تریگرام‌های ای چینگ

هشت تریگرام

سه خط، پیوسته یا گسسته، در هشت چیدمان ممکن. باگوا همان واژگانی است که تمام این نظام با آن نوشته شده است: هر هگزاگرام از دو تای این‌ها روی هم ساخته می‌شود و هر تریگرام یک تصویر، یک جایگاه خانوادگی، یک عنصر، یک جهت و یک فصل با خود دارد.

تریگرام
8
خط در هر کدام
3
هگزاگرام ساخته‌شده از آن‌ها
64

هشت‌گانه

دو والد و شش فرزندشان، به همان ترتیبی که متن کلاسیک معرفی‌شان می‌کند. هر مدخل تناظرهای تریگرام و شانزده هگزاگرامی را که در آن‌ها ظاهر می‌شود فهرست می‌کند.

☰

آسمان

乾 · Qián فلز پدر

سه خط پیوسته. یانگ ناب: آسمانی که هرگز از گردش نمی‌ایستد و رانه‌ای که کارها را آغاز می‌کند.

☷

زمین

坤 · Kūn خاک مادر

سه خط گسسته. ین ناب: زمینی که هرچه بر آن بگذارند برمی‌دارد و شکیبایی این کار.

☳

تندر

震 · Zhèn چوب پسر بزرگ

یک خط یانگ که از زیر دو خط ین بالا می‌زند. تندر: تکانی که پس از سکون حرکت را راه می‌اندازد.

☴

باد

巽 · Xùn چوب دختر بزرگ

یک خط ین که زیر دو خط یانگ وارد می‌شود. باد و چوب: آنچه با پیگیری به درون راه می‌یابد، نه با زور.

☵

آب

坎 · Kǎn آب پسر میانی

یک خط یانگ گرفتار میان دو خط ین. آب در تنگه: خطر، ژرفا و انضباطی که هر دو می‌طلبند.

☲

آتش

離 · Lí آتش دختر میانی

یک خط ین نگه‌داشته میان دو خط یانگ. آتش: روشنایی‌ای که تنها تا وقتی هست که چیزی برای سوزاندن داشته باشد.

☶

کوه

艮 · Gèn خاک پسر کوچک

یک خط یانگ که بر دو خط ین آرام گرفته است. کوه: ایستِ پایان حرکت و مرزی که مکان را مکان می‌کند.

☱

دریاچه

兌 · Duì فلز دختر کوچک

یک خط ین که بر دو خط یانگ آرام گرفته است. دریاچه: سطحی گشوده و لذت آنچه آزادانه مبادله می‌شود.

تریگرام چیست

تریگرام سه خط است که روی هم چیده شده‌اند، هر خط پیوسته یا گسسته، و از پایین شمرده می‌شوند. سه خط با دو حالت، هشت چیدمان می‌دهد و همین هشت‌تا باگوا هستند: واژگان کامل این نظام. هر هگزاگرام یک تریگرام روی تریگرام دیگر است، پس شصت و چهار شکل حاصل هشت در هشت است.

دو تریگرام ناآمیخته‌اند. چیان سه خط پیوسته و کون سه خط گسسته است و متن کلاسیک آن دو را والدین می‌داند. شش تریگرام دیگر با گذاشتن یک خط متفاوت در یکی از این دو ساخته می‌شوند و بر پایه جای همان خط متفاوت، پسر و دختر نام می‌گیرند: خط پایین فرزند بزرگ‌تر، خط میانی فرزند دوم و خط بالا کوچک‌ترین را می‌دهد.

تناظرها

هر تریگرام مجموعه‌ای از پیوندها را با خود دارد که طی قرن‌ها انباشته شده است: یک تصویر طبیعی، یک صفت، یک جایگاه خانوادگی، یکی از پنج عنصر، یک جهت، یک فصل، یک جانور و یک اندام بدن. این‌ها تزیینی نیستند. بخش بزرگی از عمل سنتی، از ون وانگ گوا تا فنگ شویی، درست با خواندن همین تناظرها از روی تریگرام‌های یک شکل کار می‌کند.

جهت‌های آمده در این صفحه از چیدمان آسمان پسین پیروی می‌کنند که در بیشتر کارهای فال و زمین‌شناسی سنتی به کار می‌رود. چیدمان کهن‌تر آسمان پیشین تریگرام‌ها را در دایره‌ای دیگر می‌نشاند و هر یک را رویاروی نقطه مقابل دقیقش می‌گذارد، و بیشتر کاربرد کیهان‌شناختی دارد تا عملی.

