντοτινή θλίψη ή το αιώνιο πένθος του πάγου.

Ο ήλιος ορίζεται πρωτίστως από όσα καταστρέφει: όχι από τη ζεστασιά, την ανάπτυξη ή τη δόξα, αλλά ως η δύναμη την οποία τρέμει ο πάγος.

Σε μια υποαρκτική περιοχή, αυτή η έμφαση ανταποκρίνεται απόλυτα στην πραγματικότητα. Ο ρούνος Íss, τέσσερις θέσεις νωρίτερα, είναι μια γέφυρα που μπορεί να καταρρεύσει και ο όλεθρος των μελλοθάνατων. Ο Sól είναι εκείνος που θέτει τέλος σε αυτή την κατάσταση. Το ποίημα αντιπαραθέτει τους δύο ρούνους, προσδίδοντας στη σειρά του Νεότερου Φούθαρκ μια σαφή εσωτερική συνοχή, την οποία το Πρεσβύτερο Φούθαρκ δεν εκφράζει με την ίδια καθαρότητα.

Η νορβηγική στροφή ακολουθεί μια πιο αναμενόμενη προσέγγιση (ο ήλιος είναι το φως των χωρών) και προσθέτει το lúti ek helgum dóme (υποκλίνομαι στην ιερή κρίση), μια ακόμη χριστιανική παρεμβολή παρόμοια με εκείνη που συναντάται στον Hagall.

Δεν είναι ρούνος νίκης

Αυτή η ιστορική διόρθωση είναι απαραίτητη σε κάθε ανάλυση αυτού του γράμματος και αξίζει να επαναληφθεί στο σκανδιναβικό πλαίσιο.

Το παλαιοαγγλικό sigel σημαίνει ήλιος, ενώ το παλαιοαγγλικό sigor σημαίνει νίκη. Πρόκειται για διαφορετικές λέξεις με διαφορετικές ρίζες. Το επινοημένο σύστημα Armanen του Guido von List το 1902 ονόμασε τον ρούνο Sig και τον ερμήνευσε ως νίκη, συγχέοντας τις δύο λέξεις. Αυτή η ερμηνεία διαδόθηκε ευρύτατα επειδή εξυπηρετούσε τους σκοπούς όσων την προωθούσαν.

Η αρχαία σκανδιναβική λέξη sól δεν φέρει καμία απολύτως έννοια νίκης, και κανένα από τα δύο σκανδιναβικά ποιήματα δεν υπαινίσσεται κάτι τέτοιο. Όταν ένα σύγχρονο εγχειρίδιο ρούνων αποδίδει σε αυτό το σύμβολο την έννοια της επιτυχίας ή του θριάμβου, η σημασία αυτή προέρχεται από αποκρυφιστές των αρχών του εικοστού αιώνα και όχι από μεσαιωνικές πηγές.

Σύγχρονη καπηλεία

Σε διπλή μορφή, το σχήμα αυτού του ρούνου αποτέλεσε το έμβλημα των Schutzstaffel (SS), σχεδιασμένο το 1932 από τον Walter Heck, φτάνοντας σε αυτή τη χρήση μέσω του συστήματος του List και της παρερμηνείας περί νίκης. Η δημόσια προβολή της διπλής αυτής μορφής παραμένει παράνομη στη Γερμανία και σε άλλες χώρες.

Ο ίδιος ο ρούνος είναι ένα γράμμα για τον ήχο /s/, που ονομάστηκε από τον ήλιο και τη θεά που τον οδηγεί, με ιστορία χρήσης σχεδόν δύο χιλιάδων ετών. Η πολιτική οικειοποίηση και καπηλεία του αποτελεί γεγονός του εικοστού αιώνα, χωρίς καμία οργανική συνέχεια με την ιστορική του διαδρομή.

Και τα δύο αυτά δεδομένα είναι υπαρκτά, και το δεύτερο δεν αναιρεί το πρώτο. Όποιος χρησιμοποιεί τους ρούνους δημόσια οφείλει να γνωρίζει ποια σύμβολα φέρουν αυτό το ιστορικό βάρος.

Στην ερμηνεία

Ο Sól αντιπροσωπεύει τον προσανατολισμό και την απελευθέρωση, και ανήκει στον μικρό αριθμό ρούνων που ερμηνεύονται καθαρά θετικά.

Η παράδοση του Πρεσβύτερου Φούθαρκ τονίζει τη ναυσιπλοΐα: το σταθερό σημείο με βάση το οποίο χαράσσεται η πορεία. Η σκανδιναβική παράδοση δίνει έμφαση στο λιώσιμο των πάγων. Σε αυτή τη σειρά, ο Sól σηματοδοτεί συνήθως το τέλος μιας παγωμένης περιόδου παρά την επίτευξη ενός θριάμβου, λειτουργώντας σε άμεση αντίθεση με τον Íss.

Από εδώ απορρέει και η ερμηνεία της ζωτικότητας: επιστροφή της ενέργειας, ανάκτηση δυνάμεων μετά από εξάντληση και άπλετο φως μετά από μακρύ σκοτάδι. Σε έναν τόπο με πραγματικό πολικό χειμώνα, αυτή η εμπειρία δεν αποτελεί απλή μεταφορά.

Μια επισήμανση από τη στροφή του ποιήματος: ο Sól φέρνει το τέλος των καταστάσεων είτε ο ερωτών είναι έτοιμος είτε όχι. Ό,τι παρέμενε διατηρημένο κάτω από τον πάγο έρχεται στην επιφάνεια μόλις ο πάγος υποχωρήσει.