Nauðr

Η δούλα

Η ισλανδική στροφή ξεκινά με τη φράση þýjar þrá, και η επιλογή της λέξης είναι συγκεκριμένη και όχι ποιητική μεταφορά.

Η λέξη þý δηλώνει τη γυναίκα σκλάβα, τη δούλα. Η σκανδιναβική κοινωνία στηριζόταν στη δουλεία: þrælar (άνδρες δούλοι) και ambáttir (γυναίκες δούλες) που αιχμαλωτίζονταν σε επιδρομές, γεννιόνταν σε αυτό το καθεστώς ή κατέληγαν σε αυτό λόγω χρεών. Το ποίημα Rígsþula απαριθμεί αναλυτικά τον εξουθενωτικό μόχθο ενός νοικοκυριού δούλων. Οι ισλανδικοί νομικοί κώδικες αντιμετωπίζουν τους δούλους ως περιουσία με συγκεκριμένη αποζημιωτική αξία. Οι εκτιμήσεις για το ποσοστό των υποδουλωμένων στον πληθυσμό της Σκανδιναβίας κατά την Εποχή των Βίκινγκ ποικίλλουν ευρέως και αποτελούν αντικείμενο συζήτησης, αλλά κανείς δεν αμφισβητεί ότι ο θεσμός ήταν κεντρικός για την οικονομία, ενώ το σκανδιναβικό δουλεμπόριο εκτεινόταν από την Ιρλανδία έως τον Βόλγα.

Έτσι, όταν το ποίημα ορίζει τον καταναγκασμό, δεν καταφεύγει σε μεταφορές. Κατονομάζει το λιγότερο ελεύθερο πρόσωπο στην κοινωνία και λέει: αυτό ακριβώς. Έπειτα προσθέτει το þungr kostr, μια σκληρή κατάσταση, και το vássamlig verk, εξουθενωτική εργασία εκτεθειμένη στις καιρικές συνθήκες.

Το λατινικό σχόλιο είναι opera, δηλαδή μόχθος, εργασία.

Η νορβηγική στροφή αγγίζει την άλλη πλευρά της ίδιας πραγματικότητας: η ανάγκη αφήνει ελάχιστες επιλογές, και ο γυμνός παγώνει στην παγωνιά. Φτώχεια και έκθεση στο κρύο, σε έναν υποαρκτικό χειμώνα, χωρίς τίποτα ανάμεσα σε εσάς και τα στοιχεία της φύσης.

Όσα αρνούνται να πουν τα σκανδιναβικά ποιήματα

Η παλαιοαγγλική στροφή για αυτόν τον ρούνο είναι το μοναδικό πραγματικά ελπιδοφόρο στοιχείο που διατυπώθηκε ποτέ για αυτόν σε οποιαδήποτε παράδοση. Η ανάγκη πιέζει στενά το στήθος, όμως συχνά γίνεται βοήθεια και σωτηρία, εάν εισακουστεί έγκαιρα.

Κανένα από τα δύο σκανδιναβικά ποιήματα δεν περιέχει κάτι παρόμοιο. Δεν υπάρχει καμία προϋπόθεση, καμία ανατροπή, κανένα θετικό στοιχείο. Ο καταναγκασμός είναι η θλίψη της δούλας και το πάγωμα του γυμνού ανθρώπου, και η στροφή ολοκληρώνεται εκεί.

Αυτή η διαφορά είναι ο λόγος για τον οποίο αξίζει να ερμηνεύεται ο συγκεκριμένος ρούνος μέσα από τη σειρά των δεκαέξι ρούνων, αντί να εισάγεται αυθαίρετα το νόημά του από αλλού. Τα σύγχρονα βιβλία ρούνων αποδίδουν σχεδόν καθολικά στον Nauðr την έννοια της διδακτικής δοκιμασίας, του περιορισμού που ωριμάζει, της ανάγκης ως καμινιού. Κάθε τέτοια προσέγγιση προέρχεται αποκλειστικά από το αγγλικό ποίημα. Η σκανδιναβική παράδοση παραδίδει έναν ρούνο που σημαίνει: αυτή είναι μια δυσμενής κατάσταση και δεν πρόκειται να σας διδάξει τίποτα.

Ο Nauðr στην Egils saga

Υπάρχει ένα πολυαναφερόμενο επεισόδιο που σχετίζεται με αυτόν τον ρούνο, και αξίζει να εξεταστεί με ακρίβεια, καθώς συχνά υπερεκτιμάται.

