← →
ग्रीनस्टोन्स आणि तांब्याची खनिजे · द ग्रीन रे

क्रायसोकोला

क्रायसोकोला हे एक हायड्रेटेड कॉपर सिलिकेट आहे, ज्याचा रंग निळा-हिरवा असतो आणि ते इतके मऊ असते की त्यावर नाण्यानेही खूण पडू शकते. विकला जाणारा बहुतांश खडा हा कॅल्सेडोनीतील क्रायसोकोला असतो, जिथे सिलिकाने त्याला कठीण बनवून वापरण्यायोग्य केलेले असते. याचे नाव ग्रीक आहे, 'क्रायसोस' म्हणजे सोने आणि 'कोला' म्हणजे गोंद, कारण सोन्याला सोल्डरिंग करताना याचा 'फ्लक्स' म्हणून वापर केला जात असे.

At a glance

सोन्याला सोल्डरिंग करताना याच्या वापरावरून थिओफ्रॅस्टसने याला नाव दिले, आणि बहुतांश वेळा हे क्वार्टझमध्ये कठीण होऊन विकले जाते.

रचना
hydrated copper silicate
स्फटिक प्रणाली
Orthorhombic
कठीणता
Mohs 3
कुटुंब
Greenstones & copper minerals
रंगाचा किरण
The green ray
मुख्य स्रोत
DR Congo, Israel (Eilat), Peru, Mexico, Arizona
काळजी
Very soft at 3 unless silicified. Copper-bearing: never in water you drink.

Themes

आवाज तांब्यासारखा हिरवा रंग मऊ खडा कठीण झाला अभिव्यक्ती कशाला आधाराची गरज आहे

ते प्रत्यक्षात काय आहे

एक हायड्रेटेड कॉपर सिलिकेट ज्याचे सूत्र बदलते, सहसा (Cu,Al)2H2Si2O5(OH)4 nH2O च्या स्वरूपात दिले जाते, ऑर्थोरोम्बिक किंवा अस्फटिक (अमॉर्फस), ज्याची शुद्ध स्वरूपात कठीणता 2 ते 4 असते.

शुद्ध क्रायसोकोला काम करण्यासाठी खूपच मऊ आणि ठिसूळ असते, म्हणूनच बाजारातील जवळजवळ सर्व खड्यांमध्ये सिलिका मिसळलेली असते. त्यात कॅल्सेडोनी मिसळलेली असते, ज्यामुळे कठीणता 6 किंवा 7 पर्यंत वाढते आणि ते कापण्यासाठी योग्य बनते. अशा खड्याला 'कॅल्सेडोनीतील क्रायसोकोला' म्हटले जाते आणि उत्कृष्ट गुणवत्तेचे खडे 'जेम सिलिका' म्हणून विकले जातात, जे सर्वात मौल्यवान कॅल्सेडोनीपैकी एक आहे.

क्रायसोकोला अनेकदा तांब्याच्या साठ्यांवरील ऑक्सिडाइज्ड झोनमध्ये मॅलाकाइट, अझ्युराइट आणि टर्क्युअजसोबत आढळते, तसेच यापैकी अनेक खनिजांचे मिश्रण असलेले खडेही सामान्य आहेत.

इस्रायलमधील एलाट स्टोन हे क्रायसोकोला, मॅलाकाइट आणि टर्क्युअज यांचे मिश्रण आहे.

यात तांबे असल्याने, मॅलाकाइटप्रमाणेच यासाठीही सुरक्षिततेची काळजी घेणे आवश्यक आहे.

ते कुठून येते

डेमोक्रॅटिक रिपब्लिक ऑफ द काँगो, पेरू, मेक्सिको, चिली आणि ॲरिझोना या सर्व ठिकाणी क्रायसोकोलाचे उत्पादन होते, जे सामान्यतः तांबे खाणकामाच्या क्षेत्रातील दुय्यम खनिज म्हणून आढळते.

