द डेव्हिल

चित्रे आणि प्रतीकवाद

द टॅरो ऑफ न्यूयॉर्क सिटीमध्ये 'द डेव्हिल' (The Devil) हा काळ्या सिंहासनावर बसलेला शिंगे असलेला प्राणी नाही. तो क्लबमधील सर्वात उत्तम कपडे घातलेला माणूस आहे, आणि तोच याचा मूळ उद्देश आहे. डेकच्या पॉप-आर्ट चित्रणात नाईटक्लबच्या वर एक मोठी आकृती आकर्षक सूट, टाय आणि काळ्या सनग्लासेसमध्ये उभी आहे. हे दृश्य लाल, गुलाबी, सोनेरी आणि हिरव्या रंगांच्या उत्साही हाफटोन डॉट्स आणि सनबर्स्ट किरणांनी रंगवले आहे. हे रंग आनंद व्यक्त करतात, तर दुसरीकडे संपूर्ण रचना एक पिंजरा तयार करते.

सनग्लासेस घातलेला माणूस बाफोमेटचे (Baphomet) प्रतिनिधित्व करतो. त्याचे डोळे लपलेले असल्यामुळे तुम्ही त्याच्या नजरेला नजर देऊ शकत नाही किंवा त्याचा हेतू ओळखू शकत नाही; त्यामुळे रात्री घातलेले सनग्लासेस हे या कार्डचे उलटे पेंटाग्राम (inverted pentagram) बनतात, म्हणजेच सत्यावर चढवलेले मुखवटे. जिथे जुन्या डेव्हिलचे सिंहासन होते, तिथे आता चकचकीत बाटल्यांची भिंत एखाद्या वेदीसारखी उभी आहे. काचेवर सोन्याच्या साखळ्या लटकत आहेत, ज्या ढिल्या आहेत आणि कुलूप लावलेल्या नाहीत. त्या साखळ्या म्हणजे अ‍ॅडम आणि इव्हच्या गळ्यातील ढिल्या पट्ट्यांची या डेकची आवृत्ती आहे, ज्यांचे रूपांतर येथे दागिन्यांमध्ये आणि ब्रँडमध्ये झाले आहे.

बारच्या खाली दोन व्यक्ती सनग्लासेस घालून सोफ्यावर आरामात बसलेल्या आहेत आणि त्यांच्या गळ्यात सोन्याच्या साखळ्या आहेत. ते छळ सहन करत असल्यासारखे नव्हे, तर अतिशय शानदार दिसत आहेत. त्यांच्या डोक्यावर एक लाल EXIT बोर्ड चमकत आहे, जे या कार्डवरील सर्वात महत्त्वाचे प्रतीक आहे. न्यूयॉर्कच्या अग्निसुरक्षा नियमांनुसार कायद्याने प्रत्येक खोलीत प्रकाशित एक्झिट बोर्ड असणे आवश्यक आहे, परंतु चित्रातील कोणीही त्याकडे पाहत नाही. या सर्वांच्या मागे, डाउनटाउनची स्कायलाइन आणि स्टॅच्यू ऑफ लिबर्टी सनबर्स्टच्या पार्श्वभूमीवर काळ्या सिल्हूट्स म्हणून उभे आहेत. लिबर्टीचे (स्वातंत्र्याचे) रूप डेव्हिलच्या खोलीतील अंधाऱ्या सजावटीपुरते मर्यादित राहिले आहे.

मूळ अर्थ

जर तुम्ही सर्व झगमगाट बाजूला काढला, तर न्यूयॉर्कचा डेव्हिल एक स्पष्ट गोष्ट सांगतो: तुम्हाला येथे कोणीही बांधून ठेवलेले नाही, तुम्हीच रात्रीच्या २ वाजता ते वारंवार निवडता आणि त्याला स्वातंत्र्य म्हणता. याच्या मुळाशी असलेला आर्केटाइप हा मानवी शॅडो (shadow) आहे, अंधारातील कोणताही राक्षस नाही. तो ऐहिक भौतिकवाद, शारीरिक लालसा, व्यसन आणि स्वतःच लादून घेतलेले बंधन दर्शवतो. म्हणजेच तुमच्याच सुप्त मनाची सुप्त ताकद तुमच्या विरुद्ध वापरली जाते.

