Αμαζονίτης

Τι είναι στην πραγματικότητα

Πρόκειται για μικροκλινή, έναν καλιοστρίτη του τρικλινούς συστήματος με σκληρότητα 6 στην κλίμακα Mohs και δύο σαφείς διευθύνσεις σχισμού.

Η αιτία του γαλαζοπράσινου χρώματός του υπήρξε αντικείμενο μακρών συζητήσεων. Σήμερα είναι αποδεδειγμένο ότι οφείλεται σε ίχνη μολύβδου σε συνδυασμό με μόρια νερού στο κρυσταλλικό πλέγμα, τα οποία δημιουργούν κέντρα χρώματος. Ο χαλκός, στον οποίο συχνά αναφέρονται εκλαϊκευμένες πηγές, δεν έχει καμία σχέση.

Ο αμαζονίτης εμφανίζει συχνά ένα λεπτό λευκό δικτυωτό μοτίβο. Αυτή η υφή προκύπτει από τις ίδιες ελάσματα απομείξεως που προκαλούν ανταύγειες σε άλλους αστρίους, εδώ όμως γίνεται αντιληπτή ως ορατό ανάγλυφο και όχι ως επιπλέουσα λάμψη.

Ο διασημότερος ορυκτολογικός δεσμός του είναι με τον καπνία: δείγματα από την περιοχή Pikes Peak στο Κολοράντο, όπου πράσινοι κρύσταλλοι αμαζονίτη συνυπάρχουν με σκοτεινό καπνία, συγκαταλέγονται στα πιο περιζήτητα εκθέματα της Βόρειας Αμερικής.

Η παρατεταμένη θερμότητα και το έντονο φως του ήλιου μπορούν να ξεθωριάσουν το χρώμα του.

Από πού προέρχεται

Τα ιστορικά ρωσικά κοιτάσματα στα όρη Ίλμεν και στα Ουράλια παρείχαν την πρώτη ύλη για τα τσαρικά καλλιτεχνήματα. Σήμερα η Μαδαγασκάρη και η Βραζιλία καλύπτουν το μεγαλύτερο μέρος των επεξεργασμένων και γλυπτών δειγμάτων. Το Pikes Peak στο Κολοράντο δίνει κρυστάλλους αναφοράς, ενώ η Αιθιοπία έχει αναδειχθεί σε σύγχρονη πηγή δειγμάτων με πλούσιο, βαθύ τόνο.

Η Αρχαία Αίγυπτος προμηθευόταν αμαζονίτη από την Ανατολική Έρημο και τα κοιτάσματα της Νουβίας. Ο λίθος απαντά σε κοσμήματα, ενθέσεις και φυλαχτά ήδη από την προϊστορική περίοδο.

Σε αρχαιολογικούς χώρους της Μεσοποταμίας έχουν βρεθεί χάντρες αμαζονίτη αρχαιότερες ακόμη και από τα πρώτα αιγυπτιακά ευρήματα.

Το όνομα διαμορφώθηκε τον δέκατο όγδοο αιώνα όταν πράσινοι λίθοι από τη Νότια Αμερική συνδέθηκαν με τον ποταμό Αμαζόνιο. Εκείνα τα δείγματα αποδείχθηκαν ίασπις ή νεφρίτης, αλλά η ονομασία παρέμεινε οριστικά στην ορυκτολογία.

Τι υποστήριζαν οι παραδόσεις

Η αιγυπτιακή παράδοση αποτελεί το σημαντικότερο ιστορικό θεμέλιο. Ο αμαζονίτης απαντά σε προϊστορικά και φαραωνικά κοσμήματα, ενώ αποσπάσματα του Βιβλίου των Νεκρών χαράσσονταν απευθείας σε πλάκες αμαζονίτη. Στον αιγυπτιακό συμβολισμό των χρωμάτων, το γαλαζοπράσινο στεκόταν δίπλα στο τυρκουάζ και τον πράσινο άστριο ως σύμβολο αναγέννησης και ανανέωσης της ζωής.

