Ο Διάβολος

Απεικόνιση και συμβολισμός

Στην Ταρώ της Νέας Υόρκης, ο Διάβολος δεν είναι ένα κερασφόρο κτήνος σε έναν μαύρο θρόνο. Είναι ο πιο καλοντυμένος άνδρας στο κλαμπ, και αυτό ακριβώς είναι το νόημα. Το ποπ-αρτ πάνελ της τράπουλας τοποθετεί μια τεράστια φιγούρα με κομψό κοστούμι, γραβάτα και μαύρα γυαλιά ηλίου πάνω από ένα νυχτερινό κέντρο, σχεδιασμένη με εκστατικές ημιτονικές κουκκίδες (halftone) και ακτινωτές λάμψεις από κόκκινο, ροζ, χρυσό και πράσινο. Τα χρώματα φωνάζουν χαρά, ενώ η ίδια η σύνθεση χτίζει ένα κλουβί.

Ο άνδρας με τα γυαλιά ηλίου αντικαθιστά τον Μπαφομέτ. Επειδή τα μάτια του είναι κρυμμένα, δεν μπορείτε να συναντήσετε το βλέμμα του ή να διαβάσετε τις προθέσεις του, οπότε τα γυαλιά ηλίου τη νύχτα γίνονται η ανεστραμμένη πεντάλφα της κάρτας, η εικόνα που τραβιέται πάνω από την αλήθεια. Εκεί που βρισκόταν ο θρόνος του παλιού Διαβόλου, ένας τοίχος από φωτισμένα μπουκάλια υψώνεται σαν βωμός, και χρυσές αλυσίδες κρέμονται πάνω στο γυαλί, χαλαρές και ξεκλείδωτες. Αυτές οι αλυσίδες είναι η εκδοχή της τράπουλας για τα χαλαρά κολάρα του Αδάμ και της Εύας, τα οποία εδώ έχουν μετατραπεί σε κοσμήματα και μάρκα.

Κάτω από το μπαρ, δύο φιγούρες αράζουν σε έναν καναπέ με τα δικά τους γυαλιά ηλίου, φορώντας χρυσές αλυσίδες στον λαιμό, δείχνοντας όχι βασανισμένες αλλά υπέροχες. Πάνω από τα κεφάλια τους ανάβει μια κόκκινη πινακίδα EXIT, το πιο σημαντικό σύμβολο της κάρτας. Ο πυροσβεστικός κώδικας της Νέας Υόρκης επιβάλλει από τον νόμο μια φωτεινή έξοδο σε κάθε χώρο, και κανείς στην εικόνα δεν την κοιτάζει. Πίσω από όλα αυτά, ο ορίζοντας του κέντρου και το Άγαλμα της Ελευθερίας στέκονται ως μαύρες σιλουέτες κόντρα στην ακτινωτή λάμψη. Η Ελευθερία έχει υποβιβαστεί σε σκοτεινό ντεκόρ στο δωμάτιο του Διαβόλου.

Βασική σημασία

Αν αφαιρέσετε τη λάμψη, ο Διάβολος της Νέας Υόρκης λέει μια απλή φράση: κανείς δεν σας κρατάει εδώ, εσείς συνεχίζετε να το επιλέγετε στις 2 το πρωί και το αποκαλείτε ελευθερία. Το αρχέτυπο από κάτω είναι η ανθρώπινη σκιά, όχι ένα τέρας στο σκοτάδι. Αντικατοπτρίζει τον γήινο υλισμό, τη σαρκική επιθυμία, τον εθισμό και τα αυτοεπιβαλλόμενα δεσμά. Δείχνει τη λανθάνουσα δύναμη του ασυνειδήτου που στρέφεται εναντίον σας.

Όλα κρέμονται από αυτές τις χαλαρές αλυσίδες. Στη σύγχρονη πόλη, η αιχμαλωσία είναι εθελοντική και ανανεώνεται από μόνη της. Δεν υπάρχει μπουντρούμι, παρά μόνο μια συνδρομή, ένας λογαριασμός που μένει ανοιχτός, μια συνήθεια που επαναπρογραμματίζεται μόνη της. Η κάρτα κατονομάζει το μεγάλο ανθρώπινο παράδοξο, ότι οι άνθρωποι κυνηγούν αυτό που τους κρατάει πίσω, επειδή η στιγμιαία ανακούφιση είναι ευκολότερη από την αργή δουλειά της θεραπείας. Ποτέ δεν αποκαλεί τον ερωτώντα κακό. Του παραδίδει μια διάγνωση και, κάτω από τον φόβο, μια διέξοδο τη στιγμή που θα αποφασίσει να την πάρει.