सर्व काही त्या लटकणाऱ्या साखळ्यांवर अवलंबून आहे. आधुनिक शहरातील बंधने ऐच्छिक आणि स्वतःहून पुन्हा नव्याने स्वीकारलेली असतात. तिथे कोणतीही अंधारकोठडी नाही, तर फक्त एक सबस्क्रिप्शन आहे जे उघडे राहते आणि ती एक सवय आहे जी स्वतःची पुनरावृत्ती करत राहते. हे कार्ड मानवी जीवनातील सर्वात मोठा विरोधाभास दाखवून देते, की लोक त्याच गोष्टींच्या मागे धावतात ज्या त्यांना मागे खेचतात, कारण बरे होण्याच्या संथ प्रक्रियेपेक्षा तात्काळ मिळणारा आराम अधिक सोपा वाटतो. हे कार्ड साधकाला कधीही वाईट म्हणत नाही. ते त्यांना त्यांच्या समस्येचे मूळ दाखवते आणि, जर त्यांनी ठरवले, तर त्या भीतीतून बाहेर पडण्याचा मार्गही दाखवते.

सरळ अर्थ

सरळ अवस्थेत (Upright) आणि चित्रातील दृश्य भयानक असूनही, न्यूयॉर्क डेव्हिल हे एक सक्षम करणारे सल्लेवजा कार्ड आहे. हे एका सोनेरी सापळ्याचे वर्णन करते: ज्या टेबलची तुम्ही किंमत मोजू शकत नाही पण तरीही बुकिंग करत राहता, ती सवय जी तुमच्या रात्रींवर नियंत्रण ठेवते, न वाचता सही केलेला भाडेकरार (lease), आणि तुम्हाला ती नोकरी सोडण्यापासून रोखण्यासाठी दिला जाणारा जेमतेम पगार. हे कार्ड तुम्हाला न्यायदान करत नाही, तर उलट तुम्हाला तुमच्या वागण्याची जबाबदारी घ्यायला लावते आणि दोन कठीण प्रश्न विचारते. तुम्ही तिथे राहिल्याने तुम्हाला काय मिळत आहे, आणि जर तुम्ही तिथून बाहेर पडलात तर तुम्हाला काय गमावण्याची भीती वाटते? पैसा आणि कामाच्या बाबतीत, हे कार्ड एक परवाना बनू शकते. एक अशी परवानगी जी तुम्हाला अत्यंत महत्त्वाकांक्षी आणि स्पष्ट मर्यादा ठेवणारे बनवते, जेणेकरून तुम्ही लोकांना तुमच्या चांगुलपणाचा गैरफायदा घेऊ देणार नाही आणि ज्याचे जे प्राप्य आहे ते त्याला द्याल.

प्रेमात. हे नाते उत्कटतेवर (passion) आधारित असते पण त्यात भावनिक खोलीचा अभाव असतो, किंवा एक जोडीदार दुसऱ्यावर वर्चस्व गाजवतो, त्याला हाताळतो (manipulating) किंवा गॅसलाईटिंग करतो. एका निरोगी, सहमतीवर आधारित नात्यात वाचले असता, हे कार्ड एका तीव्र आकर्षणाचे आणि एकमेकांशी जोडलेले असल्याच्या सुखद भावनेचे प्रतिनिधित्व करते.

करिअरमध्ये. अशा नोकरीत अडकल्यासारखे वाटणे जी तुमच्या नैतिकतेशी तडजोड करते, किंवा केवळ प्रतिष्ठेच्या मागे धावणे ज्यामुळे तुम्ही आतून रिकामे होता. एक सल्ला म्हणून, हे कार्ड खऱ्या महत्त्वाकांक्षेला आणि ठाम मर्यादांना मान्यता देऊ शकते.

आर्थिक बाबतीत. अनिवार्य खर्च, जुगार, जीवनशैलीचे कर्ज, आणि अशा पगाराच्या सोन्याच्या हातकड्या ज्यांमुळे तुम्ही ती नोकरी सोडण्याचा विचारही करू शकत नाही.

आरोग्याच्या बाबतीत. व्यसन आणि बधीरपणा, रात्री उशिरापर्यंत जागी राहण्याची चयापचय क्रिया, आणि एखाद्या भावनेला सामोरे जाण्याऐवजी ती टाळण्यासाठी वापरलेली विनाशकारी सवय.

