Ang bituing nagbukas sa taon

Ang Sirius, ang Sothis at ang taon

Si Sirius, ang diyosang si Sopdet, ay naglaho sa kalangitan ng Ehipto nang humigit-kumulang pitumpung araw at nagbalik bago magbukang-liwayway sa kasagsagan ng tag-araw, malapit sa simula ng pagbaha ng Nile. Binuksan ng kanyang pagbabalik ang taon. Ang sibil na kalendaryo na may 365 araw ay hindi nakasabay sa kanya at lumihis nang isang araw bawat apat na taon, isang paglihis na umabot nang mga 1,460 taon bago bumalik sa simula at ginagamit pa rin ng mga mananalaysay upang matukoy ang petsa ng mga pharaoh.

araw na hindi nakikita
70
araw sa sibil na taon
365
taon sa Sothic cycle
1,460

Bituin, baha at kalendaryo

Ang mga piraso ng isang suliranin ay isang diyosa-bituin na may nakapirming pagbabalik, isang ilog na may tinatayang pagbaha, isang kalendaryo na may eksaktong 365 araw, at ang mabagal na paglihis sa pagitan nila na sinubukang ayusin ng mga sinaunang pari at natutuhang gamitin ng mga modernong mananalaysay.

⭐

Sopdet, ang diyosa-bituin

ang pinakamaliwanag na dekano Mula sa Lumang Kaharian

Si Sirius ay isang diyosa, si Sopdet, na iginuhit bilang isang babaeng may bituin sa kanyang ulo at kalaunan ay isinanib kay Isis. Isinulat ng mga Griyego ang kanyang pangalan bilang Sothis. Sa mga talaan ng dekano, karaniwan siyang nakatayo malapit sa dulo katabi ni Sah, ang mga bituin ng Orion, ngunit sa kalendaryo ay siya ang una.

🌅

Ang paglabas ni Sopdet

ang silangang abot-tanaw isang umaga bawat taon

Ang unang bukang-liwayway kung kailan makikitang muli ang Sirius, mababa sa silangan bago sumikat ang araw, ay ang heliacal na pagsikat nito. Tinatawag ito ng mga tekstong Ehipsiyo na paglabas ni Sopdet. Nagbabago ang petsa ayon sa latitud, sa manipis na ulap sa abot-tanaw at sa mga mata ng nagmamasid, nang isa o dalawang araw kahit sa iisang lugar.

⚱️

Pitumpung araw sa ilalim

ang Duat bawat taon

Bago ang bawat pagbabalik, ang Sirius ay gumugol ng humigit-kumulang pitumpung araw na nakatago sa liwanag ng araw. Itinuring ito ng kaisipang Ehipsiyo bilang isang kamatayan, isang pananatili sa kabilang-buhay at muling pagsilang sa madaling-araw. Ang parehong pitumpung araw ay paulit-ulit na lumilitaw bilang huwarang panahon para sa pag-eembalsamo, at ang iba pang mga dekano ay malamang na pinili upang sumunod sa parehong huwaran.

🌊

Ang baha at ang tatlong panahon

ang lambak ng Nile ang taon ng pagsasaka

Tumaas ang Nile sa buong tag-araw, tinakpan ang mga bukid at umurong sa taglagas. Ipinangalan ng kalendaryo ang mga panahon nito ayon sa siklong ito: Akhet, ang pagbaha; Peret, nang lumitaw ang mga bukid at tumubo ang mga pananim; Shemu, ang pag-aani at mababang tubig. Dumating ang pagbabalik ni Sopdet malapit sa simula ng pagtaas ng tubig, kaya sinasabing ang bituin ang nagdadala ng baha.

🎉

Tagapagbukas ng taon

mga templo pista ng Bagong Taon

Ang Wepet-renpet, ang pagbubukas ng taon, ay ang unang araw ng unang buwan ng Akhet. Sa isang huwarang taon, pumatak ito sa umagang sumikat si Sopdet. Ipinagdiwang ng mga templo ang pagbabalik ng bituin sa pamamagitan ng mga handog, at ang pista ng kanyang pagsikat ay ipinagdiwang bilang sariling kapistahan kahit lumihis na rito ang kalendaryo.

📅

Labindalawang buwan ng tatlumpung araw

pamamahala Mula sa ika-3 milenyo BCE

May labindalawang buwan ng tatlumpung araw ang sibil na kalendaryo, apat sa bawat panahon, at bawat buwan ay hinati sa tatlong linggo ng tig-sampung araw. Ang tatlumpu't anim na linggo nito ang balangkas na pinag-angkupan ng mga dekano, isang panandang bituin bawat linggo. Hindi alam kung kailan at paano ipinakilala ang kalendaryo; ang unang bahagi ng ikatlong milenyo ang karaniwang tantiya.

