गुरू

सतत विचारले जाणारे प्रश्न

ज्योतिषशास्त्रात गुरूचा अर्थ काय आहे?

गुरू, वाढ, भाग्य, संधी, उदारता आणि अर्थ यांचे तत्त्व आहे. त्याची रास दर्शवते की व्यक्ती कशी वाढते आणि जीवनाचा अर्थ काय मानते. त्याचे स्थान कुंडलीतील भाग्याची जागा दाखवते. त्याची दृष्टी समृद्धी किती सहज मिळते आणि नियंत्रित होते हे स्पष्ट करते. परंपरेनुसार तो सर्वात शुभ आणि मदतीचा ग्रह आहे.

गुरू कोणत्या राशींचा स्वामी आहे आणि तो कुठे उच्च असतो?

तो अग्नी तत्त्वाच्या धनू राशीचा स्वामी आहे, जे प्रवासाद्वारे बाहेरचा विस्तार दर्शवते. तसेच तो जल तत्त्वाच्या मीन राशीचा स्वामी आहे, जे दया आणि विश्वासाद्वारे आतला विस्तार दर्शवते. तो कर्क राशीत पंधराव्या अंशावर उच्च असतो, कारण काळजीच्या वातावरणात उदारता सर्वात जास्त वाढते. त्याचे दुर्बलतेचे बिंदू मिथुन आणि कन्या आहेत, तर मकर त्याची नीच रास आहे.

गुरूचे आवर्तन (Jupiter return) म्हणजे काय?

दर बारा वर्षांनी गुरू त्याच्या जन्मस्थानी परततो. साधारणपणे वयाच्या १२, २४ आणि ३६ व्या वर्षी हा टप्पा येतो. पारंपारिक ज्योतिषशास्त्रात हे विकासाचे टप्पे मानले जातात. यावेळी विस्ताराचे नवे बारा वर्षांचे चक्र सुरू होते. पहिले चक्र पौगंडावस्थेच्या सुरुवातीला येते, तर दुसरे पूर्ण प्रौढावस्थेत. अनेक चरित्रे या लयीचे अनुसरण करतात.

गुरूला सर्वात शुभ ग्रह का म्हटले जाते?

परंपरेनुसार दोन शुभ ग्रह आहेत. शुक्र हा रोजची कृपा आणि जिव्हाळा देणारा लहान शुभ ग्रह आहे. तर गुरू हा मोठा शुभ ग्रह असून तो भाग्य, संरक्षण आणि आयुष्यभराची समृद्धी देतो. संप्रदाय सिद्धांतानुसार तो दिवसाच्या गटाचा शुभ ग्रह आहे. दिवसाच्या कुंडलीत तो सर्वात विश्वासार्ह सहाय्यक मानला जातो.

बॅबिलोनियन ज्योतिषशास्त्रात गुरू काय होता?

तो देवांचा राजा आणि बॅबिलोनचा संरक्षक देव मार्डुकचा तारा मानला जात असे. त्याचे वाचन राजेपद आणि स्थिरतेसाठी केले जात असे. त्याची सर्वात प्रसिद्ध नोंद ग्रहणाच्या दयेच्या तरतुदीची आहे. ग्रहणाच्या वेळी गुरूची उपस्थिती राजासाठी कल्याणाची मानली जाई. विद्वान याचा उपयोग आकाशाची शिक्षा रद्द करण्यासाठी करत. यातूनच त्याची संरक्षक प्रतिमा तयार झाली.

गुरूचा चिनी बारा वर्षांच्या चक्राशी कसा संबंध आहे?

गुरू बारा वर्षांपेक्षा थोड्या कमी काळात राशीचक्र पूर्ण करतो. तो दरवर्षी एका राशीतून जातो. सुरुवातीच्या चिनी खगोलशास्त्रात वर्षे या तार्‍याच्या स्थानांवरून मोजली जात. याच आधारावर नंतर बारा प्राण्यांचे चक्र तयार झाले. याच नियमिततेमुळे गुरू प्राचीन काळातील कॅलेंडर ग्रह बनला.

गुरूचे संबंध (correspondences) काय आहेत?

धातूंपैकी कथिल, दिवसांपैकी गुरुवार आणि खड्यांपैकी नीलम आणि ॲमेथिस्ट त्याचे आहेत. गडद निळा आणि जांभळा हे त्याचे रंग आहेत. न्यायाधीश, पुजारी, शिक्षक आणि आश्रयदाते हे त्याचे व्यवसाय आहेत. प्राचीन काळात समृद्धीचे अवयव मानले गेलेले यकृत त्याच्या नियंत्रणाखाली येते. जोव्हियल हे विशेषण त्याचा आनंदी स्वभाव जतन करते.

वैदिक ज्योतिषशास्त्रात बृहस्पती कोण आहेत?

वैदिक ज्योतिषशास्त्रात गुरूला बृहस्पती म्हणतात. ते देवांचे पुजारी आणि शिक्षक आहेत. शहाणपण, मुले, संपत्ती आणि धर्माचे ते कारक आहेत. ते धनू आणि मीन राशींचे स्वामी आहेत आणि पाश्चात्य पद्धतीप्रमाणेच कर्क राशीत उच्च असतात. गुरुवार हा गुरूचा वार आहे. विवाह आणि संततीच्या प्रश्नांमध्ये त्यांच्या आशीर्वादाचा प्रथम विचार होतो.

गुरू नेहमी नशीबच आणतो का?

तो विस्तार करतो, ज्यामुळे त्याच्या स्पर्शातील गोष्टी वाढतात. योग्य ठिकाणी तो संधी देतो, तर अयोग्य ठिकाणी अतिरेक करतो. परंपरेचा इशारा असा आहे की, गुरू जिथे सहजता देतो, तिथे व्यक्ती सावधगिरी बाळगणे सोडते. बाधित गुरू अवास्तव आश्वासने देतो आणि मर्यादा ओलांडतो. या ग्रहाच्या देणग्यांना योग्य नियंत्रणाची गरज असते.

गोचरीमध्ये (transits) गुरूचा अर्थ काय होतो?

गुरूचे भ्रमण ज्योतिषशास्त्रात संधीची वेळ दर्शवते. जन्मग्रहांवरून जाताना तो साधारण वर्षभर त्या क्षेत्रात नवी दारे उघडतो. त्याची चार महिन्यांची वक्री गती विस्ताराचे परीक्षण करते आणि आश्वासनांची तपासणी करते. त्याचा राशीबदल वर्षातून एकदा सामूहिक विकासाची दिशा निश्चित करतो.