उलट अर्थ

उलट अवस्थेत (Reversed), दडपून टाकणारी ऊर्जा दूर होते आणि साखळी निसटते. हे कार्ड व्यसनमुक्तीचा पहिला महिना, डिलीट केलेला कॉन्टॅक्ट, राजीनामा पत्र, मोडलेला भाडेकरार (lease), आणि कोणत्याही चलनात आता न परवडणारी जीवनशैली थांबवण्याचा निर्णय दर्शवते. साधकाने स्वतःवर लादलेली मर्यादा ओळखली आहे, आपली शक्ती परत मिळवली आहे, आणि ती ढिली कॉलर काढून टाकण्यास सुरुवात केली आहे. हे मुक्तीच्या अधिक कठीण पैलूचा इशारा देखील देते: विड्रॉवल (withdrawal), जेव्हा तुम्ही मित्रांसाठी खर्च करणे थांबवता तेव्हा नाहीसे होणारे मित्रमंडळ, आणि त्या टेबलवरील ती व्यक्ती यापुढे न राहिल्यास निर्माण होणारे ओळखीचे संकट.

प्रेमात. शेवटी विषारी नमुना ओळखणे, सह-अवलंबित (codependent) किंवा नियंत्रण ठेवणारे नाते संपवणे, ठाम मर्यादा निश्चित करणे, आणि जे आता तुमच्यासाठी योग्य नाही त्यातून बाहेर पडणे.

करिअरमध्ये. असमाधानामध्ये स्वतःच्या भूमिकेबद्दल प्रामाणिकपणा वाढणे, सोन्याच्या हातकड्या तोडणे, आणि पगाराच्या ओलीस राहण्यास नकार देणे.

आर्थिक बाबतीत. जीवनशैलीचे कर्ज फेडणे, क्रेडिट कार्ड कापून टाकणे, आणि जाचक अटींमधून बाहेर पडणे. असे असले तरी, हे कार्ड असा इशारा देते की जोपर्यंत आपोआप होणारी देयके सुरू आहेत तोपर्यंत विजयाची घोषणा करू नका.

आरोग्याच्या बाबतीत. व्यसनमुक्तीकडे परतणे, शारीरिक व्यसन मोडणे, किंवा कायमच्या रात्री २ वाजताच्या दिनचर्येमुळे निर्माण होणाऱ्या चिंतेतून मुक्तता.

ऐतिहासिक नोंदी

निऑन लाईट्स आणि हाफटोन डॉट्सच्या खूप आधी, द डेव्हिल कार्डची सुरुवात एका विचित्र तथ्याने झाली: ते मूळ डेकमध्ये अस्तित्वात नव्हते. पंधराव्या शतकाच्या मध्यात मिलानमधील मूलभूत विस्कॉन्टी-स्फोर्झा (Visconti-Sforza) डेकमध्ये द डेव्हिल किंवा द टॉवर कार्ड्स आढळत नाहीत. इतिहासकारांच्या मते ही कार्ड्स काळाच्या ओघात हरवलेली नसून, ती हेतुपुरस्सर वगळण्यात आली होती. मध्य-१४०० च्या दशकात ख्रिश्चन डेव्हिलची कोणतीही प्रमाणित प्रतिमा नव्हती, आणि पंधराव्या ट्रम्प कार्डला स्थिरता देणारी प्रमाणित आकृती इटालियन कार्ड-मेकिंगमध्ये जवळपास एका शतकानंतरच स्थिरावली. त्यामुळे, ती कदाचित सुरुवातीच्या ट्रम्प कार्ड्सच्या क्रमाचा भागच नसावी. न्यूयॉर्कच्या पार्श्वभूमीवर एक विरोधाभास दडलेला आहे: विस्कॉन्टी-स्फोर्झा कार्ड्सपैकी ३५ शिल्लक कार्ड्स आता ज्या शहराचे हे डेक पुनर्कल्पन करते, त्याच शहरात मॉर्गन लायब्ररीमध्ये जतन केली आहेत.

