The Star

Wizerunek i symbolika

W Tarocie Nowego Jorku brzeg rzeki ustępuje miejsca brooklyńskiemu dachowi po zmroku. Całość ukazano w pop-artowym języku talii, pełnym nasyconych płaszczyzn koloru, pól kropek rastrowych, promieni słonecznych i czarnego konturu. Młoda kobieta stoi w profilu na dachu z twarzą uniesioną ku niebu. Podczas gdy klasyczna Gwiazda jest naga nad brzegiem wody, tutaj jej otwartość wyraża się w postawie: z uniesioną brodą i otwartą klatką piersiową, bez obronnego pancerza. W mieście, które uczy ciągłego obserwowania ulicy, spojrzenie w górę staje się aktem wiary.

Czerwony szalik owinięty wokół jej szyi zatrzymuje ciepło serca, które przetrwało chłodny rok. Jej sukienkę zdobią kropki rastrowe i jasne łaty, co w języku tej talii symbolizuje życie złożone z wielu fragmentów, które mimo wszystko zachowuje spójność. Nad kobietą płonie wielka biała gwiazda otoczona gromadą mniejszych punktów świetlnych. Promienie złota, różu i turkusu spływają z niej na całą scenę. Główna gwiazda wskazuje stały punkt do nawigacji, a małe gwiazdy reprezentują bliskich, codzienne nawyki oraz drobne radości dające oparcie. Sam fakt, że nad rozświetlonym miastem można dostrzec jakiekolwiek gwiazdy, pozostaje cichym cudem tej karty.

Poniżej i za nią, po drugiej stronie portu, migocze panorama miasta, a jej światła kładą się długimi refleksami na czarnej wodzie. To autorska wersja dwóch dzbanów: światło gwiazdy zostaje wylane dwukrotnie, raz na wodę, a raz na ulice, błogosławiąc zarówno życie wewnętrzne, jak i pracujące miasto. Drewniana wieża ciśnień po lewej stronie służy za dowód, że to, co podtrzymuje życie bohaterki, przetrwało katastrofę i wciąż pozostaje pełne. Obok parapetu, z donic ustawionych na asfalcie, wyrastają zielone liście. W oddali po prawej stronie Statua Wolności wznosi pochodnię, łącząc kartę z Przybyszem, którego ślepa wiara, po przetrwaniu Wieży, dojrzała do postawy świadomej nadziei.

Główne znaczenie

Gwiazda ukazuje to, co następuje po Wieży. W tej talii Wieża oznacza awarię zasilania z 1977 roku, czyli noc, w której zgasły wszystkie światła służące miastu za punkty orientacyjne. Gwiazda to wejście na dach, który wciąż stoi, oraz odkrycie, że po zniknięciu miejskiego łaskotu nad portem widać prawdziwe gwiazdy. Zawalenie się dawnej konstrukcji zniszczyło jedynie sztuczny blask, który przesłaniał światło.

To znaczenie reprezentuje dojrzałą nadzieję. Nadzieję z bogatą historią, która przeczytała nakaz eksmisji, a mimo to kieruje wzrok w górę. Karta pozostaje horyzontem, a nie pewną obietnicą. Odrzuca zarówno pocztówkowe kłamstwo, że Nowy Jork gwarantuje spełnienie marzeń, jak i cyniczny mit, że miasto pożera każdy sen. Między tymi skrajnościami wyznacza prawdziwszy punkt widzenia: kiedy najgorsze już minęło, światło trwa dla każdego, kto chce spojrzeć w niebo, a sama widoczność wystarcza do nawigacji. Dotarcie do tego miejsca wymaga cierpliwości oraz konsekwentnej pracy nad wylewaniem wód nadziei z powrotem na miejskie ulice.

Znaczenie w pozycji prostej

W pozycji prostej Gwiazda symbolizuje dach po awarii zasilania. To karta mówiąca, że najtrudniejszy etap masz już za sobą. Otwiera się nowy rozdział, spokojniejszy, czystszy i przepełniony szczerą nadzieją. Oznacza powrót do zdrowia po stracie, uzdrowienie po wypaleniu, powrót natchnienia do poszarzałej pracy oraz wyciągnięcie z szuflady odłożonych marzeń. To postać, która wysiadła z autobusu z portfelem zdjęć w torbie, przetrwała trzy trudne lata i wciąż wierzy, że Broadway istnieje naprawdę. Karta wzywa do odzyskania wiary w sposób, w jaki przetrwają nowojorczycy: z cierpliwością i hartem ducha, spokojnie zmierzając ku horyzontowi zamiast oczekiwać rezultatów z dnia na dzień.