خواندن تریگرام درون هگزاگرام

جایگاه اهمیت دارد. تریگرام بالایی نیمه بیرونی، آشکار و پسین موقعیت است و تریگرام پایینی نیمه درونی، خصوصی و پیشین. هگزاگرامی که از خطر بر فراز سکون ساخته شده باشد، به‌کلی جور دیگری خوانده می‌شود تا سکون بر فراز خطر، و تفاوت هگزاگرام ۳۹ با همسایگان هگزاگرام ۵۲ هم در همین است.

دو تریگرام در نسبت با یکدیگر نیز خوانده می‌شوند. آتش زیر دریاچه ویران می‌کند و هگزاگرام ۴۹، انقلاب، را می‌دهد. آتش بالای دریاچه تنها از آن دور می‌شود و هگزاگرام ۳۸، تقابل، را می‌دهد. آموختن این هشت‌تا همان چیزی است که شصت و چهار شکل را خواندنی می‌کند، نه چیزی که باید از بر شود.

پرسش‌های متداول

باگوا چیست؟

باگوا یعنی «هشت نشانه» و به هشت تریگرام همچون یک مجموعه اشاره دارد. این واژه هم برای خود تریگرام‌ها به کار می‌رود و هم برای نمودارهایی که آن‌ها را در دایره یا هشت‌ضلعی می‌چینند. همین هشت شکل زیربنای ای چینگ، فنگ شویی، چند رزم‌ورزی و طرح‌های جهت‌دار طب سنتی چین است.

تفاوت آسمان پیشین و آسمان پسین چیست؟

این دو، دو چیدمان از همان هشت تریگرام بر گرد یک دایره‌اند. آسمان پیشین که به فوشی نسبت داده می‌شود، هر تریگرام را رویاروی مکمل دقیقش می‌نشاند و همچون آرمانی کیهان‌شناختی خوانده می‌شود. آسمان پسین که به شاه ون نسبت داده می‌شود، آن‌ها را بر پایه فصل و جهت می‌چیند و همان است که در فال و در بیشتر کار فنگ شویی به کار می‌رود. جهت‌های این صفحه‌ها از آسمان پسین‌اند.

چرا تریگرام‌ها را یک خانواده توصیف می‌کنند؟

چیان و کون یانگ و ین ناب‌اند و پدر و مادر خوانده می‌شوند. هر یک از شش تریگرام دیگر یک خط متفاوت از دو خط دیگر دارد و نامش از جای همان خط می‌آید: پایین برای فرزند بزرگ‌تر، میانه برای دومی و بالا برای کوچک‌ترین. ژن، کان و گن یک خط یانگ دارند و پسرانند؛ سون، لی و دویی یک خط ین دارند و دخترانند.

تریگرام‌ها چه نسبتی با پنج عنصر دارند؟

به هر تریگرام یکی از پنج مرحله نسبت داده می‌شود: چیان و دویی فلز، ژن و سون چوب، کان آب، لی آتش و کون و گن خاک‌اند. همین تناظر است که عمل ای چینگ را به نظام گسترده‌تر تناظرهای چینی پیوند می‌زند و در ون وانگ گوا نقشی مرکزی دارد، جایی که برهم‌کنش مرحله‌ها میان خطوط، تمام خوانش را پیش می‌برد.

آیا باید هر هشت‌تا را از بر کنم؟

این سودمندترین چیزی است که می‌توان آموخت. همین که هشت تریگرام آشنا شوند، شصت و چهار هگزاگرام دیگر فهرستی برای حفظ کردن نیستند و به ترکیب‌هایی خواندنی بدل می‌شوند: این بر فراز آن، خطر زیر سکون، آتش رویاروی آب. بیشتر خوانندگان کارکشته تریگرام‌ها را بی‌کم‌وکاست می‌دانند و متن هگزاگرام‌ها را نگاه می‌کنند.

آخرین نوشته‌ها

حکمت باستانی کارت‌های تاروت را کشف کنید و اسرار سفر معنوی خود را باز کنید. وبلاگ ما دروازه شما به درک نمادگرایی غنی، معانی و کاربردهای عملی خواندن تاروت است.