🎂

Limang araw sa ibabaw ng taon

sa labas ng bilang dulo ng bawat taon

Limang dagdag na araw ang sumunod sa ikalabindalawang buwan upang umabot sa 365. Tinawag silang epagomenal ng mga Griyego. Sila ang mga kaarawan nina Osiris, Horus, Seth, Isis at Nephthys, at dahil nasa labas sila ng karaniwang bilang, itinuring silang mapanganib at binantayan ng mga pananggalang na orasyon laban sa mga tagapagdala ng salot ni Sekhmet.

🧭

Ang lumilihis na taon

kalendaryo laban sa langit isang araw bawat apat na taon

Humigit-kumulang sangkapat na araw na mas mahaba kaysa 365 araw ang siklo ng Sirius, at walang idinagdag na leap day ang Ehipto. Kaya ang sibil na petsa ng pagsikat ni Sopdet ay umusog nang isang araw na mas huli bawat apat na taon, at sa paglipas ng mga siglo ang mga buwang ipinangalan sa baha ay naglakbay sa panahon ng pag-aani at ng taglamig. Tinatawag ito ng mga modernong iskolar na lumilihis na taon.

🔁

Ang Sothic cycle

ang mahabang bilang mga 1,460 taon

Sa bilis na isang araw bawat apat na taon, bumabalik ang sibil na Bagong Taon sa pagsikat ng Sirius pagkalipas ng humigit-kumulang 1,460 taong Julian, katumbas ng 1,461 sibil na taon. Itinala ni Censorinus na nagkasabay ang dalawa noong 139 CE. Kapag binilang pabalik mula roon, lumalabas ang mga simula ng siklo noong mga 1321, 2781 at 4241 BCE.

📜

Lahun, Ebers at ang mga pharaoh

Gitna at Bagong Kaharian ika-19 hanggang ika-16 na siglo BCE

Ilang dokumento ang nagbibigay ng sibil na petsa ng pagsikat ni Sopdet sa paghahari ng isang pinangalanang hari: isang liham ng templo mula sa Lahun sa ika-7 taon ni Senusret III at isang kalendaryo sa likod ng papiro ng Ebers na nagbabanggit sa ika-9 na taon ni Amenhotep I. Kapag inilagay sa siklo, nagsisilbi silang angkla ng kronolohiya ng Ehipto, sa loob ng palugit na ilang dekada.

🏛️

Ang atas ng Canopus

Canopus 238 BCE

Isang sinodo ng mga pari na nagpulong sa ilalim ni Ptolemy III ang naglabas ng atas sa hieroglyphic, demotic at Griyego na, kasama ng mga parangal sa maharlikang angkan, nagdagdag ng ikaanim na dagdag na araw tuwing ikaapat na taon upang tumigil sa paglihis ang mga pista ng bawat panahon. Tama ang repormang iyon, at hindi ito napanatili.

⚓

Ang nakapirming taon ng Alexandria

Alexandria Mula dekada 20 BCE

Sa ilalim ni Augustus, sa wakas ay nagkaroon ang Ehipto ng leap day tuwing ikaapat na taon, kaagapay ng kalendaryong Julian, at itinakda ang una ng Thoth sa Agosto 29. Nabubuhay pa ang taong Alexandriano na ito bilang mga kalendaryong Coptic at Ethiopian, habang pinanatili ng mga astronomo ang lumang lumilihis na taon dahil sa aritmetika nito.

Mga repormador, tagapagtala at tagakalkula

Ang hari at ang emperador na sumubok na pahintuin ang paglihis ng kalendaryo, ang mga sinaunang manunulat na nagtala kung saan ito nakatayo, at ang mga modernong iskolar na ginawang kasangkapan sa pagpetsa ang paglihis.

Ptolemy III Euergetes

naghari 246–222 BCE Alexandria

Ang hari na sa ikasiyam na taon ng paghahari ay nag-atas ang mga pari sa Canopus ng isang leap day bawat apat na taon. Nabigo ang atas sa praktika, ngunit ipinapakita nitong naunawaan ng kaparian ng Ehipto ang paglihis at ang sanhi nito dalawang siglo bago ito inayos ng Roma.

Augustus

63 BCE–14 CE Roma at Ehipto

Unang emperador ng Roma, na sa ilalim ng kanyang pamamahala ay tinanggap ng Ehipto ang leap day tuwing ikaapat na taon kaagapay ng kalendaryong Julian, na nagwakas sa tatlong libong taon ng lumilihis na sibil na taon sa pang-araw-araw na gamit.