Σημασία σε όρθια θέση

Στην όρθια θέση της, και παρά την εικονογράφηση, η κάρτα του Διαβόλου της Νέας Υόρκης δίνει ενδυναμωτικές συμβουλές. Περιγράφει τη χρυσή παγίδα: το τραπέζι που δεν μπορείτε να αντέξετε οικονομικά αλλά συνεχίζετε να κλείνετε, τη συνήθεια που δομεί τις νύχτες σας, το μισθωτήριο που υπογράψατε χωρίς να διαβάσετε, τον μισθό που είναι ακριβώς τόσο μεγάλος για να σας αποτρέψει από το να φύγετε. Αρνείται να σας κρίνει. Αντίθετα, σας αναγκάζει να αναλάβετε το μερίδιο ευθύνης που σας αναλογεί, θέτοντας δύο σκληρά ερωτήματα. Τι κερδίζετε μένοντας και τι φοβάστε ότι θα χάσετε αν φύγετε. Στα χρήματα και την εργασία, μπορεί να μετατραπεί σε άδεια. Μια άδεια να είστε έντονα φιλόδοξοι και να θέτετε όρια, να σταματήσετε να αφήνετε τους άλλους να ποδοπατούν την καλή σας φύση και να αποδώσετε τα του Καίσαρος τω Καίσαρι.

Στον έρωτα. Μια σχέση χτισμένη στο πάθος αλλά ρηχή σε συναισθηματική ουσία. Εναλλακτικά, ένας σύντροφος κυριαρχεί, χειραγωγεί ή ασκεί ψυχολογική βία (gaslighting) στον άλλον. Αν διαβαστεί μέσα σε έναν υγιή, συναινετικό δεσμό, μετατρέπεται σε ωμό μαγνητισμό και την απολαυστική αίσθηση ότι είστε μοιραίοι και κολλημένοι ο ένας με τον άλλον.

Στην καριέρα. Νιώθετε παγιδευμένοι σε μια δουλειά που συμβιβάζει την ηθική σας, ή μια εμμονή με το κύρος που σας αφήνει κενούς. Ως συμβουλή, μπορεί να νομιμοποιήσει την πραγματική φιλοδοξία και τα σταθερά όρια.

Στα οικονομικά. Καταναγκαστικά έξοδα, τζόγος, χρέη για τη συντήρηση ενός τρόπου ζωής και οι χρυσές χειροπέδες μιας αμοιβής δομημένης έτσι ώστε να μην μπορείτε να αντέξετε οικονομικά την αποχώρηση.

Στην υγεία. Εθισμός και μούδιασμα, ο άυπνος μεταβολισμός της νυχτερινής ζωής. Η καταστροφική συνήθεια που χρησιμοποιείται για να αποφύγετε ένα συναίσθημα αντί να το αντιμετωπίσετε.

Σημασία σε ανεστραμμένη θέση

Ανεστραμμένη, η βαριά ενέργεια υποχωρεί και η αλυσίδα γλιστράει. Η κάρτα δείχνει τον πρώτο νηφάλιο μήνα, τη διαγραμμένη επαφή, την επιστολή παραίτησης, το σπασμένο συμβόλαιο, την απόφαση να σταματήσετε να παίζετε τον ρόλο ενός τρόπου ζωής που δεν μπορείτε πλέον να αντέξετε σε κανένα νόμισμα. Ο ερωτών έχει αναγνωρίσει το αυτοεπιβαλλόμενο όριο, έχει ανακτήσει τη δύναμή του και έχει αρχίσει να βγάζει το χαλαρό κολάρο. Προειδοποιεί επίσης για το πιο σκληρό πρόσωπο της απελευθέρωσης: τη στέρηση, τον κοινωνικό κύκλο που εξαφανίζεται όταν σταματάτε να κερνάτε ποτά, την κρίση ταυτότητας του να μην είστε πια το άτομο στο τραπέζι.

Στον έρωτα. Αναγνωρίζετε επιτέλους το τοξικό μοτίβο, τερματίζετε έναν συντηρούμενο ή ελεγκτικό δεσμό, θέτετε σταθερά όρια και απομακρύνεστε από ό,τι δεν σας εξυπηρετεί πλέον.

Στην καριέρα. Αυξανόμενη ειλικρίνεια για τον δικό σας ρόλο στη δυσαρέσκεια. Σπάτε τις χρυσές χειροπέδες και αρνείστε να παραμείνετε όμηροι ενός μισθού.