एकदा का या कार्डला चेहरा मिळाला, की त्याने लोकजादूचे लक्ष वेधून घेतले. व्हेनेशियन इन्क्विझिशनच्या नोंदींमध्ये द डेव्हिलचा वापर बळजबरीने केल्या जाणाऱ्या प्रेम आणि वासनेच्या विधींमध्ये केल्याचा उल्लेख आहे, जेथे महिला पारंपारिक प्रार्थनेतून पूर्ण न होणाऱ्या इच्छांसाठी डेकच्या या सर्वात बंडखोर आकृतीकडे वळत असत. यामुळे भौतिक लालसा आणि नैतिक व्यवस्थेच्या उल्लंघनाशी या कार्डचा दीर्घ संबंध प्रस्थापित झाला. जेव्हा वेट आणि पामेला कोलमन स्मिथ यांनी १९१० मध्ये आधुनिक प्रतिमा निश्चित केली, तेव्हा त्यांनी एलीफास लेवीच्या १८५५ मधील बाफोमेटवरून (Baphomet) थेट त्यांचा द डेव्हिल तयार केला. या अर्ध-बकऱ्याच्या आकृतीचेच आता न्यूयॉर्क क्लबमधील सूट आणि सनग्लासेस घातलेल्या व्यक्तीत रूपांतर झाले आहे.

समानता

अंक. XV (पंधरा). या डेकमध्ये, १ म्हणजे स्वतःचे अस्तित्व (self), ती इच्छाशक्ती जिला वाटते की ती संपूर्ण रात्र नियंत्रित करत आहे, आणि ५ म्हणजे सनबर्स्ट आणि बाटल्यांद्वारे तीव्र झालेली भूक आणि संवेदना. मिळून, ते भुकेच्या सेवेत ठेवलेली इच्छाशक्ती बनवतात, म्हणजेच अहंकार जो स्वतःच्याच लालसेला खतपाणी घालतो. याचे संक्षिप्त रूप केल्यास, एक अधिक पाच म्हणजे सहा, जे द डेव्हिलला द लव्हर्ससोबत त्याचा दाट आरसा म्हणून जोडते. तीच जोडी सबवेच्या मार्गावर निवड करण्याऐवजी सोफ्यावर साखळदंडाने बांधलेली दिसते.

ज्योतिषशास्त्र. शनी आणि मकर रास. मकर ही शिस्त, महत्त्वाकांक्षा आणि भौतिक प्रेरणेची पृथ्वी तत्त्वाची रास आहे, आणि मॅनहॅटनची ऑपरेटिंग सिस्टम आहे. द डेव्हिल या वैशिष्ट्यांच्या शॅडो (shadow) बाजूवर काम करतो, जिथे महत्त्वाकांक्षा लालसेत कुजते, शिस्त इतरांवर नियंत्रण मिळवण्यात कठोर बनते, आणि सुरक्षिततेची इच्छा चिरडणाऱ्या भौतिकवादामध्ये बदलते. कार्डवरील प्रत्येक साखळी हे शनीचे एक साधन आहे: एक भाडेकरार, कर्ज, टॅब किंवा अतिथींची यादी, ज्यावर कोणीतरी सही केली आहे.

तत्त्व. पृथ्वी, जे हे कार्ड शरीर, पैसा, भूक आणि आपण भौतिक जगाशी बांधले गेले आहोत या स्पष्ट तथ्याशी जोडते.

कब्बालिझम. हिब्रू अक्षर म्हणजे Ayin (डोळा), जे होड (Hod) पासून टिफेरेथ (Tiphereth) पर्यंतच्या सव्विसाव्या मार्गावर आहे. या मार्गाला अनेकदा 'डार्क नाईट ऑफ The सोल' (Dark Night of the Soul) असे म्हटले जाते, जिथे साधकाची स्वतःची फसवणूक सूर्याच्या प्रखर प्रकाशात उघड होते.

पुराणकथा आणि होय/नाही. ख्रिश्चन डेव्हिलच्या मागे पॅन (Pan), डायोनिसस (Dionysus), आणि सेल्टिक सेरनुन्नोस (Cernunnos) या जुन्या देवता उभ्या आहेत, ज्यांच्यासाठी शारीरिक लालसा ही पाप नसून नैसर्गिक होती आणि तिला फक्त संतुलनाची आवश्यकता होती. होय किंवा नाही अशा प्रश्नाचे उत्तर म्हणून हे कार्ड सहसा सावधगिरीचा इशारा देणारे 'नाही' म्हणून वाचले जाते, जे तुम्ही कोणतीही कृती करण्यापूर्वी तुम्हाला खऱ्या अर्थाने कशाने बांधून ठेवले आहे हे तपासण्यास सुचवते.

