मकर: गार्नेट

At a glance

नवरत्नांमध्ये ज्या ग्रहाच्या रत्नाबाबत सर्वाधिक सावधगिरी बाळगली जाते, त्या ग्रहाच्या अमलाखालील रास.

तारखा

२२ डिसेंबर ते १९ जानेवारी

स्वामी ग्रह

शनी

तत्त्व

पृथ्वी

स्वभाव

चर

सर्वाधिक सुचवले जाणारे रत्न

गार्नेट

वैदिक रत्न

नीलम (शनी)

समाविष्ट महिने

डिसेंबर आणि जानेवारी

येथे दिलेले खडे

वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न

राशींच्या जन्मरत्नांच्या याद्या प्रत्यक्षात कुठून येतात?

या याद्या प्रामुख्याने एकोणिसाव्या आणि विसाव्या शतकातील संकलनातून आल्या आहेत. यांचे मूळ स्रोत क्वचितच मिळतात आणि त्यांच्यात अनेकदा मतभेदही आढळतात. ॲरॉनच्या चिलखतावरील बारा खड्यांची बारा राशींशी सांगड घालण्याच्या मध्ययुगीन प्रथेपासून यांची सुरुवात झाली. जोसेफस आणि सेंट जेरोम यांनी ही पद्धत सुचवली होती. पण मूळ हिब्रू नावांचा नेमका कोणत्या खड्यांशी संबंध आहे हे कोणालाच निश्चित माहिती नसल्याने यात गुंतागुंत निर्माण झाली आहे. त्यामुळे कोणत्याही एका खड्याला अंतिम न मानता अनेक पर्यायांपैकी एक मानावे.

वैदिक ज्योतिषी मला वेगळी रास का सांगतात?

कारण वैदिक ज्योतिषशास्त्रामध्ये 'निरयन' (सिडरिअल) पद्धत वापरली जाते; जी स्थिर ताऱ्यांच्या आधारावर मोजली जाते. तर पाश्चिमात्य ज्योतिषशास्त्र 'सायन' (ट्रॉपिकल) पद्धत वापरते; जी वसंत संपातापासून मोजली जाते. दोन हजार वर्षांच्या काळात या दोन्ही पद्धतींमध्ये साधारण चोवीस अंशांचे अंतर निर्माण झाले आहे. त्यामुळे बहुतांश लोकांची वैदिक रास ही त्यांच्या पाश्चिमात्य राशीच्या आधीची असते. याच कारणामुळे वैदिक रत्नांचा सल्ला सहसा पाश्चिमात्य राशींच्या यादीशी जुळत नाही.

ज्योतिषशास्त्र नीलमबाबत सावधगिरीचा इशारा का देते?

कारण हे शनीचे रत्न आहे. या पद्धतीत शनी मर्यादा, शिस्त आणि परिणामांवर नियंत्रण ठेवतो. नीलम हा नवरत्नांपैकी सर्वात वेगाने चांगले किंवा वाईट परिणाम दाखवणारा खडा मानला जातो. त्यामुळे कायमस्वरूपी धारण करण्यापूर्वी त्याची काही काळ चाचणी घेण्याची पारंपरिक पद्धत आहे. ही एका विशिष्ट व्यवस्थेतील समजूत आहे, हा कोणताही सिद्ध झालेला धोका नाही. या समजुतीच्या पलीकडे पाहिले तर नीलम हा अतिशय टिकाऊ खडा आहे.

मकर राशीचा कोणता खडा दररोज जवळ बाळगण्यासाठी सर्वोत्तम आहे?

ब्लॅक टूरमलीन किंवा गार्नेट. हे दोन्ही खडे खिशात टिकून राहण्याइतके कठीण असतात. यांवर कोणतीही लक्षणीय प्रक्रिया केलेली नसते आणि दोन्ही खडे राशीच्या निकषांमध्ये बसतात. गार्नेट हे महिन्यामुळे येते तर ब्लॅक टूरमलीन शनीमुळे. जेट आणि ओनिक्स अधिक अर्थपूर्ण वाटले तरी ते तुलनेने मऊ असतात.

मी माझी सूर्य रास वापरावी की माझा जन्ममहिना?

हे दोन्ही वेगळ्या प्रश्नांची उत्तरे देतात आणि दोघांनाही कोणताही ठोस आधार नाही. महिन्यांची यादी ही १९१२ मधील सराफांची पद्धत आहे, जी भेटवस्तू देण्यासाठी एक सोयीचा पर्याय आहे. राशींच्या यादीचे स्रोत फारसे स्पष्ट नसले तरी ती किमान एखाद्या खड्याला कुंडलीशी जोडण्याचा प्रयत्न करते. तुम्हाला केवळ नावावरून खडा निवडण्याऐवजी तुमच्यासाठी वैयक्तिकरित्या खडा निवडायचा असेल, तर ज्योतिषशास्त्र तेच करते. मात्र त्यासाठी कुंडलीचे प्रत्यक्ष वाचन करावे लागते.