Στα οικονομικά. Αποπληρώνετε το χρέος του τρόπου ζωής, κόβετε την πιστωτική κάρτα και απεγκλωβίζεστε από τους συντριπτικούς όρους. Ωστόσο, η αναστροφή προειδοποιεί να μην κηρύξετε τη νίκη όσο συνεχίζονται οι αυτόματες πληρωμές.

Στην υγεία. Μια επιστροφή στη νηφαλιότητα, το σπάσιμο ενός σωματικού εθισμού ή η απελευθέρωση από το άγχος που γεννά ένα μόνιμο 2 το πρωί.

Ιστορικές σημειώσεις

Πολύ πριν από τα νέον και τις ημιτονικές κουκκίδες, ο Διάβολος ξεκίνησε με ένα παράξενο γεγονός. Έλειπε. Οι θεμελιώδεις τράπουλες Βισκόντι-Σφόρτσα από το Μιλάνο των μέσων του δέκατου πέμπτου αιώνα σώζονται χωρίς τον Διάβολο ή τον Πύργο, και οι ιστορικοί ερμηνεύουν το κενό ως σκόπιμο παρά ως απώλεια στον χρόνο. Στα μέσα του 1400 δεν υπήρχε τυποποιημένη εικόνα του χριστιανικού διαβόλου. Η κωδικοποιημένη φιγούρα που θα αγκυροβολούσε το δέκατο πέμπτο ατού δεν καθιερώθηκε στην ιταλική κατασκευή καρτών παρά σχεδόν έναν αιώνα αργότερα, οπότε πιθανότατα δεν αποτελούσε καθόλου μέρος των πρώτων ακολουθιών ατού. Μια ειρωνεία κρύβεται κάτω από το σκηνικό της Νέας Υόρκης: τριάντα πέντε από τις σωζόμενες κάρτες Βισκόντι-Σφόρτσα βρίσκονται τώρα στη Βιβλιοθήκη Μόργκαν, στην ίδια την πόλη που αναπλάθει αυτή η τράπουλα.

Μόλις η κάρτα απέκτησε πρόσωπο, τράβηξε την προσοχή της λαϊκής μαγείας. Αρχεία από τη Βενετική Ιερά Εξέταση περιγράφουν τον Διάβολο να χρησιμοποιείται σε καταναγκαστικές τελετές αγάπης και λαγνείας. Οι γυναίκες στρέφονταν στην πιο παραβατική φιγούρα της τράπουλας για επιθυμίες που η ορθόδοξη προσευχή δεν θα ικανοποιούσε. Αυτό εδραίωσε τον μακροχρόνιο δεσμό του με το γήινο πάθος και την ανατροπή της ηθικής τάξης. Όταν ο Waite και η Pamela Colman Smith παγίωσαν τη σύγχρονη εικόνα το 1910, κατασκεύασαν τον Διάβολό τους κατευθείαν από τον Μπαφομέτ του Ελιφάς Λεβί το 1855, τη μισή-τράγο μορφή που η φιγούρα του κλαμπ της Νέας Υόρκης μεταφράζει τώρα σε κοστούμι και γυαλιά ηλίου.

Αντιστοιχίες

Αριθμός. XV, το δεκαπέντε. Σε αυτή την τράπουλα, το 1 είναι ο εαυτός, η θέληση που μπαίνει μέσα πιστεύοντας ότι ελέγχει τη βραδιά, και το 5 είναι η όρεξη και η αίσθηση που έχουν φτάσει στο μέγιστο μέσω της λάμψης και των μπουκαλιών. Μαζί δημιουργούν τη δύναμη της θέλησης που τίθεται στην υπηρεσία της πείνας, το εγώ που χρηματοδοτεί τις δικές του ορέξεις. Αν αναχθεί, το ένα συν πέντε κάνει έξι. Αυτό συνδέει τον Διάβολο με τους Εραστές ως τον πυκνό του καθρέφτη, το ίδιο ζευγάρι που φαίνεται αλυσοδεμένο σε έναν καναπέ αντί να επιλέγει ο ένας τον άλλον σε έναν διάδρομο του μετρό.

Αστρολογία. Κρόνος και Αιγόκερως, το παρορμητικό ζώδιο της γης για την πειθαρχία, τη φιλοδοξία και την υλική ορμή, το οποίο αποτελεί το λειτουργικό σύστημα του Μανχάταν. Ο Διάβολος δουλεύει τη σκιά αυτών των χαρακτηριστικών, όπου η φιλοδοξία σαπίζει σε απληστία, η πειθαρχία σκληραίνει σε έλεγχο των άλλων και η επιθυμία για ασφάλεια μετατρέπεται σε συντριπτικό υλισμό. Κάθε αλυσίδα στην κάρτα είναι ένα Κρόνιο όργανο: ένα μισθωτήριο, ένα δάνειο, ένας λογαριασμός, μια λίστα καλεσμένων, καθένα ένα συμβόλαιο που κάποιος υπέγραψε.