Censorinus

ika-3 siglo CE Roma

Gramatikong ang maliit na aklat na Sa Kaarawan, na isinulat noong 238 CE, ay nagtatalang pumatak ang Bagong Taon ng Ehipto sa pagsikat ng Bituin ng Aso noong 139 CE. Ang iisang pahayag na iyon ang nakapirming punto na pinagbibilangan ng bawat Sothic na kalkulasyon.

Theon ng Alexandria

mga 335–405 CE Alexandria

Astronomo at matematikong bumanggit ng isang panahong binibilang mula kay Menophres sa pagkalkula ng pagsikat ng Sirius. Pumapatak ang simula nito malapit sa 1321 BCE, isang siklo bago si Censorinus, ngunit pinagtatalunan pa rin kung sino o ano si Menophres.

Georg Ebers

1837–1898 Leipzig

Ehiptologo at nobelista na nakakuha sa Luxor noong 1873 ng mahabang medikal na papiro na ipinangalan ngayon sa kanya. Ang isang maikling kalendaryo sa likod nito, na nagbabanggit ng isang pagsikat ni Sopdet sa ika-9 na taon ni Amenhotep I, ay naging isa sa dalawang haligi ng Sothic na pagpetsa.

Ludwig Borchardt

1863–1938 Berlin at Cairo

Ehiptologo na noong 1899 ay naglathala ng liham ng templo sa Lahun na nag-aanunsyo ng isang pagsikat ni Sopdet sa ika-7 taon ni Senusret III, na nagbigay sa Gitnang Kaharian ng una nitong astronomikong angkla.

Eduard Meyer

1855–1930 Berlin

Mananalaysay ng sinaunang daigdig na nangatuwiran noong 1904 na tiyak na nagsimula ang sibil na kalendaryo sa simula ng isang siklo, at inilagay ang pagpapakilala nito noong 4241 BCE. Naging tanyag ang petsa at kalaunan ay tinalikuran.

Otto Neugebauer

1899–1990 Providence

Mananalaysay ng mga eksaktong agham na nangatuwirang hindi kailangan ng anumang astronomiya ang 365-araw na taon: makukuha ito sa pagkuha ng karaniwan ng mga agwat sa pagitan ng mga baha sa loob ng sunod-sunod na mga taon. Nagduda siya na may kinalaman ang Sothic cycle sa pinagmulan ng kalendaryo.

Richard A. Parker

1905–1993 Chicago at Providence

Ehiptologo na ang Calendars of Ancient Egypt noong 1950 ay nagmungkahing nauna ang isang lunar na kalendaryong pinananatiling kaagapay ng mga panahon sa pamamagitan ng pagbabantay sa Sirius, at na hinango mula rito ang sibil na taon ng 365 araw.

Rolf Krauss

ika-20 hanggang ika-21 siglo Berlin

Ehiptologo na ang Sothis- und Monddaten noong 1985 ay muling sumuri sa mga Sothic at lunar na petsa at nangatuwirang ginawa ang mga obserbasyon sa malayong timog, sa Elephantine, na nagpapababa sa nagreresultang kronolohiya nang ilang dekada.

Si Sopdet, ang bituing nanguna sa taon

Si Sirius ang pinakamaliwanag na bituin sa kalangitan sa gabi, at ginawa itong diyosa ng mga Ehipsiyo: si Sopdet, na iginuhit bilang isang babaeng may bituin sa kanyang ulo at kalaunan ay isinanib kay Isis. Isinulat ng mga Griyego ang kanyang pangalan bilang Sothis, kung kaya't ang mga modernong iskolar ay nagsasalita tungkol sa Sothic na taon at sa Sothic cycle. Si Sopdet ay isa sa mga dekano, ang tatlumpu't anim na bituin at mga grupo ng bituin na ang mga pagsikat ay nagmarka sa mga oras ng gabi at sa sampung-araw na mga linggo ng taon. Sa karamihan ng mga talaan ng bituin, nakatayo siya malapit sa dulo, katabi ni Sah, ang mga bituin ng Orion, na kinilala ng mga Ehipsiyo kay Osiris. Sa kalendaryo, siya ang nauna. Ang kanyang pagbabalik sa kalangitan sa umaga ang nagbukas sa taon, at ang tungkuling iyon, higit kaysa sa kanyang puwesto sa alinmang talaan, ang gumawa sa kanya bilang pinakamahalagang bituin sa Ehipto. Sa mga Teksto ng Piramide pa lamang ng huling bahagi ng Lumang Kaharian, ang namatay na hari ay sumasama kina Sah at Sopdet sa kalangitan.