इस्रायलमधील तिम्ना खोऱ्यात ऐतिहासिकदृष्ट्या एलाट स्टोनचे उत्पादन होत असे. हे ठिकाण प्राचीन तांब्याच्या खाणींशी संबंधित आहे, ज्यांना काही वेळा राजा सोलोमनच्या खाणी म्हटले जाते, जरी हा केवळ एक रोमँटिक उल्लेख असला तरी तो कोणताही प्रस्थापित तथ्य नाही. येथील साठे आता बऱ्याच अंशी संपले आहेत आणि सध्या एलाट स्टोन म्हणून विकले जाणारे बरेच खडे इतर ठिकाणाहून येतात.

ॲरिझोनाच्या कॉपर बेल्टमध्ये सर्वात उत्तम जेम सिलिका मिळते, विशेषतः मियामीजवळील इन्स्पिरेशन खाणीतून, आणि या खड्यांना खूप चांगली किंमत मिळते.

क्रायसोकोला हे तांब्याचे दुय्यम खनिज असल्याने, जगभरात जिथे तांब्याच्या खाणी आहेत तिथे त्याचे वितरण दिसून येते.

परंपरांनी काय दावे केले

थिओफ्रॅस्टसने इ.स.पू. 315 च्या आसपास याला नाव दिले, आणि या नावात अर्थापेक्षा त्याचा उपयोग दडलेला आहे. 'क्रायसोस' आणि 'कोला' म्हणजे सोने आणि गोंद, कारण सोन्याला सोल्डरिंग करताना तांब्याच्या खनिजांचा 'फ्लक्स' म्हणून वापर केला जात असे. हा व्यावहारिक उगम असामान्य आणि जाणून घेण्यासारखा आहे, कारण या खड्याचा सर्वात जुना लेखी उल्लेख धातूशास्त्राशी संबंधित आहे.

प्लिनीने हे नाव पुन्हा वापरले आणि या खड्याचे वर्णन केले.

इजिप्शियन आणि मध्यपूर्वेकडील संस्कृतींमध्ये निळ्या-हिरव्या तांब्याच्या खनिजांचा मोठ्या प्रमाणावर वापर होत असे, परंतु प्राचीन संदर्भांमध्ये विश्लेषणाशिवाय क्रायसोकोला, टर्क्युअज आणि मॅलाकाइट यांच्यातील फरक ओळखणे अनेकदा अशक्य असते, त्यामुळे या विशिष्ट दाव्यांकडे सावधगिरीने पाहायला हवे.

आधुनिक प्रथेनुसार क्रायसोकोलाकडे संवादाचा खडा म्हणून पाहिले जाते, विशेषतः कठीण भावना व्यक्त करण्यासाठी, आणि अनेकदा याला शिकवण्याचा आणि स्त्रियांच्या संवादाचा खडा म्हटले जाते. ही विचारसरणी विसाव्या शतकातील आहे.

या खड्याचा हस्तकलेतील एक उपयुक्त साहित्य म्हणून प्रत्यक्ष इतिहास पाहता, त्याचा 'शिकवण्याशी' जोडलेला संबंध आकर्षक वाटतो, परंतु हा योगायोग आहे.

त्याच्यासोबत कसे काम करावे

अभिव्यक्तीचा विचार उपयुक्त आहे आणि तो ॲमेझोनाइट आणि ब्लू लेस ॲगेटच्या अगदी जवळ जातो. क्रायसोकोलाचे विशिष्ट आधुनिक कार्य म्हणजे ज्या गोष्टी केवळ विचित्र नसून सांगायला कठीण आहेत, त्या व्यक्त करणे.

तुम्हाला कोणत्याही कामासाठी हा खडा वापरायचा असल्यास, शुद्ध क्रायसोकोला ऐवजी कॅल्सेडोनीतील क्रायसोकोला खरेदी करा. सिलिका मिसळलेले हे स्वरूप 6 ते 7 कठीणतेचे असते, पाण्यात सुरक्षित असते आणि खिशात ठेवण्यायोग्य असते. पण शुद्ध क्रायसोकोला फार काळ टिकत नाही.

जेम सिलिका महाग आहे आणि एकदा पाहण्यासारखी आहे, कारण हा अस्तित्वात असलेल्या सर्वात गडद रंगाच्या अर्धपारदर्शक खड्यांपैकी एक आहे.