Στοιχείο. Γη, η οποία γειώνει την κάρτα στο σώμα, τα χρήματα, την όρεξη και το απλό γεγονός ότι είμαστε δεμένοι με τη σάρκα.

Καμπάλα. Το εβραϊκό γράμμα είναι το Αγίν, «Μάτι», στο εικοστό έκτο μονοπάτι από το Χοντ πάνω στο Τιφερέτ. Πρόκειται για μια διαδρομή που συχνά ονομάζεται η Σκοτεινή Νύχτα της Ψυχής, όπου οι αυταπάτες του ερωτώντα σύρονται στη λάμψη του ήλιου.

Μυθολογία και ναι/όχι. Πίσω από τον χριστιανικό διάβολο στέκονται ο Πάνας, ο Διόνυσος και ο κελτικός Κερνούνος. Πρόκειται για παλαιότερους θεούς για τους οποίους η ωμή επιθυμία ήταν φυσική αντί για αμαρτωλή και απλώς χρειαζόταν ισορροπία. Ως ναι ή όχι, η κάρτα συνήθως διαβάζεται ως ένα προειδοποιητικό όχι, μια προτροπή να εξετάσετε τι πραγματικά σας δεσμεύει προτού ενεργήσετε.

Ψυχολογική οπτική

Στη θεραπευτική πρακτική, ο Διάβολος είναι η μηχανή της εργασίας με τη σκιά, του γιουνγκιανού έργου να αντιμετωπίσετε και να ενσωματώσετε ό,τι έχετε απωθήσει. Στην τράπουλα της Νέας Υόρκης, ο μηχανισμός είναι σχεδιασμένος ακριβώς πάνω στην κάρτα. Τα γυαλιά ηλίου είναι διαχείριση της εικόνας που φοριέται ως άμυνα πλήρους απασχόλησης. Διατηρούνται σε εσωτερικούς χώρους και τη νύχτα, ώστε ούτε οι άλλοι ούτε ο εαυτός να μπορούν να ελέγξουν τι κάνουν τα μάτια. Αν τα βγάλετε μπροστά σε ένα άλλο άτομο, η δουλειά ξεκινά.

Το πιο αιχμηρό ερώτημά του είναι γιατί κάποιος θα επέλεγε το κλουβί επίτηδες. Η απάντηση είναι η ανταμοιβή, το δευτερεύον κέρδος που κρατά ένα άτομο δεμένο. Η γνωστή πραγματικότητα μοιάζει νευρολογικά πιο ασφαλής από το άγνωστο, ακόμα και όταν πνίγει. Οι ταυτότητες χτίζονται γύρω από την πληγή: ο μάρτυρας, ο αιώνιος βοηθός ή η καλή κόρη. Επομένως, το να ρίξεις τις αλυσίδες απειλεί με έναν πραγματικό θάνατο του εγώ. Το να παραμένετε δεμένοι σημαίνει επίσης ότι δεν ρισκάρετε ποτέ την κρίση που έρχεται με την αποχώρηση. Ο εγκέφαλος καταγράφει ό,τι αποφεύγετε ως επικίνδυνο, γεγονός που τροφοδοτεί σιωπηλά το ίδιο πράγμα που φοβάστε. Κάτω από τη λάμψη, σχεδόν πάντα, κάθεται μια ανεκπλήρωτη ανάγκη που ο θόρυβος αναισθητοποιεί: η μοναξιά και ο τρόμος του να είσαι συνηθισμένος σε μια πόλη οκτώ εκατομμυρίων.

Ο Διάβολος σε άλλες τράπουλες

Η συμβολή της Νέας Υόρκης στη μακρά οπτική ιστορία του Διαβόλου είναι να ανταλλάξει το κερασφόρο κτήνος με τον πιο καλοντυμένο άνδρα στο κλαμπ και να κάνει τις χαλαρές αλυσίδες κυριολεκτικά κοσμήματα. Ωστόσο, το αρχέτυπο έχει φορέσει πολλά πρόσωπα.

