Φυλαχτά · Σκοποί

Ταξίδι και επιστροφή

Γνωστό και ως: Φυλαχτά του οδοιπόρου

Ο μόνος σκοπός όπου το αίτημα δεν είναι ένα ευχάριστο ταξίδι, αλλά η επιστροφή.

Με μια ματιά

Φυλάσσεται
Σε τσέπη, σε όχημα, σε σκάφος, στον λαιμό
Το πάγιο αίτημα
Η επιστροφή, όχι η ασφάλεια στη διαδρομή
Ρωμαϊκή μορφή
Fortuna Redux, η Τύχη που Επαναφέρει, βωμός του 19 π.Χ.
Χριστιανική μορφή
Μετάλλια του Αγίου Χριστοφόρου και κονκάρδες προσκυνητών
Ισλαμική μορφή
Το ντουά του ταξιδιού (du'a), συχνά σε θήκη και φορεμένο επάνω στο σώμα
Μορφές των ναυτικών
Κόμποι του ανέμου, αμνιακή μεμβράνη, τατουάζ, νομίσματα κάτω από το κατάρτι

Η μορφή του αιτήματος

Αν μελετήσει κανείς αρκετά φυλαχτά ταξιδιού, ένα στοιχείο ξεχωρίζει αμέσως: σπάνια ζητούν ένα ευχάριστο ταξίδι, καλό καιρό ή γρήγορη πορεία. Ζητούν την επιστροφή.

Η Ρώμη κατέστησε αυτό το αίτημα τόσο ρητό ώστε ίδρυσε βωμό γι' αυτό. Η Fortuna Redux είναι η Τύχη που Επαναφέρει, μια λατρεία διακριτή από τη γενική Fortuna, και η Σύγκλητος ψήφισε την ανέγερση βωμού προς τιμήν της στο Πεδίον του Άρεως το 19 π.Χ. για να τιμήσει την ασφαλή επιστροφή του Αυγούστου από την Ανατολή. Δεν ενδιαφέρεται για το αν το ταξίδι κυλά ομαλά. Ολόκληρο το πεδίο της είναι η διαδρομή της επιστροφής, και συνέχισε να δέχεται αναθήματα από στρατιώτες και αξιωματούχους αιώνες αργότερα.

Αυτή η έμφαση αποκτά νόημα μόλις αναλογιστεί κανείς τι σήμαινε στην πραγματικότητα το ταξίδι. Πριν από τον εικοστό αιώνα, ένα ταξίδι οποιασδήποτε απόστασης εγκυμονούσε σοβαρό κίνδυνο να μην επιστρέψει κανείς ποτέ: από ασθένεια, ληστεία, ναυάγιο, πόλεμο ή απλώς από την αδυναμία να πληρώσει τα έξοδα του γυρισμού. Ο ταξιδιώτης αναχωρούσε, και το σπιτικό του δεν γνώριζε για μήνες αν ήταν ζωντανός.

Γι' αυτό και τα φυλαχτά ταξιδιού κατασκευάζονται συνήθως σε ζεύγη. Ο ταξιδιώτης μεταφέρει κάτι επάνω του και το σπιτικό κρατά ένα αντίστοιχο αντικείμενο: ένα ενθύμιο, μια τούφα μαλλιών, το μισό ενός σπασμένου αντικειμένου. Αρκετές παραδόσεις προβλέπουν ρητά τη μορφή του σπασμένου συμβόλου, όπου κάθε μισό είναι άνευ νοήματος χωρίς το άλλο.

Το χριστιανικό ρεπερτόριο

Οι κονκάρδες προσκυνητών αποτελούν τα πιο άφθονα μεσαιωνικά κατάλοιπα από κάθε άλλη κατηγορία φυλαχτών. Ήταν φθηνές καρφίτσες χυτευμένες σε κράμα μολύβδου και κασσίτερου σε καλούπια δίπλα στα προσκυνήματα και πωλούνταν σε τεράστιους αριθμούς, απεικονίζοντας τον άγιο ή το λείψανο: το κοχύλι του Σαντιάγο δε Κομποστέλα, η αμπούλα του Καντέρμπερι με νερό που λεγόταν ότι περιείχε ίχνη από το αίμα του Μπέκετ, το στεφανωμένο M του Γουόλσινγχαμ. Φοριούνταν στο καπέλο ή στον μανδύα, αποδείκνυαν ότι είχατε βρεθεί εκεί και φυλάσσονταν στη συνέχεια ως προστατευτικά αντικείμενα. Χιλιάδες έχουν ανασυρθεί μόνο από την όχθη του Τάμεση, και οι κατάλογοι του Brian Spencer για τα ευρήματα του Λονδίνου παραμένουν το σημείο αναφοράς για ολόκληρη την κατηγορία.

