Binafsha nur

Bog'liqlik qayerdan kelib chiqqan

Binafsharangni hosil qilish eng qiyin rang edi, shuning uchun ham u eng cheklangan hisoblangan. Tir binafsharang bo'yog'i dengiz shilliqqurtlaridan olingan bo'lib, bir necha gramm bo'yoq uchun minglab mollyuskalar kerak bo'lgan, bu esa binafsharang matoni Rim imperatorlarining qonuniy imtiyoziga aylantirgan. O'z-o'zidan binafsha rangga ega bo'lgan tosh, butun bir sanoat zo'rg'a uddalaydigan ishni bepul bajargan.

Ametistning nomi ma'lum bir e'tiqodni o'zida saqlaydi. Yunoncha ametistos mast emaslikni anglatadi va unga bog'langan hikoya (ya'ni Dionisning kvarsga aylangan qiz tomonidan to'xtatilishi hamda toshning sharob bilan bo'yalishi) yunon afsonasi emas, balki shoir Remi Bello tomonidan kech Uyg'onish davrida o'ylab topilgan. Biroq, bu amaliyot haqiqatan ham qadimgi: ametist qadahlar va tumorlar bu tosh odamga o'zini yo'qotmasdan ichishga imkon beradi degan nazariya asosida ishlatilgan.

Mineralogiyani bilish foydali, chunki u parvarish qilish qoidalarini tushuntiradi. Ametist geologik vaqt davomida tabiiy nurlanish ta'sirida o'zgargan temir bilan bo'yalgan kvarsdir. Issiqlik uni o'zgartiradi: ametistni yetarlicha qizdirsangiz, u sariq-to'q sariq rangga kiradi, butun sitrin sanoati shunga asoslangan. Kuchli quyosh nuri ham huddi shu ishni sekin va qaytarib bo'lmaydigan tarzda bajaradi.

An'analar nima degan

Misrda ametist O'rta podshohlik davridan boshlab skarabelar va munchoqlarda ishlatilgan, ular Vadi-el-Hudi konidan qazib olingan. Minoy va Miken zargarlik buyumlarida ham u uchraydi. Rimda u intaliyalar uchun kesilgan va Pliniyning yozishicha, unga mastlik hamda zahar ta'siridan himoya qilish xususiyati berilgan.

Nasroniylikda undan foydalanish eng uzoq davom etgan. Episkopning ba'zan pastoral uzuk deb ataladigan ametist uzugi, G'arbiy cherkovda toshni episkoplik martabasiga bog'laydi, uning sergaklik va turmush qurmaslik bilan bog'liqligi o'rta asrlar lapidariylari orqali yetib kelgan. Marbod unga mastlikka qarshi odatiy talqinni beradi va ibodatda hushyorlikni qo'shadi.

O'n sakkizinchi asrgacha ametist olmos, yoqut, zumrad va sapfir bilan bir qatorda eng qimmatbaho toshlar qatoriga kirgan. Keyin Braziliya va Urugvayda ulkan konlar topilib, narxi keskin tushib ketgan. Bu pasayish shuni ko'rsatadiki, qimmatbaho toshning qadri uning biron-bir xususiyati bilan emas, balki noyobligi bilan o'lchanadi.

Zamonaviy amaliyot bu nurga toj chakrasi talqinini berib, binafsharangni ma'naviyat, tush ko'rish va yuqori ongga bog'ladi, ametistni esa uyqu uchun odatiy tavsiyaga aylantirdi. Lepidolit kayfiyat bilan bog'liq obro'ga ega bo'ldi, chunki uning tarkibida litiy bor, ammo bu kimyodan farmakologiyaga qilingan asossiz sakrashdir.