Ταρώ της Μασσαλίας. Η παλαιότερη από τις τρεις κλασικές τράπουλες είναι η πιο παράξενη: ένα γαλαζόδερμο, ερμαφρόδιτο κτήνος κατακερματισμένο σε ημισυνειδητά μέρη, με ένα δεύτερο πρόσωπο να κοιτάζει επίμονα από την κοιλιά του και μάτια τοποθετημένα στα γόνατά του. Κρατά ένα φλεγόμενο ραβδί, ενώ δύο μικρά κερασφόρα ξωτικά στέκονται αλυσοδεμένα στο βάθρο του. Αυτός ο Διάβολος είναι το ίδιο το χαοτικό ασυνείδητο, μια τυφλή δύναμη της φύσης στο στοιχείο της μέσα στο σκοτάδι.

Crowley-Thoth. Ο Crowley και η Λαίδη Frieda Harris πετούν το ηθικό πλαίσιο. Ο Διάβολός τους είναι ένας τράγος με τρίτο μάτι και ένα κλαδί με μπλε λουλούδια μπροστά από έναν μεγάλο φαλλό. Οι ανθρώπινες ψυχές εμφανίζονται ως σπέρμα που συγκρατείται στους όρχεις, ένα δυναμικό που περιμένει τη γέννηση, χωρίς αλυσίδες πουθενά. Ακολουθώντας το ρητό ότι «η λέξη της Αμαρτίας είναι Περιορισμός», η κάρτα εξυψώνει τη ζωική ορμή αντί να την τιμωρεί.

Σύγχρονες τράπουλες. Οι σύγχρονες εκδοχές ενημερώνουν το κλουβί σε μια κατεύθυνση προς την οποία δείχνει ήδη το κλαμπ της Νέας Υόρκης. Η Sci-Fi Tarot σχεδιάζει τον Διάβολο ως έναν vintage υπολογιστή στο μέγεθος τοίχου με δύο ελεύθερες φιγούρες να προχωρούν προς το μέρος του, μια εικόνα ψηφιακής εξάρτησης χωρίς αλυσίδες. Η Mythical Mystic Tarot δείχνει αποστεωμένες φιγούρες δεμένες σε μια καρέκλα με αρκετό περιθώριο για να την κάψουν και να ελευθερωθούν, επιλέγοντας τον γνώριμο πόνο αντί για το άγνωστο.

Σε συνδυασμό και στο πλαίσιο

Ο Διάβολος της Νέας Υόρκης συνδέεται με τους Εραστές με κάτι περισσότερο από την αριθμολογία. Το δεκαπέντε ανάγεται στο έξι, και αυτή η τράπουλα παρουσιάζει το ζευγάρι ως τα αντίθετα του ίδιου αριθμού. Οι Εραστές είναι δύο άγνωστοι σε ένα σταματημένο τρένο L που γέρνουν στον διάδρομο και επιλέγουν ο ένας τον άλλον, ενώ ο Διάβολος είναι δύο φιγούρες σε έναν καναπέ που έχουν σταματήσει προ πολλού να επιλέγουν οτιδήποτε. Όταν και οι δύο κάρτες εμφανίζονται μαζί, συνήθως υποδεικνύουν μια δίδυμη φλόγα ή μια έντονα καρμική σχέση. Μια μαγνητική έλξη που αναγκάζει επίσης κάθε άτομο να καθρεφτίσει τη βαθύτερη αθεράπευτη σκιά του άλλου, και η δουλειά είναι να ξεχωρίσει κανείς την αγάπη που εξυψώνει από τη λαγνεία που δεσμεύει.

Η Εγκράτεια, ο γείτονάς του στην ακολουθία, λειτουργεί ως το αντίδοτο, υποστηρίζοντας ότι οι αλυσίδες είναι χαλαρές και μπορούν να γλιστρήσουν μέσω των ορίων και της υπομονετικής θεραπείας. Όταν διαβάζεται για ένα πραγματικά κακοποιητικό άτομο, οι έμπειροι αναγνώστες συχνά προσπερνούν τον Διάβολο και φτάνουν στο Πέντε του Μετρό, αφού η φύση του Διαβόλου είναι διπλή και όχι απλώς κακή.

Σε θέση συμβουλής ή αποτελέσματος, η κάρτα διατηρεί το διαγνωστικό της πλεονέκτημα. Ζητά από τον ερωτώντα να κατονομάσει το αντίτιμο που τον κρατά κολλημένο, δείχνει τη φωτεινή πινακίδα EXIT που κανείς στην εικόνα δεν θα κοιτάξει, και του υπενθυμίζει ότι το κολάρο ήταν πάντα χαλαρό. Ο τρόμος που προσφέρει δεν είναι ότι είστε παγιδευμένοι, αλλά ότι θα μπορούσατε να είχατε φύγει ανά πάσα στιγμή.