Ang paglabas ni Sopdet

Habang ang araw ay gumagalaw pasilangan laban sa mga bituin sa buong taon, ang bawat bituin naman ay nawawala sa liwanag nito at kalaunan ay nagbabalik. Ang unang umaga kung kailan muling makikita ang Sirius, mababa sa silangan sa maikling takip-silim bago sumikat ang araw, ay ang heliacal na pagsikat nito. Tinatawag ito ng mga tekstong Ehipsiyo na paglabas ni Sopdet. Hindi eksakto ang petsa. Mas maaga itong dumarating habang mas nasa timog ang nagmamasid, nakasalalay ito sa manipis na ulap sa ibabaw ng abot-tanaw ng disyerto, at nakasalalay sa mga mata ng nagbabantay, kaya kahit sa iisang lugar ang unang pagkakita ay maaaring magbago nang isa o dalawang araw. Noong ikatlong milenyo BCE, sa latitud ng Memphis, pumatak ito sa kasagsagan ng tag-araw, sa mga linggo kung kailan nagsimulang tumaas ang Nile.

Pitumpung araw sa ilalim ng abot-tanaw

Bago ang bawat pagbabalik, ang Sirius ay gumugol ng humigit-kumulang pitumpung araw na hindi nakikita sa latitud ng Ehipto. Binasa ito ng mga relihiyosong teksto ng Ehipto bilang isang kamatayan: ang bituin ay bumaba sa Duat, ang kabilang-buhay, dinalisay doon, at muling isinilang sa madaling-araw. Ang parehong tagal ay paulit-ulit na lumilitaw sa gawaing paglilibing. Pitumpung araw ang huwarang agwat sa pagitan ng kamatayan at paglilibing, at ibinigay ni Herodotus ang pitumpung araw bilang panahon kung kailan ang isang katawan ay nakalagak sa natron sa pinaka-detalyadong pag-eembalsamo. Malawakang iniuugnay ng mga Ehiptologo ang dalawang bilang, bagaman walang teksto na direktang nagsasaad ng ugnayan. Ang mga dekano bilang isang pangkat ay tila pinili upang kumilos tulad ng Sirius, bawat isa ay gumugugol ng humigit-kumulang pitumpung araw na nakatago bago ang sarili nitong pagbabalik, kaya nagsilbi si Sopdet bilang huwaran para sa buong hanay ng tatlumpu't anim.

Ang baha at ang tatlong panahon

Ang taon ng pagsasaka ay umikot sa Nile. Dahil sa mga pag-ulan sa tag-araw sa kabundukan ng Ethiopia, tumaas ang ilog sa buong tag-araw, kumalat sa kapatagan ng baha at umurong sa taglagas, na nag-iiwan ng basang banlik upang tamnan. Ang taas ng baha ang nagtakda sa ani, at ang Batong Palermo, isang talaan mula sa Lumang Kaharian, ay nagtatala nito taon-taon katabi ng mga gawa ng bawat hari. Ipinangalan ng kalendaryo ang tatlong panahon nito ayon sa siklong ito: Akhet, ang pagbaha; Peret, ang paglitaw, kung kailan lumabas ang mga bukid mula sa tubig at tumubo ang mga pananim; at Shemu, pag-aani at mababang tubig. Dahil ang pagsikat ng Sirius ay dumating malapit sa simula ng pagtaas ng tubig, ang bituin at ilog ay pinag-isa sa kaisipan, at si Sopdet ay pinuri bilang ang nagdala ng baha. Ang pagtutugma ay pagtatantiya lamang. Ang pagdating ng baha ay nagbago nang ilang linggo mula sa isang taon patungo sa susunod, habang ang bituin ay nagpanatili ng petsa nito sa loob ng isa o dalawang araw, na siyang dahilan kung bakit ang bituin ang naging mas mahusay na tanda ng simula ng taon.

Isang kalendaryo ng eksaktong 365 araw

Sa tabi ng likas na taon, nagpanatili ang Ehipto ng isang sibil na kalendaryo ng mahigpit na disenyo: labindalawang buwan ng tatlumpung araw, apat na buwan sa bawat isa sa tatlong panahon, na sinundan ng limang karagdagang araw, 365 sa kabuuan. Ang bawat buwan ay nahati sa tatlong linggo ng sampung araw, at ang tatlumpu't anim na linggong iyon ang balangkas kung saan inilagay ang mga dekano, isang panandang bituin bawat linggo. Ang sibil na kalendaryo ang nagpetsa ng mga dokumento, kontrata, buwis at mga taon ng paghahari. Malamang na ginagamit na ito sa unang bahagi ng ikatlong milenyo BCE, ngunit kung kailan at paano ito ipinakilala ay hindi alam, at dalawang klasikong paliwanag ang nagpapaligsahan. Ikinatwiran ni Richard Parker na ang isang mas lumang lunar na kalendaryo, na pinanatiling kaagapay ng mga panahon sa pamamagitan ng pagbabantay sa Sirius, ang nauna at ang sibil na taon ay hinango mula rito. Ikinatwiran ni Otto Neugebauer na ang 365 araw ay maaaring nagmula sa simpleng pag-average ng mga agwat sa pagitan ng mga baha sa loob ng sunod-sunod na mga taon, nang hindi kailangan ng astronomiya. Ang mga lunar na buwan ay nanatiling ginagamit para sa mga pista sa templo kasabay ng sibil na taon sa buong kasaysayan ng Ehipto.