W miłości. Parom przechodzącym trudny okres zapowiada uzdrowienie: powraca czułość, a we wspólnych planach znów pojawia się daleki horyzont. Karta niesie też subtelniejsze ostrzeżenie. Ponieważ gwiazda jest odległa i niedostępna, może wskazywać na efekt cokołu, czyli projektowanie nieskazitelnego obrazu na partnera, aż jego ludzka rzeczywistość całkowicie znika. W takim odczytaniu wskazuje na nieodzajemnione uczucie lub miłość do samego potencjału relacji zamiast do jej realnego kształtu.

W karierze. Telefon z zaproszeniem na kolejny etap po długim trudzie. Rozmowa kwalifikacyjna przebiega pomyślnie lub projekt wreszcie wykorzystuje twój prawdziwy talent, przywracając sens pracy, która stała się kołowrotem. Postęp następuje dzięki cierpliwej nawigacji, a nie gwałtownemu skokowi.

W finansach. Pierwsze światło po trudnym okresie: krzywa zadłużenia zaczyna opadać, czek zostaje zrealizowany, a dodatkowy dochód zasadzony w zeszłym roku wypuszcza pierwsze pędy. Szczęście Gwiazdy jest ciche i skumulowane, a nie wygraną na loterii, nagradzając tych, którzy odbudowują rezerwy drobnymi wpłatami.

W zdrowiu. Powrót do sił i regeneracja, będące głównym przesłaniem tej karty. Sen znów przynosi wypoczynek, a energia powraca w odczuwalnych porcjach, sprzyjając spokojnej opiece i regeneracji zamiast forsownym reżimom.

Znaczenie w pozycji odwróconej

W pozycji odwróconej Gwiazda przedstawia ten sam dach pod niebem, na którym nic nie widać, ponieważ człowiek przestał patrzeć w górę. Sygnalizuje utratę wiary: maraton przesłuchań wyczerpał nadzieję, proces zdrowienia utknął w miejscu, a przekładana bez końca nadzieja po cichu zmieniła się w cynizm, którego uczy miasto. Karta ostrzega również przed iluzją, wiarą w pocztówkową wersję przyszłości bądź czyjeś błyszczące obietnice bez pokrycia. Może też pokazywać osobę tak osłoniętą przed rozczarowaniem, że odrzuca autentycznie dobry znak, gdy ten się pojawia.

Istnieje także łagodniejsze odczytanie. Brak nadziei nie zawsze jest wrogiem. W sytuacji bez wyjścia lub szkodliwym układzie porzucenie bolesnej nadziei bywa aktem samozachowania. Karta odwrócona może po prostu potwierdzać, że twoje wyczerpanie jest w pełni uzasadnione.

W miłości. Zgasły płomień między dwojgiem ludzi, gdzie para dzieli czynsz i milczenie po tym, jak wygasła iskra. Dla poszukujących może oznaczać randkowanie przy zasłoniętych roletach, z tak silną obroną przed zawodem, że nikt prawdziwy nie jest w stanie się zbliżyć, albo pogoń za pocztówką poprzez projektowanie wymarzonego partnera na pierwszą podstawioną osobę.

W karierze. Zdjęcie aktorskie odłożone na półkę: zamrożony talent, wyczerpany sens oraz rola płacąca akurat tyle, by odłożyć prawdziwe ambicje o kolejny rok. Może to również oznaczać wiecznie obiecywany awans albo branżę traktowaną jak fantazja zamiast rzemiosła.

W finansach. Zahamowanie odbudowy, niespełnione oczekiwania na nagły zastrzyk gotówki lub optymizm zastępujący chłodną arytmetykę. Z drugiej strony grozi tak głębokie zniechęcenie, że wszelkie planowanie ustaje, gwarantując dokładnie taki dryf, jakiego się obawiano.

W zdrowiu. Wykończenie noszone niczym order, dług senny nazywany stylem życia oraz odkładanie regeneracji na później, ponieważ miasto nie zwalnia tempa.