Ο Άγιος Χριστόφορος αποτελεί την καθιερωμένη σύγχρονη μορφή. Σύμφωνα με την παράδοση, μετέφερε στην πλάτη του ένα παιδί κατά μήκος ενός ποταμού, το οποίο γινόταν αφόρητα βαρύ καθώς ήταν ο Χριστός που σήκωνε το βάρος του κόσμου, και χάρη σε αυτό ανακηρύχθηκε προστάτης των ταξιδιωτών. Τα μετάλλιά του φοριούνται στον λαιμό ή στερεώνονται στο εσωτερικό των οχημάτων. Παρέμεινε δημοφιλής και μετά την αναθεώρηση του λειτουργικού ημερολογίου το 1969 επί Παύλου ΣΤ΄, η οποία μετέτρεψε την εορτή του σε προαιρετική τοπική μνήμη, μια αλλαγή που συχνά παρερμηνεύεται ότι η Εκκλησία τον απέσυρε ή τον αποκαθήλωσε.

Τα τάματα (ex-voto) ακολουθούν την αντίστροφη πορεία. Η λατινική έκφραση είναι ex voto suscepto, από το τάμα που αναλήφθηκε, και το αντικείμενο αποτελεί εκπλήρωση υπόσχεσης παρά προκαταρκτικό αίτημα. Ο ταξιδιώτης που επέστρεφε σώος άφηνε μια ζωγραφιστή εικόνα, ένα ασημένιο ομοίωμα μέλους, ένα μεταλλικό τάμα στην ελληνική παράδοση ή ένα ομοίωμα πλοίου, και οι τοίχοι των παράκτιων παρεκκλησίων σε όλη τη Μεσόγειο είναι γεμάτοι από αυτά. Αποτελούν το χειροπιαστό αρχείο ταξιδιών που είχαν αίσιο τέλος, και είναι η πιο συγκινητική εκδοχή αυτού του σκοπού.

Ναυτικοί

Το επάγγελμα με τις δυσμενέστερες πιθανότητες γέννησε και την πιο πυκνή παράδοση.

Κόμποι του ανέμου. Σχοινί με τρεις κόμπους που πωλούνταν από χειριστές του καιρού: λύνεις τον πρώτο για απαλό αεράκι, τον δεύτερο για ισχυρό άνεμο, τον τρίτο με δική σου ευθύνη. Καταγεγραμμένο από τη Φινλανδία έως τα νησιά Σέτλαντ, πρόκειται για ένα από τα πιο διαδεδομένα ναυτικά φυλαχτά.

Η αμνιακή μεμβράνη (πέπλο). Τμήμα αμνιακής μεμβράνης που κάλυπτε το πρόσωπο ορισμένων νεογνών, το οποίο αποξηραινόταν και πωλούνταν με την πίστη ότι προστάτευε από τον πνιγμό. Αγγελίες για τέτοιες μεμβράνες εμφανίζονταν σε βρετανικές εφημερίδες ακόμη και στον εικοστό αιώνα, με τις τιμές να εκτοξεύονται σε περιόδους πολέμου.

Νομίσματα κάτω από το κατάρτι. Τοποθετούνταν κατά τη ναυπήγηση του πλοίου, μια πρακτική που εκτείνεται από τα ρωμαϊκά ναυάγια μέχρι τις σύγχρονες τελετές τοποθέτησης της τρόπιδας, όπου τηρείται ακόμη σε πολεμικά σκάφη.

Τατουάζ. Δεν είναι φυλαχτά με την αυστηρή έννοια, λειτουργούν όμως με τον ίδιο τρόπο: ένας χοίρος και ένας πετεινός στα πόδια ενάντια στον πνιγμό, ένα χελιδόνι για τα ναυτικά μίλια που διανύθηκαν, ο ναυτικός σταυρός στο χέρι. Δεν μπορούν να χαθούν, κι αυτό στη θάλασσα είναι το ουσιαστικό ζητούμενο.

Τι μεταφέρουν οι άνθρωποι σήμερα

Αυτός ο σκοπός επιβίωσε στη σύγχρονη εποχή καλύτερα από σχεδόν οποιονδήποτε άλλον στη συλλογή, επειδή η αγωνία δεν εξέλιπε. Αυτοκίνητα, αεροπλάνα και άγνωστες πόλεις εξακολουθούν να πυροδοτούν το ίδιο αντανακλαστικό.