Limang araw sa ibabaw ng taon

Ang limang karagdagang araw ay nasa labas ng labindalawang buwan at sa labas ng tatlumpu't anim na linggo. Tinawag sila ng mga Ehipsiyo na mga araw sa ibabaw ng taon; tinawag sila ng mga Griyego na epagomenal, ang mga idinagdag na araw. Bawat isa ay kaarawan ng isang diyos: Osiris, Horus, Seth, Isis at Nephthys, sa ganyang pagkakasunod-sunod. Isinalaysay ni Plutarch ang isang huling bersyon ng kanilang pinagmulan, kung saan nanalo si Thoth ng bahagi ng liwanag ng buwan sa isang larong tabla at gumawa ng limang bagong araw mula rito, upang ang diyosa ng langit na si Nut ay makapanganak sa labas ng taon kung kailan siya pinagbawalan. Dahil nakatayo sa labas ng karaniwang bilang, ang limang araw ay itinuring na mapanganib. Sila ang panahon kung kailan ang mga sugo ni Sekhmet, ang mga tagapagdala ng salot na madalas na kinikilala sa mga dekano, ay pinaka-aktibo, at binibigkas ang mga pananggalang na orasyon sa bawat isa sa mga araw na iyon.

Ang lumilihis na taon

Ang pagbabalik ng Sirius ay dumarating humigit-kumulang bawat 365 at sangkapat na araw, at ang Ehipto ay hindi kailanman nagdagdag ng leap day. Kaya ang sibil na kalendaryo ay lumihis laban sa bituin nang isang araw bawat apat na taon: ang pagsikat ay pumatak sa isang mas huling sibil na petsa sa bawat apat-na-taong hakbang. Sa loob ng iisang buhay ng tao, ang paglihis ay mabagal ngunit nakikita. Ang isang taong ipinanganak sa isang taon kung kailan sumikat si Sopdet sa Araw ng Bagong Taon ay makikita, pagsapit niya ng walumpu, na sumisikat siya nang mga dalawampung araw sa loob ng unang buwan. Sa paglipas ng mga siglo, ang mga buwan na ipinangalan sa pagbaha ay lumihis patungo sa pag-aani at pabalik muli, at tinawag ng mga modernong iskolar ang sibil na kalendaryo na lumilihis na taon, annus vagus sa Latin. Nabuhay ang mga Ehipsiyo kasama ito sa pamamagitan ng pagpapanatili ng dalawang Bagong Taon, ang sibil na Bagong Taon at ang pista ng pagsikat ng bituin, at ang mga tekstong nagtala kung aling sibil na araw sumikat ang bituin ang siyang nagpapakinabang sa paglihis ngayon.

Ang Sothic cycle

Sa bilis na isang araw bawat apat na taon, ang sibil na Bagong Taon ay bumabalik sa pagsikat ng Sirius pagkatapos ng humigit-kumulang 1,460 taon ng Julian, ang parehong tagal tulad ng 1,461 sibil na taon ng 365 araw. Ang panahong ito ay ang Sothic cycle. Ang tunay na agwat ay bahagyang nag-iiba, dahil ang pagsikat ng bituin ay hindi nananatiling ganap na kaagapay ng taong Julian sa loob ng libu-libong taon, ngunit 1,460 taon ang bilang na ginagamit ng mga sinauna at modernong manunulat. Ang nakapirming punto ay isang tala ng Romanong gramatiko na si Censorinus, na ang aklat na Sa Kaarawan, na isinulat noong 238 CE, ay nagtala na ang Bagong Taon ng Ehipto ay nagkasabay sa pagsikat ng Bituin ng Aso noong 139 CE, sa paghahari ni Antoninus Pius. Ang mga barya na ginawa sa Alexandria sa paghaharing iyon ay nagpapakita ng isang phoenix, isang ibon na iniugnay ng ilang sinaunang manunulat sa isang dakilang siklo ng magkatulad na haba, at binabasa ng maraming mananalaysay ang mga ito bilang pagmamarka sa pagpapanibago. Ang pagbilang pabalik mula 139 CE ay nagbibigay ng mga naunang simula ng siklo.