शुद्ध किंवा मिश्रित मऊ खड्यांसाठी, त्याला एक नमुना म्हणून हाताळा. ते कोरडे ठेवा, भिजवू नका आणि शक्य तितके कमी हाताळा.

तांब्यासंबंधित सर्व सावधगिरीच्या सूचना या खड्यालाही लागू होतात.

ते प्रामाणिकपणे खरेदी करणे

सर्वात महत्त्वाचा मुद्दा म्हणजे तुम्ही नक्की काय खरेदी करत आहात हे समजणे.

विकला जाणारा बहुतांश क्रायसोकोला हा कॅल्सेडोनीतील क्रायसोकोला असतो, जो एक चांगला पर्याय आहे. शुद्ध क्रायसोकोला मऊ आणि ठिसूळ असतो आणि अनेकदा रेझिन वापरून तो स्थिर केला जातो.

रंगवलेला हॉलाइट, रंगवलेला मॅग्नेसाइट आणि रंगवलेला क्वार्टझाइट याच रंगात विकले जातात, आणि कठीणतेवरून त्यांच्यातील फरक ओळखता येतो.

पावडर आणि बाइंडरपासून बनवलेला पुनर्रचित खडा बाजारात मोठ्या प्रमाणात उपलब्ध आहे.

एलाट स्टोन खरा असतो, परंतु हे नाव क्रायसोकोला आणि मॅलाकाइटच्या कोणत्याही मिश्रणासाठी सर्रास वापरले जाते.

जेम सिलिका इतका मौल्यवान आहे की त्याची नक्कल केली जाते आणि त्याजागी रंगवलेला कॅल्सेडोनी विकला जातो. खऱ्या जेम सिलिकामध्ये गडद आणि एकसमान निळा-हिरवा रंग असतो आणि तो अर्धपारदर्शक असतो, ज्याची बरोबरी रंगवलेले खडे क्वचितच करू शकतात.

मिश्र तांब्याच्या खनिजांचे खडे अनेक खोट्या व्यापारी नावाखाली विकले जातात.

काळजीपूर्वक हाताळा

तांबेयुक्त: धूळ आणि पाण्यात विषारी. ते कधीही भिजवू नका, थेट संपर्कात येणारे अमृत (elixir) बनवू नका, आणि योग्य गाळणीशिवाय त्याला घासू नका. शुद्ध खडा 3 कठीणतेचा आणि मऊ असून तो सहज तुटतो. तर सिलिका मिसळलेला खडा कठीण आणि हाताळण्यासाठी सुरक्षित असतो.

चिंतनासाठी प्रश्न

  • मला असे काय सांगायचे आहे जे केवळ विचित्र नसून कठीण आहे?
  • माझ्या आत असे काय आहे जे फक्त एका कठीण गोष्टीने धरून ठेवल्यामुळेच काम करत आहे?
  • मी मऊ सामग्री कुठे आहे, आणि माझी कॅल्सेडोनी काय आहे?

धागा पकडा

🟢

मॅलाकाइट

ज्याच्या शेजारी हे तांब्याचे कार्बोनेट वाढते
🔵

फिरोजा

दुसरा निळा-हिरवा तांब्याचा खडा, आणि अधिक कठीण
🔵

अझुराइट

तांब्याच्या त्रिकूटातील तिसरा
🪨

हरितरत्ने आणि तांबेयुक्त खनिजे

ज्या कुटुंबाशी हा खडा संबंधित आहे
🟢

हिरवा किरण

जो किरण हा धारण करतो

सतत विचारले जाणारे प्रश्न

← जेड
रत्ने
लॅरिमार →

नवीनतम पोस्ट

टॅरो कार्डांचे प्राचीन ज्ञान शोधा आणि तुमच्या आध्यात्मिक प्रवासातील रहस्ये उलगडा. टॅरो वाचनाचे समृद्ध प्रतीकशास्त्र, अर्थ आणि व्यावहारिक उपयोग समजून घेण्यासाठी आमचा ब्लॉग हे तुमचे प्रवेशद्वार आहे.