Οι συνηθισμένες σύγχρονες μορφές: ένα μετάλλιο ή μια χάντρα κρεμασμένη στον κεντρικό καθρέφτη, ένα φυλαχτό στο πορτοφόλι ή στην τσάντα, ένα τατουάζ Βεγκβισίρ, ένα μικρό αντικείμενο από το σπίτι παρμένο σκόπιμα, μια φωτογραφία. Τα αεροπλάνα των γραμμών και τα ενοικιαζόμενα αυτοκίνητα είναι γεμάτα από τέτοια αντικείμενα και κανείς δεν σχολιάζει την παρουσία τους.

Το αίτημα, ωστόσο, έχει μεταβληθεί ελαφρώς. Ενώ το ιστορικό φυλαχτό ζητούσε την επιστροφή από ένα ταξίδι που θα μπορούσε πραγματικά να καταλήξει οπουδήποτε αλλού, το σύγχρονο εστιάζει κυρίως στην αγωνία της ίδιας της μετακίνησης: την απογείωση, τους αυτοκινητοδρόμους, τους άγνωστους δρόμους. Πρόκειται για πραγματική μετατόπιση ως προς το τι προκαλεί τον φόβο, και αυτός είναι ο λόγος που οι σύγχρονες εκδοχές κατοικούν μέσα στα οχήματα αντί στις τσέπες.

Πώς χρησιμοποιούνται τα φυλαχτά ταξιδιού

Οι μορφές παραμένουν σταθερές και οι περισσότερες εξακολουθούν να ισχύουν.

  1. Φέρτε το επάνω σας και όχι στις αποσκευές. Η ιστορική λογική υπαγορεύει ότι οι αποσκευές μπορούν να χαθούν ή να χωριστούν από εσάς.
  2. Αφήστε κάτι στο σπίτι, ή σε κάποιο δικό σας πρόσωπο. Το ζεύγος συμβόλων είναι η παλαιότερη μορφή αυτού του φυλαχτού.
  3. Στερεώστε το φυλαχτό στο εσωτερικό του οχήματος και όχι εξωτερικά, όπου το τοποθετεί κάθε σύγχρονη παράδοση.
  4. Στα προσκυνήματα, η κονκάρδα αγοράζεται στον προορισμό και μεταφέρεται πίσω στο σπίτι, όχι το αντίστροφο.
  5. Αν επιστρέψετε με ασφάλεια, αρκετές παραδόσεις προσδοκούν ευχαριστία: ένα τάμα, ένα κερί, μια προσφορά στον ναό.
  6. Ένα φυλαχτό από ιερό συνήθως επιστρέφεται ή αντικαθίσταται μετά από έναν χρόνο, ιδιαίτερα στην ιαπωνική παράδοση.

Η συνήθεια του τάματος αξίζει να αναβιώσει για τους δικούς της λόγους. Μια παράδοση που απαιτεί να καταγράψετε την ασφαλή επιστροφή σας είναι μια παράδοση που σας κάνει να συνειδητοποιήσετε ότι πράγματι γυρίσατε σώοι.

Φυλαχτά για το ταξίδι

Τα αντικείμενα που συνόδευαν τον ταξιδιώτη στον δρόμο.

Ερωτήματα για στοχασμό

  • Τα φυλαχτά ταξιδιού ζητούν την επιστροφή και όχι απλώς ένα καλό ταξίδι. Εσείς ποιο από τα δύο θα ζητούσατε;
  • Το ζεύγος συμβόλων λειτουργεί μόνο αν υπάρχουν και τα δύο μισά. Ποιος κρατά το δικό σας άλλο μισό;
  • Το τάμα είναι ευχαριστία και όχι αίτημα. Πότε καταγράψατε για τελευταία φορά το γεγονός ότι γυρίσατε σώοι;

Συχνές ερωτήσεις

Και οι οκτώ σκοποί

Τελευταίες Αναρτήσεις

Ανακαλύψτε την αρχαία σοφία των καρτών ταρώ και ξεκλειδώστε τα μυστήρια του πνευματικού σας ταξιδιού. Το ιστολόγιό μας είναι η πύλη σας για την κατανόηση του πλούσιου συμβολισμού, των νοημάτων και των πρακτικών εφαρμογών της ανάγνωσης ταρώ.