मानसशास्त्रीय दृष्टिकोन

उपचारात्मक सरावामध्ये (therapeutic practice), द डेव्हिल हे 'शॅडो वर्क'चे (shadow work) इंजिन आहे. जुंगियन दृष्टिकोनातून जे तुम्ही दडपून ठेवले आहे त्याचा सामना करणे आणि त्याला स्वीकारणे म्हणजे हे काम होय. न्यूयॉर्क डेकमध्ये ही यंत्रणा थेट कार्डवर रेखाटली आहे. सनग्लासेस हे एक फुल-टाइम संरक्षण म्हणून घातलेले प्रतिमा व्यवस्थापन (image management) आहे, जे घरामध्ये आणि रात्री देखील घातले जाते जेणेकरून डोळे काय करत आहेत हे इतरांना किंवा स्वतःलाही कळू नये. ते दुसऱ्या एखाद्या व्यक्तीसमोर काढा आणि काम सुरू होते.

याचा सर्वात कठीण प्रश्न हा आहे की कोणीही स्वतःहून पिंजरा का निवडेल? याचे उत्तर म्हणजे 'पेऑफ' (payoff) किंवा दुय्यम फायदा, जो त्या व्यक्तीला बांधून ठेवतो. ज्ञात वास्तव गुदमरून टाकणारे असले तरी, ते अज्ञातापेक्षा न्यूरोलॉजिकली अधिक सुरक्षित वाटते. ओळखी या जखमेभोवती बांधल्या जातात जसे की शहीद, कायम मदत करणारी व्यक्ती, किंवा चांगली मुलगी; त्यामुळे साखळ्या सोडून देणे म्हणजे एका खऱ्या 'इगो डेथ'चा (अहंकाराच्या मृत्यूचा) धोका असतो. बांधलेले राहणे म्हणजे सोडून गेल्यावर येणाऱ्या निर्णयाचा किंवा टीकेचा धोका पत्करण्याची वेळ न येणे. मेंदू तुम्ही ज्या गोष्टी टाळता त्या धोकादायक म्हणून नोंदवतो, जे शांतपणे तुमच्या भीतीलाच खतपाणी घालते. झगमगाटाखाली, जवळजवळ नेहमीच एक अपूर्ण गरज असते जी हा आवाज बधीर करत असतो: एकटेपणा आणि आठ दशलक्ष लोकांच्या शहरात सर्वसामान्य असण्याची भीती.

इतर डेक्समधील द डेव्हिल

द डेव्हिलच्या प्रदीर्घ दृश्यात्मक इतिहासात न्यूयॉर्कचे योगदान म्हणजे शिंगे असलेल्या पशूच्या जागी क्लबमधील सर्वात उत्तम कपडे घातलेला माणूस आणणे आणि ढिल्या साखळ्यांना खऱ्या दागिन्यांचे रूप देणे, पण या आर्केटाइपने अनेक रूपे धारण केली आहेत.

टॅरो ऑफ मार्से (Tarot of Marseille). तीन क्लासिक डेक्सपैकी सर्वात जुना डेक सर्वात विचित्र आहे. हा डेक अर्ध-जागृत भागांमध्ये विभागलेला निळ्या रंगाचा, उभयलिंगी पशू आहे, ज्याच्या पोटावर दुसरा चेहरा पाहत आहे आणि गुडघ्यांवर डोळे आहेत. त्याने एक जळणारी काठी पकडली आहे, तर त्याच्या पीठावर (pedestal) शिंगे असलेले दोन छोटे राक्षस साखळदंडाने बांधलेले आहेत. हा द डेव्हिल म्हणजे गोंधळलेले सुप्त मन आहे, जो निसर्गाची आंधळी शक्ती म्हणून अंधारात वावरतो.