Bu nurdagi toshlar

• Ametist (Kvars, Mohs 7). Binafsharang kvars, yunoncha mast emaslik so'zidan olingan. Episkoplar uzuklari, Rossiya konlari va fevral oyining tug'ilgan toshi, shuningdek, do'kondagi eng ko'p noto'g'ri tushuniladigan rang.
• Tanzanit (Qimmatbaho silikatlar, Mohs 6.5). 1967-yilda Kilimanjaro tog'i etagida, yer yuzidagi yagona joyda topilgan va 2002-yilda dekabr oyining tug'ilgan toshlari ro'yxatiga kiritilgan. Uning deyarli hammasi qizdirilgan.
• Lepidolit (Turmalin va qatlamli silikatlar, Mohs 2.5). Tirnoq bilan iz qoldirish mumkin bo'lgan yumshoq litiyli slyuda. Uning kimyoviy tarkibi tasdiqlamaydigan, ammo kayfiyat haqidagi zamonaviy barqaror da'volarning manbasi.
• Flyuorit (Evaporitlar va galidlar, Mohs 4). Flyuoressensiyaga o'z nomini bergan tosh va Rim murrin stakanlari sifatida import qilgan Derbishirdagi Moviy Jon toshi. Mukammal oktaedral bo'linishi uni mo'rt qiladi.

Nur bilan ishlash

Bu nur harakatdan ko'ra dam olish va vazminlikka ko'proq mos keladi. Uning an'anaviy qo'llanilishi biron ishni qilmaslik bilan bog'liq: ichmaslik, haddan oshmaslik, uyg'oq qolmaslik. Agar sizning savolingiz to'xtash haqida bo'lsa, bu unga eng mos keladigan nurdir.

Ametist zamonaviy amaliyotda yotoq yonidagi odatiy tosh bo'lib, ramziy ma'noga ega bo'lgani kabi amaliy sabablarga ko'ra ham yaxshi tanlovdir: u arzon, serob va sizdan uni faqat to'g'ridan-to'g'ri quyosh nuri tushmaydigan joyda saqlashni talab qiladi. Deraza tokchasi u turmasligi kerak bo'lgan yagona joydir.

Flyuorit zamonaviy foydalanishda nurning o'rganish toshi bo'lib, uning haqiqiy jozibasi mineralogikdir: u nurlanadi, mukammal oktaedr bo'lib o'sadi va Derbishirdagi Moviy Jon toshi Rim tomonidan qadahlar yasash uchun olib kelingan. Uning qattiqligi 4 ga teng, to'rt yo'nalishda mukammal darz ketadi, shuning uchun tushirib yuborilsa uvalanib ketadi.

Lepidolit 2.5 qattiqlikda bo'lib, qavatlarga ajraladi. Uni cho'ntak toshi sifatida emas, balki ko'rgazma yoki xaltacha toshi sifatida saqlang.

Siz ishonishingiz mumkin bo'lgan rang

Bu nurdagi asosiy xavf firibgarlik emas, balki egasi tomonidan yetkaziladigan zarardir. Quyosh nuri ametist, pushti kvars, kunsit, selestin va flyuorit rangini abadiy o'chiradi. Quyoshli deraza tokchasidagi klaster bir yil ichida ko'zga tashlanadigan darajada oqarib qoladi va uni asl holiga qaytarib bo'lmaydi. Kristallarni quyosh nurida zaryadlashni maslahat bergan birinchi odam, rang kimyosi haqida o'ylab ko'rmagan bo'lsa kerak.

Ikkinchisi bu issiqlik. Ametist bir necha yuz gradusda sariq-jigarrang tusga kiradi, bu ko'pgina tijorat sitrini manbai hisoblanadi, yashil rangga kirganda esa praziolit sifatida sotiladi.

Soxta narsalarga kelsak, bo'yalgan binafsha agat va shisha arzon segmentda keng tarqalgan. Sintetik ametist 1970-yillardan beri yetishtiriladi, u kimyoviy jihatdan bir xil, uni asboblarsiz farqlash qiyin va u haqida ochiq aytilganda bu haloldir. Tanzanit har doim jigarrangni binafsharang-ko'k rangga o'tkazish uchun qizdiriladi, bu standart va barqaror jarayondir. Lepidolit ko'pincha kvars bilan aralashtirilib, xayoliy savdo nomi ostida sotiladi.