विज्ञानमय कोश
Vijñānamaya kośa · विज्ञानमय कोश
विज्ञानाने किंवा विवेकाने बनलेले आवरण. हा भाग विचार करतो आणि निर्णय घेतो. तो फरक ओळखतो. तो केवळ नोंद घेऊन प्रतिक्रिया देणाऱ्या भागापेक्षा वेगळा आहे. इथेच एक विशिष्ट व्यक्ती असल्याची भावना असते.
- बनलेले
- विज्ञान, विवेकी ज्ञान
- स्थान
- मनोमयाच्या आत
- समाविष्ट
- निर्णयक्षमता, निर्णय, सद्सद्विवेकबुद्धी, स्वत्वाची भावना
- त्याचे सराव
- आत्म-परीक्षण, अभ्यास, सारासार विचार
- साठवते
- संस्कार आणि वासना, भूतकाळातील कृतींचे ठसे
- त्याचे केंद्र
- आज्ञा चक्र
- स्रोत
- तैत्तिरीय उपनिषद II.४
- पारंपरिक साधन
- धारणा आणि ध्यान (एकाग्रता आणि चिंतन)
निर्णय घेणारा भाग
विज्ञानमय म्हणजे कार्यरत बुद्धी. ती एका गोष्टीची दुसऱ्या गोष्टीशी तुलना करते. ती सत्याला शक्यतेपासून वेगळे करते आणि निवड करते. वेदांतामध्ये हे आवरण विवेक बाळगते. ते शाश्वत आणि अशाश्वत यातील फरक ओळखते. संपूर्ण परंपरा याला कोणत्याही गंभीर गोष्टीची सुरुवात मानते.
हे अहंकार देखील बाळगते. अहंकार म्हणजे 'मी' बनवणारा घटक. म्हणूनच चौथ्या आवरणात अभ्यासकाची एक विशिष्ट व्यक्ती असल्याची भावना असते.
ते अजूनही आवरण का आहे
विवेक ही एक मोठी उपलब्धी आहे. तरीही उपनिषद याला आवरण म्हणते. ज्या व्यक्तीची स्वतःच्या सरावासह प्रत्येक गोष्टीबद्दल चांगली निर्णयक्षमता असते, तिचे वर्णन येथे मुक्त ऐवजी आच्छादित असे केले आहे.
ही मजकुराची अत्यंत उपयुक्त चेतावणी आहे. जो थर इतरांच्या पलीकडे पाहू शकतो तो स्वतःच्या पलीकडे पाहू शकत नाही. स्पष्टतेलाच अंतिम ध्येय समजणे ही या स्तरावरील एक वैशिष्ट्यपूर्ण चूक आहे.
वेदांत या आवरणाविषयी आणखी एक दावा करतो. हे आवरण संस्कार आणि वासना बाळगते. हे कृतीने निर्माण झालेले सुप्त ठसे असतात. शरीराऐवजी हाच थर टिकून राहतो आणि संक्रमित होतो असे म्हटले जाते. यावरून एक गोष्ट स्पष्ट होते. परंपरा सवयीला भावना किंवा विचारांपेक्षा सखोल रचना का मानते हे समजते.
संबंधित
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न
नवीनतम पोस्ट
टॅरो कार्डांचे प्राचीन ज्ञान शोधा आणि तुमच्या आध्यात्मिक प्रवासातील रहस्ये उलगडा. टॅरो वाचनाचे समृद्ध प्रतीकशास्त्र, अर्थ आणि व्यावहारिक उपयोग समजून घेण्यासाठी आमचा ब्लॉग हे तुमचे प्रवेशद्वार आहे.