Rys historyczny

Klęcząca postać wylewająca wodę pojawiła się stosunkowo późno. W XV-wiecznych taliach włoskich wizerunek ten nie był jeszcze ustalony. Talia Visconti-Sforza przedstawiała ubraną kobietę trzymającą pojedynczą gwiazdę, talia budapeszteńska nagą kobietę sięgającą po gwiazdę, a karty Rothschild i d'Este trzech mężczyzn w czapkach frygijskich wskazujących niebo, co łatwo odczytać jako Trzech Króli idących za Gwiazdą Betlejemską. Talia Minchiate ukazuje koronowanego wędrowca wznoszącego kielich ku ośmioramiennej gwieździe. Z kolei w XVI i XVII wieku talie francuskie ukazywały astronomów siedzących z cyrklami i mierzących nieboskłon.

Znany dziś wizerunek utrwalił Tarot de Marseille, który zastąpił astronomów i Mędrców nagą kobietą wylewającą wodę z dwóch dzbanów, ptakiem na drzewie oraz jedną dużą gwiazdą otoczoną siedmioma mniejszymi. Najwcześniejszym pierwowzorem tego układu jest tak zwany Arkusz Cary (Cary Sheet) z około 1500 roku. Arthur Edward Waite i Pamela Colman Smith dopracowali ten wzór w 1909 roku, dodając ibisa i dwa osobne strumienie płynące na ląd i do wody. Waite wciąż jednak wymieniał dawne znaczenia wróżebne karty, takie jak strata i porzucenie, stanowiące pamiątkę po bogini Astrei opuszczającej zepsuty świat i pozostawiającej po sobie jedynie nadzieję. Tarot Nowego Jorku zachowuje wszystkie te sensy, przenosząc brzeg rzeki na brooklyński dach.

Odpowiedniości

Liczba. XVII, czyli siedemnaście, której dwie cyfry czytają się jak biografia nowojorczyka: 1 symbolizuje Przybysza wysiadającego z autobusu na dworcu Port Authority, a 7 oznacza lampę Pustelnika zapaloną w jednym z okien ciemnego budynku. Razem tworzą nowy początek prowadzony od wewnątrz. Po dodaniu cyfry 1 i 7 dają 8, a w tej talii ósmą arkaną jest Cierpliwość i Hart Ducha (Patience & Fortitude), czyli dwa marmurowe lwy nazwane na stopniach biblioteki podczas Wielkiego Kryzysu, aby miasto pamiętało, jak przetrwać. Prawdziwa nadzieja opiera się na cierpliwości i harcie ducha tak, jak lwy spoczywają na swoich cokołach.

Astrologia. Wodnik, stały znak powietrzny wizjonera i humanitarysty, w astrologii tradycyjnej rządzony przez Saturna, a we współczesnej przez Urana. Nowy Jork to miasto spod znaku Wodnika, gdzie osiem milionów obcych ludzi prowadzi wspólny eksperyment ze współżycia, a postać niosąca wodę wylewa swoje światło zarówno na port, jak i na ulice.

Żywioł. Powietrze, żywioł Wodnika, stanowiące przejrzyste niebo umysłu rozpostarte nad uzdrawiającymi wodami karty.

Kabała. W systemie Złotego Świtania hebrajską literą jest Caddi (Tzaddi), czyli „haczyk na ryby”, stanowiący rdzeń słowa cadik (sprawiedliwy). Haczyk oznacza umysłowy połów, zapuszczanie linii w głębokie wody podświadomości, aby wyciągnąć wyższą prawdę wzdłuż dwudziestej ósmej ścieżki z Necach (Netzach) do Jesod (Yesod). Aleister Crowley zmienił później ten układ. Odczytując słowa „Caddi nie jest Gwiazdą” w Księdze Prawa, zamienił tę kartę z Cesarzem i przypisał jej literę He („okno”) na piętnastej ścieżce z Chokmy do Tiferet.

Czas. Sezon Wodnika oraz wolne, cierpliwe tempo. W pytaniach tak/nie karta stanowi łagodne „tak”, które prosi o wytrwałe zmierzanie ku celowi.

Perspektywa psychologiczna

Gwiazda opisuje optymistę-ocalonego, nowojorczyka, który przeszedł osobistą awarię zasilania, stracił pracę, miłość lub przeżył zły rok, i wyszedł z tego łagodniejszy, a nie twardszy. Odruchowo dostrzega drobne punkty światła: gwiazdy nad portem, zieleń w donicy, darmową kawę czy życzliwego nieznajomego. Regeneruje siły poprzez zatrzymanie w biegu i roztacza spokój, z którego czerpią inni, zachowując szczerość w mieście nagradzającym pancerz oraz niezależność w mieście napędzanym ciągłą pogonią.