Στην Egils saga, ο Έγκιλ επισκέπτεται ένα αγρόκτημα όπου μια νεαρή γυναίκα είναι βαριά άρρωστη. Ένας ντόπιος άνδρας είχε χαράξει ρούνους με σκοπό να τη θεραπεύσει, αλλά τους είχε χαράξει λάθος. Ο Έγκιλ βρίσκει το οστό φάλαινας με τη χάραξη, το διαβάζει, ξύνει τους ρούνους για να τους σβήσει, καίει το οστό και χαράσσει τους σωστούς. Στη συνέχεια απαγγέλλει έναν στίχο προειδοποιώντας ότι κανείς δεν πρέπει να χαράσσει ρούνους αν δεν μπορεί να τους διαβάσει, και ότι δέκα κρυμμένοι ρούνοι είχαν προκαλέσει στη γυναίκα τη μακρά ασθένειά της.

Το επεισόδιο αυτό δεν κατονομάζει τον Nauðr. Αυτό που τεκμηριώνει είναι η μεσαιωνική ισλανδική πεποίθηση ότι οι λανθασμένα χαραγμένοι ρούνοι μπορούσαν να προκαλέσουν ασθένεια και οι σωστά χαραγμένοι να τη θεραπεύσουν, καθώς και ότι ο κίνδυνος βρισκόταν στη χάραξη χωρίς επαρκή γνώση.

Ο συνηθισμένος σύγχρονος ισχυρισμός ότι ο Nauðr συγκεκριμένα χαρασσόταν στο νύχι για προστασία προέρχεται από ένα διαφορετικό κείμενο, το Sigrdrífumál, το οποίο δίνει την οδηγία να χαραχθεί το nauð στο νύχι μαζί με άλλα μέτρα προστασίας από δηλητήριο στο ποτό. Πρόκειται για εδδική ποίηση του δέκατου τρίτου αιώνα σχετικά με ένα θρυλικό παρελθόν. Αποτελεί μαρτυρία για το τι πίστευαν οι μεσαιωνικοί Ισλανδοί ότι μπορούσαν να κάνουν οι ρούνοι, και όχι τεκμήριο για τις πρακτικές της Εποχής των Βίκινγκ.

Στην ερμηνεία

Ο Nauðr αποτελεί κατάσταση και όχι συμβάν.

Ο Hagall ξεσπά και περνά. Ο Kaun αναπτύσσεται αθόρυβα. Ο Nauðr είναι η κατάσταση μέσα στην οποία βρίσκεστε αυτή τη στιγμή: ανεπάρκεια χρημάτων, έλλειψη χρόνου, μια υποχρέωση που δεν μπορεί να εγκαταλειφθεί, ένα σώμα ή μια συγκυρία που αρνείται να ανταποκριθεί σε όσα ζητούνται.

Όταν διαβάζεται μέσα από τα σκανδιναβικά ποιήματα, δεν περιέχει καμία υπόσχεση διδαχής. Το πιο ουσιαστικό μήνυμα που μεταφέρει είναι ότι οι διέξοδοι είναι πράγματι κλειστές, κάτι που σε ένα ρίξιμο αποτελεί συχνά αυτό που ο ερωτών χρειάζεται να επιβεβαιώσει αντί να αμφισβητήσει. Το ερώτημα που θέτει δεν είναι πώς να διαφύγει κανείς, αλλά τι μπορεί να αντέξει και για πόσο χρονικό διάστημα.

Σε αυτή την παράδοση, είναι επίσης ένας ρούνος που αφορά τον καταναγκασμό των άλλων. Η δούλα βρίσκεται μέσα στη στροφή. Ο Nauðr υποδεικνύει μερικές φορές μια κατάσταση όπου δεν είναι ο ίδιος ο ερωτών εκείνος που επωμίζεται το βάρος.

Ως γράμμα

Ένας κορμός με μία σύντομη διασταυρούμενη γραμμή, μακρού κλάδου ᚾ και βραχέος κλάδου ᚿ, που τον απλοποιεί ακόμη περισσότερο.

Αυτός ο μινιμαλισμός δημιουργεί ένα πραγματικό πρόβλημα ανάγνωσης, το οποίο μοιράζεται με τον Íss, τον απλό κορμό που τον ακολουθεί στη σειρά. Ένας φθαρμένος Nauðr μοιάζει με Íss, ενώ μια τυχαία χαραγή σε έναν Íss μοιάζει με Nauðr. Επειδή το Νεότερο Φούθαρκ παρέλειπε επίσης τα ρινικά σύμφωνα πριν από σύμφωνα της ίδιας άρθρωσης (γράφοντας για παράδειγμα sak αντί για sank), το n συχνά δεν γραφόταν καθόλου εκεί όπου ένας σύγχρονος αναγνώστης θα το περίμενε.