Επειδή η αιγυπτιακή σκέψη έδινε προτεραιότητα στον ιερό χρωματικό τόνο και όχι στη χημική κατάταξη, ο αμαζονίτης, το τυρκουάζ, ο πράσινος ίασπις και ο κοινός άστριος μπορούσαν να εξυπηρετήσουν την ίδια εντολή φυλαχτού, γι' αυτό στους παπύρους είναι συχνά δύσκολο να διακριθεί ο ακριβής λίθος.

Στον ελληνορωμαϊκό κόσμο, στην Ινδία ή στην Κίνα ο αμαζονίτης δεν είχε αξιοσημείωτη θέση. Η τωρινή του διάδοση είναι σύγχρονο φαινόμενο.

Οι σημερινές προσεγγίσεις τον θεωρούν λίθο ειλικρινούς και ήρεμης επικοινωνίας, αποκαλώντας τον ενίοτε λίθο της αλήθειας ή του θάρρους, συνδεδεμένο με το κέντρο του λαιμού στο σύστημα των τσάκρα. Αυτή η ερμηνεία γεννήθηκε στα βιβλία κρυσταλλοθεραπείας του εικοστού αιώνα.

Πώς χρησιμοποιείται σήμερα

Η σύγχρονη χρήση είναι απτή: αμαζονίτης για να διατυπώσει κανείς μια σκέψη απλά και νηφάλια, χωρίς περιττή ένταση. Μοιράζεται αυτόν τον ρόλο με τον γαλάζιο δαντελένιο αχάτη, προσφέροντας όμως πιο έντονη οπτική παρουσία χάρη στο γεμάτο του χρώμα.

Για όσους τείνουν να δικαιολογούνται υπερβολικά ή να μαλακώνουν τα λόγια τους ώσπου να σβήσει το νόημα, ένα κομμάτι αμαζονίτη στο γραφείο λειτουργεί ως χρήσιμη υπενθύμιση κατά τη σύνταξη ενός δύσκολου μηνύματος.

Λόγω σκληρότητας 6 και έντονου σχισμού δεν συνιστάται για δαχτυλίδια καθημερινής χειρωνακτικής εργασίας. Οι βοτσαλωτοί λίθοι, οι λίθοι παλάμης και τα μενταγιόν είναι πολύ πιο κατάλληλες επιλογές.

Προστατέψτε τον από συνεχή ζέστη και έντονο φως για να μη χάσει τη λάμψη του.

Καθαρίστε με μαλακό πανί και χλιαρό σαπουνόνερο. Αποφύγετε τις συσκευές υπερήχων, καθώς οι κραδασμοί μπορούν να ανοίξουν ρωγμές κατά μήκος των επιπέδων σχισμού.

Αγορά με καθαρή κρίση

Ο αμαζονίτης είναι προσιτός σε τιμή και σπάνια παραποιείται ολοκληρωτικά, ωστόσο στην αγορά εμφανίζονται τρεις συνηθισμένες συγχύσεις.

Βαμμένος πράσινος χαλαζίτης και βαμμένος χαολίτης πωλούνται μερικές φορές ως αμαζονίτης. Ο έλεγχος σκληρότητας ξεκαθαρίζει αμέσως τα πράγματα: ο χαολίτης έχει σκληρότητα 3,5 και χαράσσεται εύκολα με ατσάλινη καρφίτσα. Ο χαλαζίτης με σκληρότητα 7 δεν χαράσσεται καθόλου, ενώ ο αμαζονίτης υποχωρεί στο επίπεδο 6.

Ορισμένες παρτίδες σερπεντίνη και φθηνού νεφρίτη προσφέρονται με ευφάνταστα ονόματα που παραπέμπουν στον αμαζονίτη.

Ο γνήσιος αμαζονίτης αποκαλύπτει σχεδόν πάντα το λεπτό λευκό πλέγμα ή τις υπόλευκες γραμμώσεις στο εσωτερικό του. Ένα απόλυτα ομοιόμορφο γαλαζοπράσινο χρώμα χωρίς καμία υφή πρέπει να προκαλεί επιφύλαξη.

Μερικές φορές πιο άτονα κομμάτια βάφονται χημικά, κάτι που με έναν μεγεθυντικό φακό διακρίνεται από τις συσσωρεύσεις χρωστικής στις μικρορωγμές.