Simula ng siklo Pinagmulan Katayuan
139 CE Censorinus, Sa Kaarawan naitala ng isang sinaunang manunulat
mga 1321 BCE Panahon ni Menophres ayon kay Theon ng Alexandria sinaunang kalkulasyon; hindi tiyak na natukoy si Menophres
mga 2781 BCE modernong kalkulasyon pabalik minsan iminungkahi para sa pagpapakilala ng kalendaryo
mga 4241 BCE modernong kalkulasyon pabalik petsa ni Eduard Meyer noong 1904 para sa kalendaryo; iniwan na

Si Theon, isang ikaapat na siglong astronomo sa Alexandria, ay nagbilang mula sa isang panahon na ipinangalan kay Menophres, na ang simula ay pumapatak malapit sa 1321 BCE; ang mga panukala para kay Menophres ay kinabibilangan ng mga haring sina Ramesses I at Seti I at ang lungsod ng Memphis. Noong 1904, ikinatwiran ni Eduard Meyer na ang sibil na kalendaryo ay tiyak na ipinakilala sa simula ng isang siklo, hinusgahan ang 2781 BCE bilang napakahuli, at nagpasya sa 4241 BCE. Ang mga sumunod na pananaliksik sa maagang Ehipto ay hindi nag-iwan ng puwang para sa isang maunlad na kalendaryo nang ganoon kaaga, at ang saligan na nagsimula ito sa isang pagkakasabay ay hindi kailanman napatunayan.

Mga Sothic na petsa at ang mga pharaoh

Ang isang Sothic na petsa ay isang dokumento na nagbibigay ng sibil na petsa ng pagsikat ni Sopdet sa isang kilalang taon ng isang kilalang hari. Dahil ang sibil na petsa ay gumagalaw ng isang araw bawat apat na taon, itinatakda ng ganoong talaan ang kinalalagyan ng taong iyon sa loob ng siklo, at ang siklo ay nakapako sa pamamagitan ni Censorinus. Dalawang dokumento ang nagdadala ng karamihan sa bigat. Ang isang liham mula sa archive ng templo sa Lahun, ang bayan ng piramide ni Senusret II, ay nagbibigay ng paunawa sa ika-7 taon ni Senusret III na ang pagsikat ni Sopdet ay papatak sa isang partikular na araw sa ikaapat na buwan ng Peret, upang maihanda ang mga handog sa kapistahan; inilathala ito ni Ludwig Borchardt noong 1899. Ang isang maikling kalendaryo sa likod ng medikal na papiro ng Ebers ay nagpapangalan sa ika-9 na taon ni Amenhotep I at sa isang pagsikat ni Sopdet sa ikatlong buwan ng Shemu. Ang parehong resulta ay nakasalalay sa kung saan binantayan ang bituin. Ang pagsikat ay dumarating nang ilang araw nang mas maaga sa Elephantine sa dulong timog kaysa sa Memphis, at ang bawat araw ng pagkakaiba ay naglilipat sa sagot nang apat na taon. Ang ilang mga iskolar ay nagdududa pa nga kung ang kalendaryo ng Ebers ay nagtatala ng isang obserbasyon. Ang mga kawalan ng katiyakang ito ang dahilan kung bakit ang mga petsa ng Gitna at Bagong Kaharian ay umiikot sa magkakaibang bersyon na may pagitan ng ilang dekada. Ang isang malaking pag-aaral ng radiocarbon na inilathala noong 2010 ay malawak na sumang-ayon sa nakaugaliang makasaysayang kronolohiya, na bahagyang nakasalalay sa mga talaang ito.

Ang atas ng Canopus

Alam ng mga pari ang suliranin. Noong 238 BCE, isang pagpupulong ng mga pari sa Canopus sa ilalim ni Ptolemy III Euergetes ang naglabas ng isang atas sa hieroglyphic, demotic at Griyego. Karamihan dito ay nagpaparangal sa pamilya ng hari, ngunit ang isang sugnay ay nag-uutos ng ikaanim na karagdagang araw na idaragdag tuwing ikaapat na taon, upang ang mga pista na kabilang sa mga partikular na panahon ay hindi na lumihis sa kalendaryo, at inilarawan nito ang paglihis bilang pagsikat ng bituin na pumapatak nang isang araw na mas huli bawat apat na taon. Ito ang tamang lunas, ang parehong gagamitin ni Julius Caesar para sa Roma makalipas ang dalawang siglo, ngunit hindi ito napanatili. Ang atas ay kilala mula sa ilang mga kopya sa bato, ang isa ay natagpuan sa Tanis ni Richard Lepsius noong 1866.

