PL (polski)
ᚗ
Uilleann
łokieć
Załamanie; miara zaczerpnięta z własnego ciała
Glify ogham przedstawiono w standardzie Unicode w układzie od lewej do prawej. Na stojącym kamieniu litery biegną od dołu do góry wzdłuż krawędzi, dlatego ten rząd służy wygodzie czytania, a nie jako wierna kopia zabytku.
- Sound
- ui /ui/
- Pozycja
- 23
- Group
- Forfeda
- Root meaning
- uilleann, łokieć: litera została nazwana na podstawie własnego kształtu
- Medieval tree gloss
- wiciokrzew (przypisany później, aby dopasować znak do kenningu o zapachu)
- Unicode
- U+1697
- Czas
- Rozpiętość łokcia; okres mierzony ludzką miarą
- Tak / Nie
- Tak, ze zmianą kierunku
Pozycja prosta
- łokieć
- załamanie
- kąt
- miara
- przedramię
- zmiana kierunku
- ciało jako miara
- staw
In the rune poems
cubat oll
wielki łokieć
túthmar fid
wonne drzewo
cubat n-oll
wielki łokieć (w tym miejscu listy się pokrywają)
Jedyna litera opisująca samą siebie
Uilleann oznacza łokieć i w przeciwieństwie do każdej innej litery w tym alfabecie nie wzięła swej nazwy od bytu ze świata przyrody, lecz od własnego wyglądu zewnętrznego.
Litera tworzy załamanie: kątową figurę przecinającą linię pnia. Nazwa stwierdza to wprost. Żaden inny znak w Oghamie nie funkcjonuje w ten sposób: Beithe nie nazywa się tak dlatego, że przypomina brzozę, a Tinne nie imituje sztaby metalu. Inne nazwy mają charakter akrofoniczny, zostały dobrane, gdyż rozpoczynają się od właściwego dźwięku. Ta nazwa jest czysto opisowa.
Stanowi to wyraźną wskazówkę co do czasu jej powstania. Nazywanie litery na podstawie jej własnej geometrii jest cechą kogoś, kto projektuje znaki przy biurku, a nie dziedziczy je z tradycji ustnej; forfeda zostały opracowane właśnie przy biurku. To litera skryby, a jej rysunek otwarcie to potwierdza.
Łokieć jako miara
Cubat oll, wielki łokieć, to kenning podawany przez dwa z trzech zachowanych zestawień, wywodzący się bezpośrednio z anatomicznego znaczenia stawu.
Łokieć jako jednostka długości oznacza odległość od stawu łokciowego do czubka palców, stanowiąc jedną z najstarszych miar ludzkości: znaną w Egipcie, Mezopotamii, tekstach biblijnych i w dawnej irlandzkiej praktyce prawnej. Wczesnoirlandzkie traktaty prawne posługiwały się miarami opartymi na ciele przy ustalaniu wymogów budowlanych i podziale ziemi: bass (dłoń), traig (stopa) oraz forrach (pręt mierniczy). Ziemię mierzono za pomocą ludzkiego ciała.
Oll oznacza wielki lub wydłużony, zatem cubat oll odnosi się prawdopodobnie do specyficznego, dłuższego wariantu łokcia zamiast miary standardowej, co było częstym zjawiskiem w dawnych systemach metrologicznych.
Kluczowe jest to, że kenning nie wykracza poza wewnętrzną logikę samej nazwy: łokieć prowadzi do przedramienia, a przedramię do długości, którą się nim mierzy. Nie ma tu żadnego sztucznego przeskoku myślowego, co w przypadku forfeda zdarza się niezwykle rzadko.
Skąd wziął się wiciokrzew
Túthmar fid, wonne drzewo, stanowi poetycką anomalię, za którą uchwyciła się późniejsza tradycja drzewna.
Túth oznacza zapach lub woń, a túthmar pachnący lub wonny. W obliczu kenningu nazywającego literę pachnącym drewnem średniowieczni glosatorzy przypisali jej wiciokrzew (edleand): pnącze o silnym i charakterystycznym zapachu, którego wijące się pędy miały rzekomo przypominać załamanie znaku.
Trudno jednoznacznie rozstrzygnąć, czy frazę túthmar fid ułożono specjalnie dla tej litery, czy też przeniknęła z innego źródła, zważywszy na chwiejność kenningów forfeda. Pewne jest natomiast, że stoi w sprzeczności z dwoma pozostałymi zestawieniami mówiącymi o łokciu, a roślinę wybrano wyłącznie po to, by dopasować ją do wyjątku, zamiast podążać za zgodną większością.
W interpretacji
Uilleann symbolizuje skręt: zmianę kierunku, która nie narusza całości struktury.
Łokieć jest stawem. Funkcjonuje sprawnie właśnie dlatego, że nie jest sztywny, i posiada określony zakres ruchu: zgina się w jedną stronę i zatrzymuje. W rozkładzie litera wskazuje na zwrot w sytuacji, który istniejące ramy są w stanie bez trudu pomieścić, w przeciwieństwie do gwałtownego pęknięcia, grożącego załamaniem.
Łokieć jako miara wnosi drugie, nader praktyczne przesłanie: miarę wziętą z samego siebie. Dawne irlandzkie miernictwo traktowało ciało jako punkt odniesienia, a litera niesie w sobie tę mądrość. Względem jakiego wzorca oceniasz obecną sytuację i czy stosowany standard jest rzeczywiście twój własny?
Jest to interpretacja o wiele bardziej wartościowa niż nowożytne przypisanie do wiciokrzewu, oparte zaledwie na jednym niepewnym kenningu i luźnym skojarzeniu zapachowym.
Często zadawane pytania
Najnowsze wpisy
Odkryj starożytną mądrość kart tarota i odkryj tajemnice swojej duchowej podróży. Nasz blog jest Twoją bramą do zrozumienia bogatej symboliki, znaczeń i praktycznych zastosowań czytania tarota.