Klasyczna symbolika odczytuje tę samą równowagę poprzez ciało. Dwie ręce postaci wykonują odmienną pracę: prawa ręka, kierowana przez logiczną lewą półkulę, wylewa wodę na ląd i zakorzenia wgląd w praktycznej rzeczywistości, podczas gdy lewa ręka, kierowana przez intuicyjną prawą półkulę, wylewa wodę z powrotem do zbiornika, odnawiając źródło podświadomości. Zdrowie stanowi równowagę między nimi. Alejandro Jodorowsky precyzyjnie definiuje cień tej karty. W swoim najlepszym wydaniu Gwiazda jest doskonałością daru, dającą bez żądania czegokolwiek w zamian. Niewłaściwie użyta staje się wampiryczna: jeśli postać wylewa wodę wyłącznie do zbiornika dawnych ran, zmienia się w studnię bez dna emocjonalnych roszczeń, czując się wiecznie niekochaną i żądając potwierdzenia własnej wartości od wszystkich wokół. W karcie kryje się także wodnikowa samotność, czyli los outsidera niosącego kosmiczną wodę wspólnocie, w którą nigdy w pełni się nie wtapia, zostając czasem zbyt długo na dachu, gdy sytuacja wymaga obecności na poziomie ulicy.

Gwiazda w różnych taliach

Wczesne talie włoskie i francuskie. Zanim ukształtował się wizerunek postaci przy wodzie, karta przedstawiała astronomów z cyrklami mierzących nieboskłon oraz szatami okrytych Mędrców w czapkach frygijskich wskazujących Gwiazdę Betlejemską. To niebiańskie i intelektualne odczytanie ustąpiło później miejsca klęczącej postaci nad brzegiem.

Talia Crowleya (Thoth). Aleister Crowley i Lady Frieda Harris nasycają kartę teologią thelemiczną. Postać staje się Nuit, boginią nieskończonego nocnego nieba i całości możliwości, wylewającą wodę ze złotego i srebrnego pucharu dla przekazania swej energii do świata materialnego, z brzmieniem Babalon przyjmującej każde doświadczenie. Karta oznacza tu realizację własnej Prawdziwej Woli w przestworzach kosmosu.

Współczesne reinterpretacje. Talie queerowe i feministyczne, takie jak Earth Mother Magic Tarot, ukazują nagość jako wrażliwość zamiast spektaklu oraz siłę jawnego i bezwstydnego istnienia, przekonując, że człowiek nie musi być w pełni uzdrowiony, by zasługiwać na widoczność. Z kolei Slow Tarot autorstwa Lacey Bryant przenosi uzdrowienie Gwiazdy w obszar cichego, domowego surrealizmu i ciężaru codziennych wspomnień.

Tarot Nowego Jorku. Talia ta zachowuje znaczenia tradycji Rider-Waite, zamieniając brzeg rzeki na brooklyński dach po awarii zasilania z 1977 roku, gdzie światła portu oraz pochodnia Statuy Wolności zastępują wodę i przewodnią gwiazdę.

W kombinacjach i kontekście

Gwiazda nabiera pełnego sensu dopiero w sekwencji. W tej talii następuje bezpośrednio po Wieży, czyli awarii zasilania z 1977 roku, gdyż dopiero po zgaszeniu świateł miasta można było dostrzec gwiazdy. Wieża zrywa fałszywą tożsamość, natomiast Gwiazda reprezentuje autentyczne ja oraz spokój, który nie mógłby zaistnieć przed upadkiem iluzji. W zestawieniu z Kołem Fortuny kontrast wyostrza jej znaczenie, ponieważ szczęście Koła jest gwałtowne, podczas gdy pomyślność Gwiazdy okazuje się cicha, skumulowana i wypracowana przez cierpliwą nawigację.

W rozkładach miłosnych karta czerpie barwę od sąsiadujących kart. W połączeniu z Czwórką Pucharów lub Ósemką Pucharów często potwierdza nieodzajemnione uczucie, czyli relację pozostającą odległym życzeniem zamiast przeżywaną rzeczywistością, w której pytający pozostaje uroczony ideałem na cokole. Jako przeszkoda wskazuje właśnie ten cokół, nieskazitelny obraz, któremu żaden żywy człowiek nie jest w stanie dorównać.

W pytaniach tak/nie daje łagodną odpowiedź. Wyciągnięta przy niepokojącym pytaniu, na przykład czy egzamin pójdzie źle, stanowi raczej uspokojenie niż twardą przepowiednię, zachęcając do przerwania katastrofizowania, zaufania procesowi i przyjęcia rezultatu jako przynoszącego uzdrowienie zamiast lęku.