Ang nakapirming taon at ang sumunod dito

Matapos sakupin ng Roma ang Ehipto noong 30 BCE, sa wakas ay nagtagal ang reporma. Mula noong dekada 20 BCE, ang kalendaryong Alexandriano ay nagdagdag ng ikaanim na karagdagang araw tuwing ikaapat na taon na kaagapay ng kalendaryong Julian at itinakda ang una ng Thoth sa Agosto 29 sa pagbilang ng Julian. Ang lumang lumilihis na taon ay hindi naglaho. Pinahalagahan ito ng mga astronomo dahil ang isang taon ng eksaktong 365 araw ay nagpapadali sa pagkalkula ng mahahabang agwat: pinetsahan ni Ptolemy ang kanyang mga obserbasyon sa mga taon ng Ehipto na binilang mula sa panahon ni Nabonassar noong 747 BCE, at ginamit pa rin ni Copernicus ang mga taon ng Ehipto sa kanyang mga talaan. Ang taong Alexandriano ay nananatili bilang kalendaryo ng simbahang Coptic, at kasama ang sarili nitong mga pangalan ng buwan bilang kalendaryo ng Ethiopia; parehong binubuksan ng dalawa ang taon sa Setyembre ng kalendaryong Gregorian. Ang isang bilang ng mga buwan na iniakma sa pagbabalik ng isang bituin sa madaling-araw sa lambak ng Nile ay ginagamit pa rin araw-araw.

Paano basahin ang seksiyong ito

Hinihimay ng mga kard sa itaas ang paksa nang baha-bahagi: ang diyosa-bituin, ang kanyang pagbabalik sa madaling-araw, ang kanyang pitumpung araw sa ilalim, ang baha, ang sibil na kalendaryo at ang limang idinagdag na araw nito, ang paglihis, ang siklong idinulot nito, ang mga dokumentong nagbago sa siklo upang maging mga petsa, at ang dalawang reporma. Ang mga pigura sa ibaba ay ang hari at emperador na sumubok na ayusin ang kalendaryo, ang mga sinaunang manunulat na nagtala kung saan ito nakatayo, at ang mga modernong iskolar na nagtalo sa pinagmulan nito at gumamit sa paglihis nito. Para sa kung paano minarkahan ng iba pang mga dekano ang mga oras, tingnan ang mga pahina sa mga diagonal na talaan ng bituin at ang labindalawang oras ng gabi. Ang pahinang ito ay bahagi ng kompendyum ng Tarot Academy sa limampu't dalawang wika.

Mga madalas itanong

Ano ang Sothic cycle?

Ang panahon kung kailan ang sibil na kalendaryo ng Ehipto na may 365 araw ay muling nagkakasabay sa heliacal na pagsikat ng Sirius, na tinawag na Sothis sa Griyego. Dahil ang kalendaryo ay walang leap day, lumihis ito laban sa bituin nang isang araw bawat apat na taon, kaya nagkasabay lamang muli ang dalawa pagkatapos ng humigit-kumulang 1,460 taon ng Julian, o 1,461 sibil na taon. Itinala ni Censorinus ang isang muling pagkakasabay noong 139 CE.

Sino si Sopdet?

Ang diyosa ng Ehipto ng bituing Sirius, na ipinapakita bilang isang babaeng may bituin sa kanyang ulo at kalaunan ay kinilala bilang si Isis. Ang kanyang kapareha sa kalangitan ay si Sah, ang mga bituin ng Orion, na kinilala bilang si Osiris. Bilang isang dekano, kabilang siya sa tatlumpu't anim na grupo ng mga bituin na nagmarka sa mga oras, at bilang bituin na ang pagbabalik ay nagbukas ng taon, siya ang pinakamahalaga sa kanila.

Ano ang heliacal na pagsikat?

Ang unang umaga pagkatapos ng isang panahong hindi ito nakikita, kung kailan makikitang sumisikat ang isang bituin sa silangan bago magbukang-liwayway. Sa loob ng ilang linggo bago nito, sumisikat ang bituin sa liwanag ng araw at nawawala sa silaw nito. Sa Ehipto, ang heliacal na pagsikat ng Sirius, ang paglabas ni Sopdet, ay nagmarka ng ideyal na Bagong Taon at dumating malapit sa simula ng pagbaha ng Nile.

Bakit lumihis ang kalendaryo ng Ehipto?

Ang taon nito ay eksaktong 365 araw: labindalawang buwan ng tatlumpung araw kasama ang limang dagdag na araw. Ang siklo ng Sirius at ng mga panahon ay humigit-kumulang sangkapat ng isang araw na mas mahaba, at ang mga Ehipsiyo ay hindi nagdagdag ng leap day hanggang sa panahon ng Roma. Dahil dito, ang kalendaryo ay nahuli nang isang araw bawat apat na taon, at ang mga buwan nito ay unti-unting lumipat sa lahat ng mga panahon.

