डिसेंबर: टरकॉईज, टॅन्झानिट आणि झिर्कॉन

At a glance

सर्वात मोठी यादी असलेला महिना, ज्यामध्ये १९६७ मध्ये सापडलेल्या आणि पृथ्वीवर फक्त एकाच ठिकाणी आढळणाऱ्या खड्याचा समावेश आहे.

आधुनिक यादी

टरकॉईज, झिर्कॉन आणि २००२ मध्ये समाविष्ट केलेले टॅन्झानिट

पारंपारिक युरोपियन याद्या

टरकॉईज, रुबी, लॅपिस लाझुली

इतर जुने पर्याय

लॅपिस लाझुली, ब्लू टोपाझ

या महिन्यातील राशी

धनु, मकर

या राशींसाठी वैदिक खडे

धनु राशीसाठी पुष्कराज, मकर राशीसाठी नीलम

कठीणपणा

टरकॉईज ५.५ आणि सच्छिद्र; टॅन्झानिट ६.५; झिर्कॉन ७.५ पण ठिसूळ

येथे उल्लेख केलेले खडे

नेहमी विचारले जाणारे प्रश्न

विविध स्त्रोत या महिन्यासाठी वेगवेगळे जन्मखडे का सुचवतात?

कारण ते स्पष्टीकरण न देता वेगवेगळ्या याद्यांची नक्कल करतात. १९१२ ची आधुनिक अमेरिकन यादी, जुन्या युरोपियन याद्या आणि विविध प्रादेशिक याद्यांमध्ये एकमत नाही. यापैकी कोणतीही यादी इतरांपेक्षा श्रेष्ठ नाही. एखादी वेबसाइट जर एकाच खड्याला एकमेव जन्मखडा म्हणून सादर करत असेल, तर ती खरी माहिती लपवत असते.

आधुनिक जन्मखड्यांची यादी कुठून आली?

विविध राज्यांमधील दुकानांमध्ये समान खड्यांची साठवणूक आणि जाहिरात करता यावी, यासाठी १९१२ मध्ये अमेरिकन नॅशनल असोसिएशन ऑफ ज्वेलर्सने एक प्रमाणित यादी मान्य केली. १९५२ मध्ये या यादीत सुधारणा करण्यात आली. २००२ मध्ये डिसेंबरसाठी टॅन्झानिट आणि २०१६ मध्ये ऑगस्टसाठी स्पिनेल जोडले गेले. हे एक व्यावसायिक प्रमाण असून ते चांगल्या प्रकारे काम करते.

झिर्कॉन आणि क्युबिक झिर्कोनिया एकच आहेत का?

नाही. नावातील साम्यामुळे अनेकदा गोंधळ उडतो. झिर्कॉन हा झिर्कोनिअम सिलिकेट नावाचा नैसर्गिक खडा आहे. पश्चिम ऑस्ट्रेलियामध्ये सापडलेला झिर्कॉन क्रिस्टल हा पृथ्वीवरील सर्वात जुना ज्ञात पदार्थ आहे. क्युबिक झिर्कोनिया हा १९७० च्या दशकापासून हिऱ्याला पर्याय म्हणून कृत्रिमरीत्या बनवला जाणारा झिर्कोनिअम ऑक्साईड आहे. या दोघांमध्ये केवळ नावाचा काही भाग समान आहे, बाकी काहीही नाही.

टॅन्झानिटला डिसेंबरमध्ये कधी समाविष्ट करण्यात आले?

अमेरिकन जेम ट्रेड असोसिएशनने २००२ मध्ये याचा समावेश केला. २०१६ मध्ये जोडलेल्या स्पिनेलचा अपवाद वगळता हा यादीतील सर्वात नवीन जन्मखडा आहे. १९६७ मध्ये टांझानियातील मेरेलानी जवळ तो सापडला आणि पुढच्या वर्षी टिफनीने त्याचे नामकरण केले. इतर कोणत्याही खड्याच्या तुलनेत तो फक्त एकाच लहान भागात आढळतो ही एक अतिशय असामान्य गोष्ट आहे.

टरकॉईज मोठ्या प्रमाणावर बनावट का बनवला जातो?

कारण चांगल्या नैसर्गिक खड्याच्या पुरवठ्यापेक्षा त्याची मागणी खूप जास्त आहे. रंगवलेला हॉलाइट अत्यंत स्वस्तात मिळतो आणि तो खऱ्या टरकॉईजसारखाच दिसतो. जोपर्यंत विक्रेता खाणीचे नाव सांगू शकत नाही, तोपर्यंत एखादा स्वस्त आणि चमकदार निळा खडा रंगवलेला आहे असेच समजावे. नैसर्गिक टरकॉईज सहसा रेझिनने स्थिर केला जातो. ही एक सामान्य प्रक्रिया असून विक्रेत्याने त्याची माहिती ग्राहकांना देणे आवश्यक आहे.

माझा जन्मखडा परिधान करणे आवश्यक आहे का?

नाही. महिन्याची यादी ही एक सर्वमान्य पद्धत आहे, तो कोणताही नियम नाही. फक्त ज्योतिषशास्त्रामध्ये जन्मखड्याला खरोखरच बंधनकारक मानले जाते. मात्र हे शास्त्र जन्ममहिन्याऐवजी जन्मपत्रिकेवर आधारित असते. एखाद्या समितीने ठरवून दिलेल्या खड्यापेक्षा, तुम्ही स्वतः निवडलेला खडा तुमच्यासाठी अधिक उपयुक्त ठरेल.