क्रॉली-थॉथ (Crowley-Thoth). अलेस्टर क्रॉली आणि लेडी फ्रिडा हॅरिस यांनी नैतिक चौकट पूर्णपणे फेकून दिली आहे. त्यांचा द डेव्हिल हा एक बकरा आहे ज्याला तिसरा डोळा आहे आणि एका मोठ्या जननेंद्रियासमोर निळ्या फुलांची फांदी आहे. मानवी आत्मे वृषणांमध्ये शुक्राणूंच्या रूपात दिसतात, जी जन्माची वाट पाहणारी क्षमता आहे, आणि कुठेही साखळ्या नाहीत. 'पाप हा शब्द निर्बंध आहे' (the word of Sin is Restriction) या तत्त्वाचे पालन करत, हे कार्ड प्राण्यांच्या लालसेला शिक्षा देण्याऐवजी तिचा गौरव करते.

आधुनिक डेक्स. समकालीन आवृत्त्या पिंजऱ्याचे अशा दिशेने अद्ययावत रूप दाखवतात ज्याकडे न्यूयॉर्क क्लब आधीच निर्देश करतो. साय-फाय टॅरो (Sci-Fi Tarot) द डेव्हिलला भिंतीच्या आकाराचा विंटेज कॉम्प्युटर म्हणून रेखाटतो, ज्याकडे साखळ्या नसलेल्या दोन आकृत्या पावले टाकत आहेत, जे साखळी नसलेल्या डिजिटल अवलंबित्वाचे (digital dependency) चित्र आहे. तर मिथिकल मिस्टिक टॅरो (Mythical Mystic Tarot) अतिशय कृश झालेल्या आकृत्यांना एका खुर्चीवर बांधलेले दाखवतो, ज्यांची साखळी त्यांना जाळून मुक्त करण्यासाठी पुरेशी ढिली असते, परंतु तरीही ते अज्ञातापेक्षा परिचित दुःख निवडतात.

एकत्रीकरण आणि संदर्भ

न्यूयॉर्क डेव्हिल हा केवळ अंकशास्त्रामुळेच द लव्हर्सशी जोडलेला नाही. पंधराचा संक्षिप्त क्रमांक सहा होतो, आणि हा डेक या जोडीला एकाच क्रमांकाचे विरुद्ध पैलू म्हणून मांडतो. द लव्हर्स हे थांबलेल्या L ट्रेनवरील दोन अनोळखी लोक आहेत जे वाटेपलीकडे झुकतात आणि एकमेकांची निवड करतात, तर द डेव्हिल हे सोफ्यावरील दोन लोक आहेत ज्यांनी खूप पूर्वीपासून काहीही निवडणे सोडून दिले आहे. जेव्हा ही दोन्ही कार्ड्स एकत्र येतात, तेव्हा ती सहसा ट्विन-फ्लेम (twin-flame) किंवा अत्यंत कार्मिक (karmic) नाते दर्शवतात. हे एक असे चुंबकीय आकर्षण असते जे प्रत्येक व्यक्तीला दुसऱ्याच्या सर्वात खोलवरच्या आणि बऱ्या न झालेल्या शॅडोचा (shadow) सामना करण्यास भाग पाडते, आणि हे काम म्हणजे बांधून ठेवणाऱ्या वासनेतून वर उठणाऱ्या प्रेमाचा शोध घेणे होय.

टेम्परन्स (Temperance), जे क्रमाने याच्या शेजारी आहे, एक उतारा म्हणून काम करते. हे कार्ड सांगते की साखळ्या ढिल्या आहेत आणि मर्यादा आणि संयमपूर्ण उपचारांद्वारे त्यातून मुक्त होता येते. खरोखरच अत्याचारी व्यक्तीसाठी वाचले असता, अनुभवी रीडर्स द डेव्हिलच्या पलीकडे जाऊन फाईव्ह ऑफ स्वॉर्ड्स (Five of Swords) पाहतात, कारण द डेव्हिलचा स्वभाव केवळ वाईट नसून दुहेरी आहे.

सल्ला किंवा परिणामाच्या स्थानावर, हे कार्ड आपली निदान करण्याची क्षमता कायम ठेवते. हे कार्ड विचारकर्त्याला त्यांना अडकवून ठेवणारा दुय्यम फायदा ओळखण्यास सांगते, चित्रातील प्रकाशित EXIT बोर्डकडे निर्देश करते ज्याकडे कोणीही पाहत नाही, आणि त्यांना आठवण करून देते की कॉलर नेहमीच ढिली होती. हे कार्ड जी भीती दाखवते ती म्हणजे तुम्ही अडकलेले आहात ही नाही, तर तुम्ही कधीही बाहेर पडू शकला असता ही आहे.