Nagdulot ba ng pagbaha ng Nile ang pagsikat ng Sirius?

Hindi. Ang baha ay nagmula sa mga pag-ulan sa tag-araw sa kabundukan ng Ethiopia. Ang heliacal na pagsikat ng Sirius ay nagkataon lamang sa parehong mga linggo ng kasagsagan ng tag-araw kung kailan nagsimulang tumaas ang ilog, at pinagsama ng relihiyong Ehipsiyo ang dalawa sa pamamagitan ng pagpaparangal kay Sopdet bilang ang nagdala ng baha. Napanatili ng bituin ang petsa nito nang higit na maaasahan kaysa sa ilog.

Gaano katagal hindi nakikita ang Sirius bawat taon?

Humigit-kumulang pitumpung araw sa latitud ng Ehipto noong sinaunang panahon, na may kaunting pagkakaiba ayon sa lugar at mga kondisyon. Itinuring ng mga tekstong Ehipsiyo ang pitumpung araw na iyon bilang kamatayan ng bituin at pananatili sa kabilang-buhay bago muling isilang sa madaling-araw, at ang parehong agwat ay lumilitaw bilang huwarang panahon para sa pag-eembalsamo at paglilibing.

Ano ang mga epagomenal na araw?

Ang limang araw na idinagdag pagkatapos ng ikalabindalawang buwan upang dalhin ang sibil na taon mula 360 hanggang 365 araw. Tinawag sila ng mga Ehipsiyo na mga araw sa ibabaw ng taon. Ipinagdiwang sila bilang mga kaarawan nina Osiris, Horus, Seth, Isis at Nephthys, at itinuring na mapanganib dahil nasa labas sila ng karaniwang bilang, kaya binibigkas ang mga pananggalang na panalangin sa mga araw na ito.

Paano tumutulong ang mga Sothic na petsa sa pagtatakda ng kronolohiya ng sinaunang Ehipto?

Ang ilang mga dokumento ay nagtatala ng sibil na petsa kung kailan sumikat ang Sirius sa isang tiyak na taon ng isang pinangalanang hari, kabilang ang isang liham ng templo mula sa Lahun sa ilalim ni Senusret III at isang kalendaryo sa papiro ng Ebers sa ilalim ni Amenhotep I. Dahil ang sibil na petsa ay lumilipat ng isang araw bawat apat na taon at ang siklo ay nakapirmi sa pamamagitan ni Censorinus, ang bawat talaan ay maaaring gawing isang ganap na taon, na may palugit na ilang dekada depende sa kung saan naobserbahan ang bituin.

Talaga bang ipinakilala ang kalendaryong Ehipsiyo noong 4241 BCE?

Malabong-malabo. Iminungkahi ni Eduard Meyer ang petsang iyon noong 1904 sa pamamagitan ng pagpapalagay na ang kalendaryo ay nagsimula sa simula ng isang Sothic cycle at pagtanggi sa susunod na kandidato, 2781 BCE, bilang napakahuli. Ang mga sumunod na pananaliksik sa maagang Ehipto ay hindi nag-iwan ng puwang para sa isang maunlad na kalendaryo nang ganoon kaaga, at ang mismong pagpapalagay ay hindi kailanman napatunayan. Karamihan sa mga iskolar ay naglalagay ng pagpapakilala ng sibil na kalendaryo sa unang bahagi ng ikatlong milenyo BCE at iniiwang bukas ang eksaktong petsa.

Umiiral pa ba ang kalendaryong Ehipsiyo ngayon?

Oo, sa nakapirming anyo nito. Sa ilalim ni Augustus, ang taon ng Ehipto ay nakakuha ng leap day tuwing ikaapat na taon at naging kalendaryong Alexandriano, na nananatili bilang kalendaryo ng Simbahang Coptic at, kasama ang sarili nitong mga pangalan ng buwan, ang kalendaryong Ethiopian. Parehong nagpapanatili ng labindalawang buwan ng tatlumpung araw at isang maikling ikalabintatlong panahon ng lima o anim na araw, at pareho nilang sinisimulan ang taon sa Setyembre ng kalendaryong Gregorian.

Pinakabagong Post

Tuklasin ang sinaunang karunungan ng mga tarot card at buksan ang mga misteryo ng iyong espirituwal na paglalakbay. Ang aming blog ang iyong daan tungo sa pag-unawa sa mayamang simbolismo, kahulugan, at praktikal na gamit ng pagbasa ng tarot.